Afgelopen zondag kreeg je een zeldzaam inkijkje in het ministerie van Financiën. In de Tegenlicht-uitzending ‘Never waste a good crisis’ zagen we hoe schatkistbewaarder Wopke Hoekstra behoorlijke diepe zakken bleek te hebben. Hij geeft geld uit als water tijdens deze coronacrisis en wij onderzochten met hem de contouren van de postpandemische samenleving. 

Regisseur Britta Hosman en researcher Olaf Oudheusden legden eerder deze week in NPO Radio 1-programma De Nieuws BV uit hoe het was om hem te volgen en waarom het ministerie ‘ja’ zei op de documentaire: ‘Het was ook voor hen een spannende tijd en dat wilden ze laten zien.’

De aflevering over de worsteling van Hoekstra was ook meteen de laatste uitzending van dit tv-seizoen. We hadden het over veel uiteenlopende onderwerpen: wonen, de weerbaarheid van onze democratie, de race naar de superbatterij, eenzaamheid en de toekomst van ons schoonheidsideaal. Het hele seizoen is hier te bingen. In Pakhuis de Zwijger (en ook elders in het land) waren er elke week daags na de aflevering Meet Ups die digitaal te volgen waren. Heb je de allerlaatste over Hoekstra en zijn ministerie gemist? Kijk dan vooral hier.

Mocht je Tegenlicht nu al missen, niet getreurd: online gaan we de hele zomer ‘gewoon’ door. Om te beginnen met de verkiezing van de woonpionier, waarvoor je jezelf (of anderen natuurlijk) tot 14 april kan opgeven. De verkiezing zelf, onder leiding van een vakjury, belooft een bijzondere avond te worden. Want nu de woningmarkt op slot zit voor starters, mensen met een modaal inkomen en zonder overwaarde op een eerder huis, hebben we creatieve voortrekkers en huisvestinghackers harder nodig dan ooit.
 
Wat kun je de komende maanden nog meer van ons verwachten?

Wie weet eten we straks toch kweekvlees

Ja, we gaan het weer eens hebben over kweekvlees. Kipfilet of rundergehakt zoals je het in de schappen van de supermarkt kan vinden, maar dan gekweekt in een lab. Zonder dat daar, in de toekomst, ook maar één geslacht dier aan te pas komt. Regisseur Rob van Hattum maakte er in 2018 een aflevering over en volgde kweekvleespionier Ira van Eelen. Hoewel zij uit alle macht probeerde om kweekvlees op de Nederlandse markt te krijgen, lukte dat toen niet. Het is nog altijd verboden het hier te eten. Terwijl in Singapore kipnuggets van kweekvlees al op je bord liggen. 

Maar er zijn nieuwe ontwikkelingen en de komende periode gaan we dat nauwgezet volgen. Te beginnen bij de nieuwste Future Shock waarin Van Hattum vertelt hoe hij Van Eelen opnieuw opzocht en sprak over haar nieuwe plannen. Komt er een heuse kweekvleesboerderij? En is minister Carola Schouten aan het schuiven? Het heeft er alle schijn van..

Een groen pensioen moeten we vooral doen

We ontdekten dat er een goed verhaal zit in het wel en wee van de pensioenfondsen Daar zit heel, heel veel geld, en dat moet rollen. Maar welke kant op doet ertoe. De afgelopen decennia werden de oudere generaties beleggers rijk ten koste van de leefbaarheid van onze planeet. Vooral jongeren zitten nu met een enorm klimaat- en milieuprobleem. Maar ook huizen zijn onbetaalbaar geworden doordat het grondrecht ‘wonen’ werd omgebouwd tot een verdienmodel voor investeerders. Maar die investeerders zijn wijzelf. Individueel beleggen nam afgelopen jaar een vlucht, maar het grootste deel van ons geld zit nog altijd in onze pensioenfondsen.

Nederlanders belegden in 2020 via die fondsen zo’n anderhalf duizend miljard euro in de financiële markten. Geld dat onder meer ging naar bedrijven als Shell, Exxon Mobile en Chevron. Deze zomer onderzoekt VPRO Tegenlicht hoe we pensioenfondsen kunnen bewegen om vervuilende bedrijven nog veel meer achter de broek aan te zitten. Zo nemen we bijvoorbeeld een kijkje in Denemarken...Stay tuned!

Hoe gaan we om met het watertekort?

Misschien dat je het je nog herinnert, maar we maakten in het najaar van 2019 een uitzending over de dreiging van het wassende water door de stijgende zeespiegel. Maar hoever stijgt die? Daarover bestaat onzekerheid. Hoe gaan we daarmee om in de toekomst? Daarnaast hebben we, paradoxaal genoeg, door deze klimaatverandering en droogte ook met grote watertekorten te maken. Dat is een enorm probleem, want water is essentieel voor het menselijk leven op onze planeet. Niet alleen vanwege ons dagelijkse drinkwater, hygiëne en de wereldwijde voedselvoorziening. Grote hoeveelheden schoon water zijn bijvoorbeeld ook nodig bij de productie van computerchips.
 
De Wereldgezondsheidsorganisatie schat dat in minder dan vier jaar de helft van de wereldbevolking in gebieden leeft waar watertekort heerst. De impact daarvan is nog nauwelijks te overzien. De focus ligt voor het grootste deel nog op het terugdringen van broeikasgassen. Deze zomer onderzoekt onze online redactie wat waterschaarste de komende jaren voor Nederland en de wereld gaat betekenen. We gaan op zoek naar (technische) oplossingen, maar kijken ook naar de sociale kant: hoe willen we de beperkte hoeveelheden water straks gaan verdelen?

Subcultuur van de bijna perfecte mannen

En er is meer: Tegenlicht onderzoekt de komende maanden het veranderende mannelijk schoonheidsideaal. Er is namelijk een subcultuur ontstaan van jongens die met wetenschappelijke precisie hun lijf vormgeven. Diëten is niet meer alleen voor dames, bodybuilding wordt mainstream. Deze mannen perfectioneren zichzelf. Niet alleen fysiek, maar ook mentaal.
 
Ze worden getarget om hun productiviteit te verhogen met ‘microdosing’ van hallucinerende drugs. En om hun metabolisme te vervolmaken met legaal en illegaal verkochte supplementen. Had James Bond vroeger nog een buikje – en was dat okay - nu is zijn vetpercentage rond de 10 procent. Hoe ver zijn we nog verwijderd van de echt perfecte man?

De Slag om het Internet gaat verder!

Vorig jaar zijn we met een nieuw online project begonnen: de Slag om het Internet. Daarin verkent tv-maker Roland Duong in samenwerking met Tegenlicht hoe we het internet beter, veiliger en democratischer kunnen maken. Inmiddels zijn we een aantal mooie podcasts, blogs en artikelen verder. Zo schreven we onlangs nog over de noodzaak van ‘tech’ op de formatietafel en maakte Roland een podcast over dataroof bij boeren via tractorapps en wat we daaraan kunnen doen. En passant ging het natuurlijk ook nog even over de toekomst van de agrariër.
 
Roland werkt nu aan een verhaal over de eerste Signal-buurtpreventie-app van Nederland, waarop buren elkaar kunnen waarschuwen bij onheil of gewoon gezellig willen kletsen. Dat gebeurt nu allemaal op WhatsApp, maar ja, die chatdienst is van Facebook, dus een data-en privacyvriendelijk alternatief als Signal ligt voor de hand. De komende maanden gaan we het platform verder uitbreiden, dus houd De Slag om het Internet in de gaten!