Onzichtbaar, maar hoorbaar

, Elja Looijestijn

De podcast Invisibilia zet je wereldbeeld steeds weer op zijn kop.

Een wilde beer in een Amerikaans bergdorpje, een geradicaliseerde moslim in Denemarken en een Russische McDonald's-medewerker: allemaal hebben ze een hoofdrol gespeeld in de podcast Invisibilia. De insteek klinkt ingewikkeld: de show verkent naar eigen zeggen 'de ongrijpbare krachten die het menselijk gedrag vormen - ideeën, aannames, overtuigingen en emoties'. Maar wat de podcast in principe doet, is het in kaart brengen van psychologische patronen door middel van persoonlijke verhalen. 

Invisibilia wordt gemaakt door zeer ervaren journalisten en podcastmakers: Alix Spiegel en Hanna Rosin. Ze werken brede en ontastbare onderwerpen als emoties, verlies en vooroordelen helder uit en laten bijzondere personages aan het woord. Doordat gewone mensen het verhaal dragen en deskundigen alleen extra uitleg geven, is het direct een meeslepende podcast.

Invisibilia laat je nadenken over de concepten in je eigen gedachten, en beseffen dat dat vaak ook maar aannames zijn. Zo gaat de aflevering over emoties in op de relatie tussen emotie en taal. We kennen allemaal het gevoel dat je moeite hebt je emoties onder woorden te brengen. Maar op de Filipijnen bestaat er een emotie die daar iedereen kent en kan benoemen, maar waar wij nog nooit van gehoord hebben.

Beeld uit Invisibilia, seizoen 5

De makers moeten ongelooflijk veel tijd in research stoppen om hun pareltjes van verhalen te vinden. Een glimp daarvan is op te vangen in de eerste aflevering van het pas gelanceerde, ijzersterke vijfde seizoen. Die gaat over pijn, en de manier waarop we daar persoonlijk en als maatschappij mee omgaan. Alix Spiegel sprak tientallen jonge meisjes die lijden aan mysterieuze chronische pijn. Uiteindelijk zoomt ze in op één geval, de zestienjarige Devyn. Zij wordt op een dag wakker met vreselijke pijn aan haar heupen en kan zelfs het gevoel van een briesje van een ventilator op haar huid niet verdragen. Na een lange rondgang langs doktoren, waarbij geen lichamelijke oorzaak te vinden is, krijgt ze te horen dat ze lijdt aan amplified pain syndrome, waarbij de pijnreceptoren in haar hersenen op hol zijn geslagen.

Als laatste redmiddel ondergaat ze een omstreden therapie. In plaats van rust houden, slooft ze zich onder begeleiding dagelijks uren uit in de fitnesszaal. Dit moet haar hersenen trainen om een meer realistisch besef van pijn te krijgen. Spiegel volgt haar tijdens deze periode en spreekt met haar moeder en haar artsen. De aflevering deed aardig wat stof opwaaien, want er komen controversiële thema's aan bod. Maar dat past juist bij Invisibilia: luister, denk na en vorm je eigen, nieuwe denkbeeld.