Tien nieuwe podcasttips van de redactie van de VPRO Gids. Met ruimtevaart, een gevangene, een teleurgestelde acteur, wanhoopsseks en nog veel meer.

Jan & Christina

Christina Boyer zit al 26 jaar in de gevangenis voor de moord op haar driejarige dochtertje als de Nederlandse fotograaf Jan Banning zich fulltime voor haar gaat inzetten. Banning, bekend van de prijswinnende series Troostmeisjes en Bureaucratics, ontmoette Christina tijdens zijn project Law & Order in een vrouwengevangenis in de Amerikaanse staat Georgia. 

Er ontstond een vriendschap tussen de vasthoudende, goedlachse Banning en Christina. Hij is overtuigd van haar onschuld en haalt alles uit de kast om dat te bewijzen. Gaandeweg komt hij steeds meer te weten over de zaak én haar verleden, met een aantal zeer onverwachte wendingen. Katinka Baehr maakte een spannende driedelige podcast over dit bijzondere duo.

Lees hier een uitgebreidere recensie van Jan & Christina

Dead Eyes

Connor Ratliff is een (niet al te bekende) Amerikaanse acteur. Aan het begin van zijn carrière bemachtigde hij een rolletje in de serie Band of Brothers. Tom Hanks was een van de hoofdrolspelers en regisseerde sommige afleveringen. Kort voor de opnames zouden beginnen, kreeg Connor te horen dat hij toch niet de juiste man voor de rol was. Hanks zou gezegd hebben dat hij 'dead eyes' had. 

In deze podcast gaat Connor op zoek naar het antwoord op de vraag die hem al twintig jaar bezighoudt: waarom vond Tom Hanks dat hij een doodse blik had? Hij bespreekt de kwestie, en daarmee grotere levensthema's die ermee samengangen, met betrokkenen en beroemde vrienden als Jon Hamm. Humoristisch en soms onverwacht emotioneel. 

De man en de maan

De ruimte is oneindig groot, dus als sterrenkundige moet je groot kunnen denken. Dr. Marc Klein Wolt van de Radboud Universiteit Nijmegen heeft die kwaliteit. Hij wil naar de achterkant van de maan, om radiogolven te meten uit het vroege heelal. In theorie is dat een mooi idee, maar praktisch gezien onmogelijk, zeggen de meeste collega’s. Tot hij zijn plan in China presenteert.

Radiomaker en wetenschapsjournalist Saar Slegers volgde Klein Wolt vanaf 2016 bij zijn avontuur om met een Chinese raket mee naar de maan te gaan. Het project begint veelbelovend, maar wordt steeds ingewikkelder: er zijn allerlei technische uitdagingen en de communicatie met de Chinezen verloopt lang niet vlekkeloos. Het wordt steeds moeilijker om te beoordelen of er sprake is van onschuldige misverstanden, of van bewuste sabotage. 

Slegers heeft met De Man en de maan een Nederlandse versie van de bejubelde Amerikaanse podcast Radiolab afgeleverd: een spannende, verhalende podcast waarin ingewikkelde wetenschap begrijpelijk wordt gemaakt. 

Cautionary Tales

Een ezel stoot zich niet twee keer aan dezelfde steen, maar mensen maken al eeuwenlang dezelfde domme fouten. Tim Harford is een economisch journalist en columnist. In de podcast Cautionary Tales laat hij aan de hand van opmerkelijke blunders uit het verleden zien welke denkfouten kunnen leiden tot catastrofale situaties.

Zo kwam het niet bij de kapitein van de olietanker uit de eerste aflevering op om te keren toen hij op een rotsformatie af stevende. Hoe dat mogelijk is? 'Kom er maar bij, dan zal ik het je vertellen,' zegt Harford met zijn fijne Britse accent. 

De podcast is deels geschiedenisles, deels psychologiecollege en deels luchtig zelfhulpverhaal. Cautionary Tales komt uit de stal van Malcolm Gladwell, dus als zijn werk je aanspreekt moet je deze zeker luisteren. En ook als je in de toekomst geen domme beslissingen meer wilt nemen natuurlijk. 

The Other Latif

We zijn nog maar net bekomen van de geweldige Dolly Partonserie, en nu lanceert Radiolab opnieuw een reeks die ons op het puntje van onze stoel zet. Verslaggever Latif Nasser heeft er de afgelopen drie jaar aan gewerkt, en het is het moeilijkste en meest persoonlijke verhaal wat hij ooit gemaakt heeft, zegt hij zelf. 

Bij toeval kwam hij erachter dat er in Guantanamo Bay iemand gevangen zat met precies dezelfde voor- en achternaam als hij. Deze man was na vijftien jaar gevangenschap vrijgelaten, maar door een bizar bureaucratisch toeval zit hij nog steeds achter de tralies. Latif Nasser gaat op onderzoek uit naar zijn naamgenoot. De podcast is een reis vol verrassingen en inzichten over beide Latifs persoonlijk, maar ook over wereldpolitiek, religie en het lot.  

The Dream

Het eerste seizoen van podcast The Dream ging over het fenomeen multilevelmarketing: het verkoopmodel waarbij je jezelf omhoog kunt werken door zo veel mogelijk nieuwe klanten en verkopers te werven. Een doortrapt piramidespel waar een paar mensen heel rijk, en veel mensen arm van zijn worden. In het tweede seizoen onderzoekt presentatrice Jane Marie een andere vorm van volksverlakkerij: de wellness-industrie. 

Etherische oliën, helende kristallen en magnetisme: niets ervan is bewezen, maar er gaan miljarden in om. Kijk maar naar moderne goeroe Gwyneth Paltrow en haar Goop-imperium van vaginale eieren en waterflessen met rozenkwarts. Jane Marie ontmantelt een hoop kwakzalverij, maar toont zich ook begripvol voor de trouwe klanten van de wellness-industrie, waarvan sommigen heel dichtbij haar staan. 

Dying for sex

Het tegenovergestelde van doodgaan, is voor Molly seks, want dan voelt ze zich pas echt leven. De veertiger is gediagnosticeerd met een vergevorderde vorm van borstkanker en heeft waarschijnlijk niet lang meer te leven. Ook is ze pas gescheiden en de ultieme vorm van afleiding van haar ellende is voor haar: met zo veel mogelijk mannen naar bed gaan. 

Ze vertelt al haar avontuurtjes aan haar beste vriendin Nikki Boyer, die dat zo fascinerend vindt dat ze er een podcast van gemaakt heeft. De vriendinnen delen dezelfde zwarte humor (Molly over haar kansen op de datingmarkt: 'als je niet op zoek bent naar een lange relatie, ben ik je vrouw'). Molly vertelt alle sappige details, het verdriet dat erdoor schemert wordt snel weggelachen. Dat maakt Dying for Sex een vreemd fascinerende luisterervaring. 

Kwaad bloed

True crime uit de Nederlandse klei, dat is de podcastserie Kwaad Bloed. Want het platteland lijkt dan wel rustig en vredig, er zijn gruwelijke dingen gebeurd. Jacqueline Maris en Gerrit Kalsbeek, twee oude rotten uit het radiovak, onderzoeken in elke aflevering een misdaad. Tussen de documentaires door verschijnen er ook nog vier radiodrama's, gebaseerd op de waargebeurde verhalen. 

De man die zijn auto met zijn vrouw er nog in op het spoor parkeerde, de campingbeheerder die een kogel door zijn hoofd kreeg om een akkefietje over hondenpoep. Van de verhalen krijg je niet meer vertrouwen in de mensheid, maar lekker griezelen is het wel, dankzij de vasthoudende interviews van Maris en het mooie sound design van Kalsbeek. Lees hier een interview met de makers. 

Conviction: American Panic

In de jaren tachtig doken in over in de Verenigde Staten ineens gevallen op van afschuwelijke mishandelingen en misbruik, gepleegd tijdens occulte satanische rituelen. Mensen 'herinnerden' zich in therapie verschrikkelijke dingen, kinderen beschreven scènes die rechtstreeks uit horrorfilms kwamen en buren beschuldigden elkaar van omgang met de duivel. 

In het tweede seizoen van de podcast Conviction onderzoekt journalist Saki Knafo deze vreemde trend. Ze spreekt een zoon die op negenjarige leeftijd zijn vader beschuldigde van satanisch misbruik, en ook de belangrijkste getuige in de rechtszaak was. En ze ontrafelt hoe het kan dat de angst voor de duivel zich door Amerika verspreidde, en dat politie en artsen de aanklachten allemaal zo serieus namen. 

Recente topafleveringen van bekende podcasts

De schimmige en fascinerende herkomst van het liedje 'Who let the dogs out' in deze aflevering van 99% Invisible. Antwoord op de vraag waarom wij eigenlijk billen hebben en of we daarmee beter kunnen rennen dan paarden in Radiolab. De zoektocht naar een vergeten hit uit de jaren negentig in Reply All. En er zijn nieuwe afleveringen van het onvolprezen Invisibilia

Of... luister naar Backspace van de VPRO Gids

De gemiddelde Nederlander is bijna vijf uur per dag online. Toch is het nog maar relatief kort geleden dat we, eind jaren 90, met een krakend modem onze eerste websites bezochten. Binnen een paar jaar gebruikten we het internet overal voor: om informatie op te zoeken, sociale en romantische contacten op te doen en spullen te verhandelen.

In deze podcast van de VPRO Gids nemen Elja Looijestijn en Cecile Elffers je mee over de elektronische snelweg naar de tijd van langzame verbindingen en snel geld. Ze duiken in de geschiedenis van de baanbrekende websites Marktplaats, Ilse, Lexa en CU2, en spreken de mensen achter en voor de schermen.