speel het spel

aflevering 8

Veiligheid

De laatste aflevering van Onzichtbaar Nederland laat de sporen in ons landschap van oorlog en verdediging zien.

Het bombardement van Rotterdam heeft naast de verwoesting van de binnenstad ook veel blindgangers opgeleverd. Niet alleen van de Duitsers, maar ook van de geallieerden. Littekens diep onder de grond, maar de oorlog laat ook diepe littekens achter in de hoofden van veel mensen.

Sporen van oorlog zijn zelfs terug te vinden in de tuin van Janneke Ruijs in Sint Pancras waar honderden botten en schedels gevonden zijn die afkomstig zijn van de slag bij Vroonen. Een enorme middeleeuwse veldslag waarbij de Hollanders honderden West-Friezen op gruwelijke wijze om zeep hebben geholpen. Maar naast bommen en botten heeft de verdediging van ons land ook burchten, waterlinies en luchtwachttorens nagelaten. Van de luchtwachttorens staan er nog negentien in ons landschap verstopt. 

Visualisatie IJssellinie (Onzichtbaar Nederland over veiligheid)

De IJssellinie is in het geheim aangelegd. Pas in de jaren ’90 is bekend geworden hoe groot dit inundatiesysteem is geweest. Zelfs de Tweede Kamer was niet volledig op de hoogte, terwijl de Russen alles al in kaart hadden gebracht. Spionage en camouflage zijn sinds de oorlog een steeds belangrijker wapen geworden.

De Duitsers hadden in de Tweede Wereldoorlog het vliegveld Deelen op de Veluwe compleet gecamoufleerd, inclusief hangars en officierswoningen beschilderd als boerderijen. Dankzij spionage van het verzet zijn de geallieerden hier in 1943 achter gekomen en is het vliegveld plat gebombardeerd.

We leven al een tijd in vrede maar de oorlog komt steeds dichterbij. De vijand wordt onzichtbaarder. Afluisteren, spionage en tracken raken steeds meer ingeburgerd om ons veilig te voelen. Hoe zullen we ons deze tijd over dertig jaar herinneren?

Nijmegen

1944

Nijmegen

2016