dinsdag 25 september, 22.55 uur, NPO 2

2Doc: The Work

dinsdag 25 september, 22.55 uur, NPO 2

2Doc: The Work

Twee keer per jaar gaan de deuren van de Folsom State Prison in Californië open voor een bijzondere therapiesessie. Gedurende vier dagen maken mannen van buitenaf kennis met de mannen binnen, om samen de strijd aan te gaan met hun problemen.

2Doc: The Work
dinsdag 25 september, 22.55 uur, NPO 2 (en daarna nog 30 dagen op vpro.nl te zien)

In de 2Doc The Work volgen filmmakers Jairus McLeary en Gethin Aldous drie mannen terwijl ze zich vier dagen onderdompelen in Folsom State Prison. Daar ondergaan ze samen met de gedetineerden een heftige groepstherapie: verslaving, verdriet, verscheurde familieverbanden en suïcidale gedachten worden met veel praten en nog meer pijn het hoofd geboden.

De gedetineerden, waaronder leden van spijkerharde bendes als The Aryan Brotherhood, treden tijdens de sessies op als geroutineerde empathische medetherapeuten. Hun deelname aan dit soort groepstherapie is niet zonder consequenties voor hun leven in de gevangenis; tegelijkertijd heeft succesvolle deelname invloed op hun mogelijke voorwaardelijke invrijheidstelling.

Regie: Jairus McLeary

Janken, schreeuwen en schelden

Groepstherapie in het zwaarbewaakte Folsom Prison, dat gaat er heftig aan toe.

Door Rick de Gier | VPRO Gids #38 (2018)

Johnny Cash zong ooit over een brute moordenaar die zijn dagen sleet in Folsom Prison en regelmatig het hoofd liet hangen om te huilen. De indringende documentaire The Work laat zien dat er in Folsom nog steeds wordt gehuild – en hoe. Twee keer per jaar kunnen gevangenen meedoen aan een vierdaagse groepstherapie met een bijzondere opzet: samen met mannen van buiten de bajes, en zonder bewakers, gaan ze in kringen in gesprek over hun gevoelens. En daarbij wordt naar hartenlust gejankt, geschreeuwd en gescholden.

Tijdens de afgelopen editie van IDFA, waar de film werd vertoond, spraken we met Miles en Jairus McLeary, respectievelijk producent en regisseur van The Work. Miles McLeary: ‘Dit project wordt al vele jaren geleid door onze vader James McLeary, een klinisch psycholoog. Een jaar of vijftien geleden – wij waren twintigers – vroeg hij ons of we eens mee wilden doen aan zo’n sessie. Ik verklaarde hem eerst voor gek: no way dat ik zonder bewaking met een groep moordenaars en verkrachters over m’n gevoelens zou gaan praten.'

'Maar het viel me op hoe mijn vader veranderde door dit werk, hij werd er opener en liefdevoller van. Dus besloot ik mijn vooroordelen opzij te zetten. Ik vond het aanvankelijk doodeng, alsof ik een draak in de ogen moest kijken. Maar het werd een levensveranderende ervaring. Sindsdien ben ik altijd blijven meedoen, en elke keer opnieuw word ik diep geraakt.’

Jairus McLeary: ‘Dat beeld van een draak is wel toepasselijk, want zo’n beest bestaat alleen in je fantasie, en zo hebben de meesten van ons ook een mythische voorstelling van gedetineerden. Je denkt aan clichés uit films en tv-programma’s, maar als je tegenover die mannen zit en ziet hoe kwetsbaar ze zich opstellen, vergeet je vanzelf wat ze gedaan hebben en ga je inzien dat je van alles met ze deelt.’

Miles: ‘Al snel ontstond bij ons het verlangen om de therapie eens op film vast te leggen. We hebben daar zo’n vijf jaar met de gedetineerden over onderhandeld. In die periode hebben we de hele filmcrew laten meedoen aan meerdere sessies, zodat er wederzijds vertrouwen kon ontstaan. Uiteindelijk gingen de mannen akkoord, raakten ze zelfs enthousiast, omdat ze de wereld wilden laten zien dat zelfs de zwaarste criminelen kunnen veranderen.’

Jairus: ‘Je moet niet onderschatten hoe riskant het voor hen kan zijn om aan dit programma mee te doen. In de gevangenis leven zwarten en witten strikt gescheiden en zijn allerlei bendes actief.

'Tijdens de therapie spreken de mannen af zulke verschillen te negeren. Ze leren zich empathisch opstellen. Maar als ze teruggaan naar hun cel, moeten ze zich weer harden om te overleven. Dan trekken ze hun “harnas” weer aan, zoals ze het zelf omschrijven. Dat is heel wrang. Intussen heeft het project wel vergaande gevolgen. In Folsom, waar zo’n tien procent van de gedetineerden eraan meedoet, is het geweld sinds de start van de therapie merkbaar afgenomen.’

advertentie