De beste podcasts van 2017

, Elja Looijestijn

Elja Looijestijn luisterde dit jaar uren en uren aan podcasts, en dit waren haar hoogtepunten.

Ik roep al een tijd dat ze definitief doorgebroken zijn, maar 2017 was toch echt het jaar van de podcasts. Er kwamen een paar prachtige nieuwe series uit en de oude vertrouwde shows lieten zich van hun beste kant zien.

Ook breidden allerlei media-organisaties hun arsenaal uit met een podcast, zoals het succesvolle The Daily van The New York Times, en onze eigen Tegenlicht en VPRO Cinema. Het afgelopen jaar luisterde ik wekelijks vele uren podcast, voor mijn eigen plezier en om te tippen in VPRO Koos. Dit waren wat mij betreft de hoogtepunten, in willekeurige volgorde.  

Dirty John

True crime is een populair thema in de podcastwereld, en dit is een topper in het genre. De 59-jarige ondernemer Debra viel als een blok voor anesthesist John, die ze op een datingsite ontmoette. Maar Debra's kinderen vertrouwden hem niet – naar later bleek terecht.
Dirty John is een prachtig en mega-uitgebreid project van de Los Angeles Times. Journalist Christopher Goffard werkte vier maanden lang non-stop aan de zes podcasts en bijbehorende longreads. Smeuïg en bloedspannend.

Mogul

De begindagen van de hiphop in New York, roem, geld, de donkere kant daarvan en ook nog geproduceerd door mijn favoriete podcastnetwerk Gimlet: dit kon niet anders dan smullen worden. Mogul is het verhaal van Chris Lighty. Hij droeg als brutaal straatjoch de platenkoffers voor Kool DJ Red Alert en groeide uit tot manager van onder anderen Q-Tip, Busta Rhymes en Missy Elliott. Tot hij afgleed en (vermoedelijk) geen andere uitweg zag dan zelfmoord. Zijn leven wordt gereconstrueerd door generatiegenoot en hiphopkenner Reggie Ossé.

S-Town

De podcasthit van 2017, die het genre weer een treetje hoger bracht. S-Town (Shit Town) gaat over de excentrieke hoofdpersoon John B. McLemore, een horlogemaker in een onooglijk stadje in het conservatieve zuiden van de VS. Hij weet Brian Reed, verslaggever van This American Life, over te halen langs te komen, omdat er volgens hem van alles niet in de haak is. Als het verhaal eenmaal op stoom is, wil je niet meer stoppen met luisteren. Er is een lijk, maar het is niet het lijk dat je denkt, en verslaggever Reed raakt verder verwikkeld in de beslommeringen van het redneckstadje dan misschien wel goed voor hem is. 

Bob

‘Waar is dat kindeke gebleven?’ De dementerende Vlaamse oma Elisa begon op hoogbejaarde leeftijd ineens te praten over ene Bob, een buurjongen op wie ze als tiener verliefd was. Het Vlaams-Nederlandse audiocollectief Schik vertelt voor VPRO Dorst het verhaal van de mysterieuze minnaar die misschien alleen bestaat in het mistige geheugen van een oude dame. De makers duiken in archieven, proberen het klooster te vinden waar Elisa op haar vijftiende een baby zou hebben gekregen en praten met experts. Ingenieuze, zorgvuldig geproduceerde podcast die zich makkelijk kan meten met de beste Amerikaanse tegenhangers.

The Butterfly Effect

Het begon met een jonge Belg met een gezonde belangstelling voor seksfilmpjes, en het eindigde met een miljoenenindustrie zich zichzelf opnieuw moet uitvinden. Dit 'butterfly effect' is het gegeven voor de eerste podcast van de Britse auteur en scenarist John Ronson (Frank, Okja).
Ronson onderzoekt (met smakelijk Brits accent) de huidige stand van zaken in de porno-industrie. En dan niet de standjes en dollars, maar de menselijke kant. Zo ontstaat een beeld van de impact van het internet op de pornowereld.

Invisibilia: concept album

Invisibilia is een heel sterke podcast over wetenschap en psychologie. De makers noemden het derde seizoen hun 'concept album', en gaandeweg werd duidelijk waarom. Alle verhalen draaien op een of andere manier over concepten die we in ons hoofd hebben, en de vraag of die wel kloppen.
Zo is er een aflevering over onbewust racisme en een over mensen wiens persoonlijkheid een kant blijkt te hebben die ze niet van zichzelf kennen. Een van de beste afleveringen gaat over de realiteit, met een belangrijke rol voor een beer.

Bedvogels

Of je het nou vaak doet of juist niet, voor seks is altijd belangstelling. Een goed idee dus om het onderwerp te kiezen voor de eerste podcastserie van omroep Human. Maar het leuke van Bedvogels is dat je er ook iets van opsteekt. Elke aflevering gaat over een aspect van seks, zoals porno, voorlichting of masturbatie. Een panel van twintigers en dertigers praat over hun sekservaringen, en vervolgens stappen de makers in een tijdmachine. Ze reizen naar een andere tijd en cultuur, om uit te zoeken hoe daar over het onderwerp werd gedacht. Spannende verhalen om stiekem van te genieten op je koptelefoon.

Making Oprah

Oh, de tijden dat Oprah Winfrey nog de koningin van de televisie was. Als ik uit school of college kwam keek ik naar haar wijze lessen, interviews met openhartige beroemdheden en slimme huishoudtips. Toen was geluk nog heel gewoon. Toch was de laatste Oprah Winfrey Show pas vijf jaar geleden. De publieke omroep uit haar thuisstad Chicago maakte een heel fijne driedelige documentaireserie over de glansrijke carrière van deze moeder aller powervrouwen. Met veel direct betrokkenen, en ook de talkshowhost zelf komt aan het woord.