zondag 7 juni om 20.35 uur op NPO 2

4. Genki

Genki, dat betekent zoiets als levensenergie. Japanners moeten een hoop genki hebben, want bijna nergens ter wereld worden mensen zo oud als in Japan. Wat is het geheim?

Paulien Cornelisse zoekt het antwoord in een heetwaterbron en op een dorpsfeest. Sommige Japanners worden niet zo oud, zij gaan dood door overwerken. Paulien spreekt de weduwe van een man die zelfmoord pleegde, omdat hij de druk op zijn werk niet aankon. En ze spreekt jonge mensen die de drukte van de stad hebben verruild voor de rust van de rijstvelden.

uit het dagboek van Paulien:

Als je naar Japan gaat, denk ik dat twee woorden heel handig zijn om te kennen. Ten eerste: oishii. Dat zeg je als je lekker aan het eten bent, en je geeft er de kok meteen een complimentje mee. Het tweede woord is genki. Dat zeggen mensen tegen elkaar: ‘Hoe is het?’ Het antwoord is ook genki, en dat betekent: Het gaat goed.

Maar de betekenis van genki is niet alleen ‘hoe gaat het’ en ‘het gaat goed’. Eigenlijk betekent het iets als ‘oorspronkelijke levensenergie’. De ki uit genki is levensenergie. Mensen die wel eens een shiatsu-massage hebben ondergaan, hebben het woord misschien horen langskomen. In het Chinees bestaat het ook, dan wordt het uitgesproken als chi – zoals in tai chi.

Als je veel genki hebt, dan ben je energiek, en dat wordt over het algemeen als iets positiefs gezien. Hoewel te veel genki ook bestaat, denk aan een overenthousiast persoon zonder uitknop.

In deze aflevering zijn we op zoek gegaan naar onderwerpen die te maken hebben met genki. Dus komt er veel langs over gezondheid (waarom leven Japanners toch zo lang?) en ongezondheid (waarom werken sommige Japanners zich dood?).

Dat is allemaal achtergrondkennis. Maar mocht je ooit een Japanner tegenkomen, dan volstaat het om op vriendelijke ton te vragen: ‘Genki?’ Hij of zij zal antwoorden: ‘Genki!’