steun vpro

Andere Tijden, zaterdag 20 mei, 21.25 u. NPO2

Bondgenoot

Tijdens de Zesdaagse Oorlog, nu vijftig jaar geleden, stond Nederland massaal achter Israël.

Maarten van Bracht,

Uitzending

Andere Tijden - zaterdag 20 mei, 21.25-22.00 uur NPO2

Het verhaal van de Zesdaagse Oorlog gaat zo: de jonge, piepkleine staat Israël werd in 1967 aangevallen door buurlanden Egypte, Jordanië, Syrië en Libanon, met steun van nog tien Arabische landen, maar binnen een week versloeg Israël deze numerieke overmacht en veroverde de Gazastrook en de Sinaï op Egypte, de Westelijke Jordaanoever met Oost-Jeruzalem op Jordanië, en de Golanhoogten op Syrië.

De underdog die om zijn voortbestaan vocht veranderde in één klap in een triomfator en regionale grootmacht. Met de bezetting van Oost-Jeruzalem en de veroverde Palestijnse gebieden zou de veiligheid van de Joodse staat zijn gediend.

Zesdaagse oorlog: Israëlische Centurions in de Negev op 20 mei 1967

Vijftig jaar geleden stond Nederland als één man achter Israël – die sympathie is nooit meer zo groot geweest als tijdens de Zesdaagse Oorlog. Er werd volop geld ingezameld en bloed afgestaan, en vrijwilligers meldden zich om in Israël hun diensten aan te bieden.

Nederland stond al bekend als een goede bondgenoot. Begin jaren vijftig leverde het al wapens en munitie aan Israël. Het Nederlandse leger introduceerde het Israëlische uzi-machinepistool en in de jaren zestig moderniseerden beide landen samen de Centurion-tank. Ook tijdens de Zesdaagse Oorlog werden vanaf Gilze-Rijen wapens naar Israël gevlogen.

Paul Ruigrok stelde de Andere tijden-aflevering ‘Pal achter Israël’ samen. ‘De steun voor Israël was hier echt massaal, zelfs van de CPN en PSP. Joop den Uyl hield in de oude Rai een bevlogen toespraak: “Amsterdam staat achter Jeruzalem”. We spraken Jacques Wallage, die toen als student in Groningen een pro-Israëlmanifestatie organiseerde waar vijfduizend man op afkwam en geld werd ingezameld; een Nederlandse vrouw die in Israël twee maanden in een ziekenhuis heeft gewerkt; een man die in 1961 naar Israël emigreerde en als reservist meevocht in de Sinaï; een Nederlandse VN-waarnemer die tijdens de oorlog tussen de frontlinies verzeild raakte, en ook Salomon Bouman, die toen al correspondent was in Israël. Hij, zelf seculier, zag bij de Klaagmuur de enorme emotie die de inlijving van Oost-Jeruzalem losmaakte.’ Over de vraag of de bezetting van Palestijns gebied Israël goed heeft gedaan zijn de meningen van de geïnterviewden verdeeld.