steun vpro

donderdag 15 juni om 00.00 uur op NPO2

2Doc: Bashar al-Assad: The Master of Chaos

In een interview zei de Syrische president Bashar al-Assad dat hij over tien jaar herinnerd wil worden als de man die Syrië redde. Inmiddels vraagt de hele wereld zich af of Syrië een toekomst heeft.

2Doc: Basher al-Assad: Master of Chaos (hh)
Uitzendtijdstip: donderdag 15 juni om 00.00 op NPO 2

Onbeoogd opvolger

Dit stuk verscheen in VPRO Gids #3 2017, en is geschreven door Jurgen Tiekstra

Bashar al-Assad was zestien jaar oud toen zijn vader in 1982 op genadeloze wijze een opstand van de Moslimbroederschap liet neerslaan in de stad Hama. ‘Ik zag de gewonden overdekt met bloed naast hun pantservoertuigen liggen, ik zag stervende burgers in het afval wanhopig naar oude broodkorsten zoeken,’ schreef Robert Fisk, de Britse oorlogsverslaggever die in die tijd van een afstandje zag hoe de Syrische tanks de oude stad beschoten.

In de nieuwe documentaire Master of Chaos doet de Franse journalist Antoine Vitkine een poging te achterhalen wie Bashar al-Assad, de huidige president van Syrie, is. Hij laat vooral Franse en Amerikaanse diplomaten aan het woord, die vertellen dat Assad na zijn inzegening in 2000 heel benaderbaar, toegewijd en hervormingsgezind overkwam. Maar dat zijn slechts oppervlakkige observaties. Om de aard van Assad echt te doorgronden moeten we weten hoe het is om op te groeien als zoon van een dictator die dertig jaar lang met ijzeren hand leiding gaf aan Syrië, een man die als minister van Defensie in 1967 de Zesdaagse Oorlog verloor van Israël en een grote rol speelde in de Libanese burgeroorlog (1975-1990).

Assad was niet de bedoelde troonopvolger. Dat was zijn oudere broer Basil. Toen die met zijn auto verongelukte, moest Bashar zijn studie oogheelkunde in Londen opgeven. Hij was 34, met een dun snorretje op zijn bovenlip en schichtigheid in zijn ogen, toen zijn vader werd begraven en hij de Syrische dictatuur de 21ste eeuw in moest loodsen. Het Westen dacht dat Assad economische en politieke veranderingen ging doorvoeren. Daar kwam echter weinig van terecht. Hervormingen zouden het einde van Assad hebben betekend, zegt een gevluchte Syriër die bij de economische elite van zijn land hoorde.

Het Westen verloor al snel alle grip op Assad. Na de Amerikaanse invasie van Irak in 2003 steunde hij jihadistische militanten in hun strijd tegen de Amerikaanse troepen. Toen de vs als vergelding eisten dat de Syrische troepen zich uit Libanon terugtrokken, kwam de Libanese oud-premier Rafik Hariri om bij een bomaanslag in Beiroet. Dat moet het werk zijn geweest van Assad, suggereert diens voormalige vice-president in deze documentaire. Ook Hariri was namelijk een voorstander van het vertrek van de Syrische troepen. Uiteindelijk trok Assad zijn militairen dan toch terug uit Libanon. Maar in zijn eigen Syrië zal hij niet opgeven.

hoe zit het ook alweer?

In dit informatieve filmpje van VOX wordt uitgelegd hoe de oorlog in Syrië ook al weer is begonnen. Welke partijen vechten er tegen elkaar en wie is wiens bondgenoot?
 

sprekers in de documentaire

Voormalig vicepresident van Syrië, 1984 - 2005

Persoonlijk adviseur van Bashar al-Assad

Syrische zakenman

Voormalig minister van cultuur onder Bashar al-Assad, 2006 - 2010

Politiek adviseur van Bashar al-Assad

Amerikaans ambassadeur van Syrië, 2001-2003

Franse senator

Voormalig Franse minister van buitenlandse zaken, 1997 - 2002

Secretaris-generaal van Nicolas Sarkozy, 2007 - 2011

Franse minister van Buitenlandse Zaken, 2012 - 2014

Laurent Fabius
Lees The New Yorker over het aftreden van de Fabius.

Assistent van de Amerikaanse President voor Veiligheidszaken, 2005-2009

Amerikaanse ambassadeur 2011- 2014

Persoonlijk adviseur van Barack Obama, 2009-2015

Adviseur van Donald Trump over buitenlandse zaken.

Russische Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken

Amerikaanse diplomaat

Frederic Hof
Is directeur bij het Rafik Hariri Center for the Middle East.

'I think for Bashar al-Assad to present himself to the United States and to Europe as ‘the alternative to crazy sectarian people’, has been part of his strategy since day one.'