tussen 22.00 en 06.00 uur hier te zien

2Doc: The Cleaners

tussen 22.00 en 06.00 uur hier te zien

2Doc: The Cleaners

Blijft alles wat je op internet post er ook daadwerkelijk op staan? Twee jonge Duitse filmmakers slagen er in om toegang te krijgen tot één van de beter bewaakte geheimen van Facebook.

2Doc: The Cleaners
dinsdag 11 september om 22.55 uur op NPO 2 (en daarna hier te zien, tussen 22.00 en 06.00 uur)

The Cleaners heeft de Prix Europa voor beste tv-documentaire gewonnen.

De 2Doc The Cleaners geeft een inkijk in de verborgen wereld van de digitale schoonmaak waar wordt verwijderd wat ‘men’ niet goed vindt: geweld, pornografie, politieke boodschappen. Wie bepaalt wat we te zien krijgen en dus hoe we onze gedachten vormen? 

Regie Hans Block en Moritz Riesewieck, geproduceerd door Gebr. Beetz Filmproduktion, een internationale coproductie met o.a. VPRO.

Achter de schermen

Anonieme medewerkers van Facebook moeten binnen enkele seconden bepalen wat de wereld wel en niet onder ogen krijgt.

Door Hugo Hoes | VPRO Gids #36 (2018)

Delete, ignore, delete, delete, ignore, delete….’ Wie als digitale schoonmaker voor Facebook werkt, moet per dag ruim 20.000 keer beslissen of een gerapporteerde afbeelding, tekst of reactie mag blijven staan of verwijderd moet worden. Dat betekent ruim een seconde bedenktijd per plaatje en bij drie of meer foute keuzes volgen er sancties.

Monotoon en zwaar werk dat niet in de koude kleren gaat zitten. Niet zozeer vanwege de kwantiteit, maar natuurlijk vooral vanwege de inhoud, die voor een groot deel bestaat uit porno, racisme en geweld. Je hoeft geen psychiater te zijn om te kunnen bedenken dat dit niet bevorderlijk is voor iemands geestelijke gezondheid. Logisch dus dat Facebook liever geen pottenkijkers toelaat en van de schoonmakers geheimhouding eist. Toch slaagde de Volkskrant er in april in om een Nederlandse content moderator in Duitsland te spreken over zijn wiswerk. Anoniem weliswaar, maar de impact van zijn verhaal was er niet minder om.

Alleen met drank en medicijnen hield hij zijn baan vol. Na acht maanden waren die verdovende arbeidsvitaminen uitgewerkt en nam hij getraumatiseerd ontslag. Met therapie probeert hij zijn leven weer op de rails te krijgen en of dat lukt horen we in een aflevering van Radio Doc. Die is gemaakt door radiomaker Maartje Duin, medeauteur van het artikel in de Volkskrant.

In de krant en op de radio hebben de schoonmakers nog geen gezicht, in The Cleaners van de Duitsers Hans Block en Moritz Riesewieck wel. In deze documentaire vertellen Filipijnse schoonmakers wat ze zoal tegenkomen bij hun werk in Manila. Dat varieert van kinderporno tot onthoofdingen en geen weldenkend mens zal er bezwaar tegen hebben dat dit van Facebook verwijderd wordt.

Het ligt anders als Facebook kunst of politiek gevoelig materiaal gaat verwijderen. De criteria die het bedrijf daarvoor hanteert zijn nogal rigide. Zo zou de Word Press Photo 1972 van Nick Ut met daarop een door napalm getroffen negenjarig Vietnamees meisje vanwege het bloot nu direct van Facebook verwijderd worden. Kunst heeft het ook niet makkelijk en een geschilderd portret van een naakte Donald Trump ging Facebook eveneens te ver. Vanwege het naakt én het formaat van de presidentiële penis. Met name dat laatste werd beledigend gevonden. Juist door het verbod werd het kunstwerk in een mum van tijd wereldberoemd.

In The Cleaners komt ook een Nederlands voorbeeld aan bod. Gewelddadig? Nee. Pornografisch? Ook niet. Een door Ruben L. Oppenheimer gemaakte cartoon van de Turkse president Erdogan die een lichtblauwe vogel, het symbool van Twitter, penetreert, mocht ook niemand zien. Die getekende grap werd overigens na protesten weer teruggeplaatst. Blijkbaar wenste Facebook niet geassocieerd te worden met luitjes die niet tegen getekende grapjes kunnen.

Dat de inhoud verderfelijk kan zijn en het censureren ziekmakend, is tot daaraan toe. Verontrustender is het dat anonieme medewerkers binnen enkele seconden bepalen wat de wereld wel en niet onder ogen krijgt. Censuur, niet door de overheid maar in opdracht van een de grootste bedrijven ter wereld.

Radio Doc: Facebook, een nachtmerrie

luister de Radio Doc nu online

Radiodocumentairemaker Maartje Duin spreekt in VPRO Radio Doc de Nederlandse Sjarrel die in Berlijn werkt als content moderator voor Facebook. Hij ziet onthoofdingen, kinderporno, bergen haat en racisme: zaken die artificial intelligence nog niet kan filteren.

Sjarrel krijgt het minimumloon en nauwelijks psychologische begeleiding. Toch gaat hij niet weg. ‘Jullie doen goed werk,’ hoort hij steeds. ‘Belangrijk werk. Jullie houden Facebook veilig.’

digidocs

2Doc: The Cleaners is onderdeel van een reeks documentaires die de VPRO dit najaar uitzendt over de groeiende invloed van 'tech' op ons leven. De 2Docs verkennen hoe verborgen krachten ons bestaan steeds meer beïnvloeden: van de onzichtbare netwerken die ons omringen, tot wie er bepaalt wat wij online te zien krijgen.

Naar aanleiding van deze documentaries wordt er op dinsdagavond 30 oktober doorgepraat in Pakhuis de Zwijger. Meld je gratis aan via de website van Pakhuis de Zwijger.

advertentie