steun vpro

De Westerlingen, vrijdag 14 april, 21.20 uur NPO3

Internetscamming in Ghana

We kennen de verhalen van de mannen en vrouwen die in hun oplichterijen zijn gestonken. Maar wie gaan er schuil achter deze online profielen? Wie worden er rijk van onze eenzame Westerse singles? En waarom moeten ze ons hebben?

Nicolaas Veuls,

you

got

scammed!

SCAMMED!

SCAMMED!

Als je de chats meeleest kan je bijna niet geloven dat er mensen zijn die erin trappen. Maar romance-scammers - jonge oplichters uit West-Afrika die zich op datingsites voordoen als westerling - verdienen een aardig centje met teksten als ‘I’m really missing you so much baby.’

Maandenlang chatten de scammers met westerse singles. Als ze een band hebben vragen ze om geld. Omdat hun oom ziek is, hun verre dochter in problemen is geraakt, of omdat ze geld nodig hebben voor een ticket om hun geliefde te bezoeken.

In een arme buitenwijk in Accra, Ghana, vind je een bolwerk van deze scammers die vooral uit West-Afrika komen. De hele wijk bestond vroeger uit lemen huisjes.

Onze chauffeur vertelt dat sinds de komst van het internet jongeren zonder scholing hun kans grepen. Ze gingen op zoek naar manieren van geld verdienen. Eerst zaten de internetcafés hier vol met jongens die aan het vissen waren op datingsites. Nu doen ze het allemaal thuis, via laptop en mobiel.

Scamming is hier big bussiness en een manier van overleven in het arme maar dure Accra. De chauffeur wijst naar buiten: overal betonnen huisjes. Geen leem meer te zien. ‘Dat is het gevolg van scammen.’

'Scamming is hier big bussiness en een manier van overleven in het arme maar dure Accra.'

MEET TO RUSH

Meet to Rush, scammer

In Accra ontmoeten we To Rush, een 28-jarige fulltime-scammer. Hij heet zo omdat hij naar het schijnt mensen snel geld afhandig kan maken. To Rush is vrolijk, jongensachtig en bereid om te praten over zijn werkzaamheden als scammer. 

Sterker nog: hij is is trots op het feit dat hij een goede scammer is en dat hij ervan kan leven. Hij ziet zichzelf dan ook liever niet als scammer: ‘Ik noem mezelf een zakenman. ‘Jullie zoeken liefde. Ik verkoop liefde. Ik zie het niet als iets crimineels, zoals jullie.’

Hij is verbazingwekkend open. Hoewel scamming officieel illegaal is in Ghana, vindt iedereen het vrij normaal. De kranten schrijven erover; er wordt over gerapt; ze dragen kenmerkende kleding en feesten op hun eigen manier. Scammers zijn een subcultuur.

'Ik speel echt met hun brein, lees hoe ze reageren op mijn teksten, om ze zo te doorgronden. Want aan het eind van de rit ben ik maar uit op één ding: geld.'

To Rush

Cecilia Hoffman

Hoe meer geld je verdient, des te meer aanzien je hebt. ‘Heel veel jongeren scammen hier. ’s Avonds zijn alle lichtjes aan want dan begint het chatten. Je doet wat je moet doen.’

Op de vraag wat zij van scammen vindt reageert een tante van onze chauffeur lachend: 'Als je geen scholing hebt en moeilijk een baan kan vinden, en je ouders kunnen je niet financieel ondersteunen, dan zoek je manieren. Scammen is hier vooral overleven.'

To Rush woont in een betonnen huisje. Het is klein en vol elektronische apparatuur. Hij heeft een tablet, twee laptops, overal simkaarten,  meerdere smartphones en een router. Een flatscreen hangt aan de verder lege muur: ‘Alles wat ik heb, heb ik door het scammen.’

Hij laat ons trots een nieuwe tablet zien, nog in de verpakking. Alsof het een digitale jachttroffee is. Gekregen van een van zijn ‘outside lovers’, zoals hij dat noemt. Hij heeft er momenteel vijf, waaronder ook een monnik.

Momenteel is zijn alter ego Cecilia Hoffman. Cecilia Hoffman is een single model dat momenteel in Ghana werkt voor een aantal fashionshoots. Ze komt uit Amerika. Ze woont bij haar oom, want haar ouders heeft ze op jonge tijd verloren. Ze heeft een zwaar leven gehad, maar ze is positief, lief en ze kan goed luisteren.

Dat is belangrijk. ‘Je moet er altijd zijn voor je outside lovers. Hen echt het gevoel geven dat je voor ze klaar staat, en dat ze hun verhaal kwijt kunnen. Ik speel echt met hun brein, lees hoe ze reageren op mijn teksten, om ze zo te doorgronden. Want aan het eind van de rit ben ik maar uit op één ding: geld.'

Als er echt een band is ontstaan tussen Cecillia en haar chat lover, soms pas na maanden chatten, dan komen de smoesjes. Cecilla’s oom is opeens heel erg ziek en ze kan het financieel niet bolwerken. Of Cecilia wil je eindelijk eens ontmoeten maar heeft geen geld voor een vliegticket. De sympathie heeft ze al mee, en ze heeft het ook zwaar. Hoe To Rush praat over de vakkundigheid van het scammen toont aan dat hij een meester is in de emotionele manipulatie. 

To Rush laat een laptop zien, nog in de verpakking. Die had-ie vorige week opgestuurd gekregen van een Amerikaan. 'Ze brengt me veel geluk.
Cecillia is de gestolen identiteit van een Amerikaanse pornoster. Grote borsten zijn belangrijk. Vrouwen willen lieve woordjes, maar mannen, die vallen gewoon voor wat ze zien. Zo simpel is het.’

‘Jullie in het Westen zien je ouderen niet meer staan na hun veertigste, dan zijn ze niet meer aantrekkelijk. Wij geven ze het gevoel dat ze nog wel meedoen, dat ze nog aantrekkelijk zijn.’

Roger

PAYBACK TIME!

Koloniaal verleden

To Rush en Roger vinden het ergens wel sneu voor de singles, maar echt erg vinden ze het niet. Als we hiernaar vragen vinden ze dat hypocriet: ze wijzen ons op de gevolgen van het koloniale verleden en het slavenfort dat de Hollanders bouwden in Accra.

'Dit is wat scammers geloven en de basale reden dat we dit doen: vroeger werden er voorouders tot slaven gemaakt en misbruikt door de blanken. Ze lieten hen doen wat ze maar wilden. Ze hebben onze voorouders echt heel slecht behandeld. En ons goud afgepakt, en ons zo nutteloos laten voelen. Wij scammers, wij zetten het hen betaald. Dat is het principe waar we in geloven. Payback time.'

Tekst: Nicolaas Veuls.

  • Namen zijn gefingeerd

De Westerlingen: vrijdag 14 april, 21.20 uur, NPO3