2Doc: Heartbound

woensdag 20 februari, 22.55 uur, NPO 2

Regisseur Janus Metz volgt de liefde tussen Deense vissers en hun Thaise mail-order vrouwen over een periode van tien jaar. Heartbound geeft een intieme inkijk in hun leven. Hoe gaan zij om met hoop, teleurstelling, cultuurverschillen en het loslaten van hun thuisland?

2Doc: Heartbound
woensdag 20 februari, 22.55 uur, NPO 2
(en daarna hier te zien tot en met 2 maart)

Heartbound heeft de Golden Eye Award voor beste documentaire gewonnen.

Geselecteerd voor IDFA 2018.

Al eerder volgde Janus Metz een aantal Deens-Thaise stellen in zijn films Love on Delivery en Ticket to Paradise (2008). Hij onderzocht de aantrekkingskracht van de Deense vissersgemeenschap in Jutland voor vrouwen uit Thailand. Zo'n 500 vrouwen waren tegen die tijd geëmigreerd naar deze streek, om het huwelijk aan te gaan met lokale bewoners en hun westerse behoefte te omarmen.

In Heartbound wordt duidelijk dat deze trend zich heeft doorgezet. Het aantal  Thaise vrouwen dat in Jutland woont is opgelopen tot 900. Allemaal hebben zij voor hetzelfde westerse leven en de liefde gekozen. We maken onder anderen kennis met de Thaise Sommai, een voormalig prostitué. Zij trouwde vijfentwintig jaar geleden met Niels en heeft inmiddels de rol van koppelaaster op zich genomen, waarbij ze eenzame Denen en arme vrouwen uit haar geboortedorp met elkaar in contact brengt. Hoe verlopen deze koppelpogingen? En hoe vergaat het de koppels die jaren geleden al samenkwamen?

Vanuit zowel Deens als Thais perspectief laat deze documentaire de hartstocht en worstelingen zien van mensen die samen op zoek zijn naar een beter leven elders.

Regie Janus Metz en Sine Plambech, geproduceerd door Magic Hour Films, in coproductie met BALDR Film en o.a. VPRO

lees het VPRO-gidsartikel: de Thai van Thy

De documentaire Heartbound vertelt hoe 900 Thaise importbruiden terechtkwamen op een dunbevolkt Deens schiereiland. Maar bovenal gaat het over de liefde.

Door: Ilse van der Velden

Kae gaat bij Kjeld wonen. De vrouw van 31 komt rechtstreeks van het Thaise platteland, waar ze haar zoontje heeft achtergelaten om te gaan trouwen met een Deen van het dunbevolkte Noord-Deense schiereiland Thy. Ze heeft alleen een foto van hem gezien, maar hij heeft een vaste baan, een huis en een auto. Wat de Deen haar ook gaat brengen, erger dan het leven in de seksclubs van Pattaya kan het toch niet zijn. Sommai, die al 25 jaar in Denemarken woont, helpt Kae op weg en geeft haar instructies.

‘Zeg goedemorgen, kus je man en wees niet gereserveerd.’ Ook leert ze Kae het zinnetje ‘ik heb hoofdpijn’ in het Deens. Maar Kjeld blijkt een lieve goedzak. Terwijl ze haar koffer aan het uitpakken is in de slaapkamer wijst Kjeld in het speciaal aangeschafte Thais-Deense woordenboek het woord ‘alleen’ aan; wil ze alleen zijn? Kae knikt. Er wonen in deze streek maar liefst 900 vrouwen zoals Kae, die de afgelopen 25 jaar allemaal met een Deen zijn getrouwd.

Geïntrigeerd door het fenomeen van de Thai van Thy besloot de bekende Deense antropoloog Sine Plambech (43), gespecialiseerd in onderwerpen als vrouwenhandel, vrouwenmigratie en sekswerk, zo’n tien jaar geleden studie te maken van deze unieke gemeenschap van Thaise importbruiden. Want wat weten we precies van dit soort vrouwen? Er zijn vooral stereotypen en clichés, meer niet, vond Plambech. Door de vrouwen te bevragen over hun achtergrond en drijfveren, de afwegingen die ze maken en de moeilijkheden van zo’n Deens-Thaise alliantie.

Dat Plambech en Metz konden doordringen tot in het hart van de vrouwen leidt tot onthullende inkijkjes

patchworkfamilie

Onderweg kwam Plambech regisseur Janus Metz tegen (Borg/McEnroe, Armadillo) en samen besloten ze de antropologische ­studie van Plambech in de vorm van een documentaire te gieten. Tussendoor trouwden ze, in 2008. Zij had al twee kinderen uit een eerder huwelijk. ‘We zijn een patchworkfamilie, net als de vrouwen uit onze film die hun kinderen uit Thailand laten komen als ze eenmaal met een Deen getrouwd zijn. Dus ik weet hoe dat is.’

Uiteindelijk werd het een drieluik: Ticket to Paradise (2007), Love on Delivery (2008) en tot slot Heartbound (2017), die is vertoond op Idfa 2018 en nu in de Nederlandse bioscopen draait. De makers volgden de vrouwen tien jaar lang, zowel in Denemarken als in Thailand. Een gouden greep die Heartbound ver uittilt boven het niveau van een droge antropologische verhandeling is de keuze voor diverse hoofdpersonen, zoals Kjeld, Kae en haar zoontje Mark, die ze laten overkomen uit Thailand.

Kae en Kjeld met hun in Denemarken geboren zoontje Mads

microkosmos

Als kijker ga je vanzelf meeleven met hun wel en wee. Zo vertelt Heartbound aan de hand van persoonlijke verhalen het grotere verhaal van de botsing tussen westers consumentisme en een traditionele waardengemeenschap. ‘Voor mij als filmmaker was het interessant om te kijken hoe mondiale ontmoetingen uitpakken in intieme relaties,’ aldus de makers in een interview met De Filmkrant. ‘Hier zie je de aarde in een zandkorrel: een microkosmos van de geglobaliseerde wereld.’

Tegelijk is Heartbound ook een verhaal over de liefde: liefde die toch groeit, ondanks het gearrangeerde karakter van de verbintenissen. Als Sommai oud is en terug wil naar Thailand wordt ze tegengehouden door het idee dat haar Deen dan moederziel alleen achterblijft en in z’n eentje zal sterven. Sommai is de spil in het hele verhaal; een even doorgewinterd als praktisch type, maar met een groot hart. In haar gemeenschap fungeert zij als ‘tante’ van alle meisjes. Sommai was de eerste Thaise importbruid en heeft sindsdien een contingent Thaise vrouwen laten overkomen. Gered, zou je ook kunnen zeggen. De meesten werkten in de seksindustrie en kregen al jong een of meer kinderen.

De beelden van piepmeisjes die dikbuikige kale mannen als klant krijgen, onderstrepen hoeveel er voor hen op het spel staat. ‘Sommai was de sleutelfiguur,’ aldus Plambech, ‘ze overtuigde de anderen dat wij goed volk waren en ze was er zelf klaar voor om haar verhaal te vertellen.’ Omdat Sommai intensief contact onderhoudt met haar familie, haar vele vriendinnen en hun dochters in Thailand en Denemarken konden Plambech en Metz doordringen tot in het hart van de groep vrouwen, wat leidt tot onthullende inkijkjes in hun manier van denken, hun dromen en hun verlangens. Een aantal van hen woont al jaren in Denemarken en heeft kinderen, anderen staan op het punt naar Europa te gaan of besluiten toch in Thailand te blijven. De sprong naar Europa wagen of niet – de consequenties zijn hoe dan ook groot.

Zodra de meisjes in haar voormalige thuisland oud genoeg zijn, begint Sommai met polsen: voelen ze ervoor met een Deen te trouwen? Mag het ook een oudere man zijn? Niet altijd lukt het. Een meisje dat pas 23 is en nog een jaar moet wachten tot ze officieel naar Denemarken mag komen volgens de daar geldende immigratiewet verdwijnt voor die tijd toch in de seksindustrie, waar ze geld kan verdienen om haar zoon te onderhouden.

‘Prachtige intieme documentaire.’ – ★★★★, Trouw

‘Heartbound blinkt uit in zorgvuldige observaties, een open, nooit veroordelende blik en respect voor zowel het Thaise als Deense perspectief.’ – ★★★★, de Volkskrant

‘Niemand volgde die stille migratie zo langdurig, empathisch en vrij van moralisme als de Deense cineast Janus Metz en zijn echtgenote, de antropoloog Sine Plambech.’ – ★★★★, NRC

advertentie