2Doc: Ons moederland

In hoeverre is onze vaderlandse geschiedenis een voedingsbodem voor de huidige angst voor nieuwkomers? 2Doc: Ons moederland schetst aan de hand van het dagelijks leven van Constant Kusters, de omstreden politiek leider van de extreemrechtse partij de Nederlandse Volks-Unie, een beeld van de Nederlandse samenleving en haar omgang met ‘de ander’ door de eeuwen heen.

Constant Kusters is naast de voorman van de extreemrechtse partij NVU een toegewijd huisvader. Een traditioneel gezinsleven, nationalisme en politieke strijd lijken onlosmakelijk met elkaar vervlochten. Kusters' idealen bepalen de persoonlijke keuzes in zijn leven terwijl zijn vrouw en kinderen onderdeel zijn van zijn politieke activiteiten. Wonend in een Arnhemse volksbuurt benoemt hij zonder gêne wat er in zijn ogen mis is met de Nederlandse multiculturele samenleving. De publieke- en politieke discussie over onze nationale identiteit gaat inmiddels, ook ver buiten extreemrechts, hand in hand met polarisatie.

vul de enquête in

Heb je Ons moederland gezien? Wij willen graag weten wat je ervan vond!
En help ons zo de impact van documentaires te onderzoeken →

Aan de hand van archiefmateriaal over de Nederlandse geschiedenis en intieme scenes in het extreemrechtse milieu toont Ons moederland een politicus die tot zijn vreugde ziet dat zijn ideeën steeds meer doordringen in de gevestigde orde. Regisseur Shamira Raphaëla, die onlangs een Gouden Kalf won voor haar film Daddy And The Warlord, wil met deze film Nederland een spiegel voorhouden. 'Ik wil licht werpen op een kant van Nederland die velen liever niet zien. Deze film gaat niet alleen over Kusters van de NVU, maar over ons allemaal. Waar komen we vandaan en waar willen we naartoe als samenleving?'

Regie Shamira Raphaëla, geproduceerd door Tangerine Tree, in coproductie met VPRO, met steun van NPO-fonds.

waarom Ons moederland?

De VPRO wil met zijn programma’s laten zien wat er in de wereld speelt. Dit gebeurt vaak vanuit het perspectief van een maker waarbij een maatschappelijk thema centraal wordt gesteld. In Ons moederland onderzoekt regisseur Shamira Raphaëla (1982) hoe extreemrechtse ideeën, als die van Constant Kusters, steeds meer doordringen tot de gevestigde orde. Ze toont in de documentaire aan dat het extreemrechtse gedachtegoed meer in de Nederlandse cultuur en geschiedenis wortelt dan dat de gemiddeld Nederlander wellicht comfortabel en wenselijk zal vinden. Door mensen met verschillende achtergronden en overtuigingen aan het woord te laten, wil de VPRO met programma’s als Ons moederland aanzetten tot nadenken.

Shamira Raphaëla over Ons moederland:
'Met de film wilde ik, zelf van biculturele afkomst, het monster onder mijn bed ontmaskeren door het licht aan te doen. Constant en zijn gedachtengoed fascineren en beangstigen mij. Als wereldburger sta ik lijnrecht tegenover zijn ideeën. We delen een moederland en leven in dezelfde realiteit, maar interpreteren die totaal verschillend. Ik spendeerde drie jaar in het hart van een extreemrechtse partij, confronteerde mijn angsten en liet me inspireren tot het maken van een film die, mijns inziens, een grote maatschappelijke urgentie heeft. Deze film gaat niet alleen over Kusters van de
NVU, maar over ons allemaal. Waar komen we vandaan en waar willen we naartoe als samenleving?'

Shamira over de kracht van documentaire

In de podcast van Pakhuis de Zwijger spreekt Maurice Seleky met regisseur en Gouden Kalf-winnaar Shamira Raphaëla. Ze spreken over hoe zij het medium documentaire inzet om verhalen te vertellen die we misschien niet willen horen. Over film als spiegel voor de samenleving, en over de samenwerking met haar hoofdpersoon Constant Kusters tijdens het maken van haar nieuwe documentaire Ons moederland.

eerder werk

In 2014 bracht Shamira Raphaëla Deal With it uit (De Haaien/NTR) een persoonlijke documentaire over destructieve familiepatronen en onvoorwaardelijke liefde, waarin ze haar vader en broer portretteert die gevangen zitten in een leven van criminaliteit en drugsmisbruik. Deze film werd genomineerd voor de Debuutprijs op het Nederlands Film Festival en viel meerdere malen in de prijzen op internationale filmfestivals in o.a. Los Angeles, Moskou en Belize.

Hierna maakte ze Lenno en de Maanvis (Tangerine Tree/HUMAN) een film over een 10-jarige jongen met woedeproblemen, die de prijs voor Beste Jeugddocumentaire op IDFA 2017 won en de Award for Best European Children’s Documentary van de European Children’s Film Association in 2019.

Dit jaar won Shamira een Gouden Kalf voor Beste korte documentaire voor Daddy & The Warlord/De waarheid over mijn vader (BNNVARA/De Familie) over de zoektocht van journalist Clarice Gargard naar zoek naar haar vaders betrokkenheid bij oorlogsmisdadiger Charles Taylor.

Onlangs ontwikkelde ze in de IDFA-workshop een script voor een nieuwe persoonlijke film Downfall of a Superwoman (Basalt/NCRV) waarmee ze de Karin de Bok Talent Award won op IDFA 2018.