Lees meer over seizoen 2
Waarom hebben zoveel mensen het gevoel dat de maatschappelijke lasten vooral op hun bordje terechtkomen? Vier jaar na zijn eerste serie is Sander Schimmelpenninck terug en onderzoekt hij in het tweede seizoen van Sander en de kloof hoe het gevoel ontstaat dat de lasten van o.a. stijgende prijzen, migratiebeleid en energietransitie ongelijk verdeeld zijn. Waarom ervaren veel Nederlanders dat zij opdraaien voor besluiten waar ze nauwelijks invloed op hebben?
In het eerste seizoen bracht Schimmelpenninck de groeiende ongelijkheid in Nederland in beeld. Tot zijn verbazing leidt die ongelijkheid nauwelijks tot politiek debat, maar ligt de verklaring elders. Waarom voelen zoveel mensen zich boos, machteloos en niet vertegenwoordigd?
Daarom trekt Sander in dit seizoen het land in om te zien hoe het leven van mensen wordt beheerst door woede over migratie en stijgende prijzen. Daarbij stuit hij op een groeiend gevoel van vervreemding: het idee dat ‘Den Haag’ en de elite geen besef meer hebben van hoe zwaar het leven in grote delen van Nederland is.
Aflevering 1: De lastenkloof
De kansen in Nederland zijn scheef verdeeld. Met vermogende ouders ziet de wereld er heel anders uit dan zonder. Maar verklaart dat ook de groeiende politieke onvrede? Waarom voelen zoveel mensen zich boos, machteloos en niet vertegenwoordigd? Sander onderzoekt of de echte pijn misschien niet zit in wat de rijken hebben, maar in wat de rest moet dragen.
Aflevering 2: Migratiekloof
Migratie is de zondebok voor álles wat er misgaat in Nederland: de woningnood, de onveiligheid en overlast op straat. Het is het ultieme splijtzwam-onderwerp geworden. Maar waarom reageren we zo verschillend op exact dezelfde groep mensen? Hoe kan het dat de één een crisis ziet, en de ander er amper van opkijkt?
Aflevering 3: De energiekloof
Nederland is in recordtempo verduurzaamd. Hoe dat kan? Simpel. We hebben met z’n allen de portemonnee getrokken. Op papier is dat een succesverhaal, maar wie beter kijkt ziet een diepe kloof waar vooral de bezittende klasse de vruchten lijkt te plukken van die transitie.
Aflevering 4: De boodschappenkloof
Voor de één hoogstens een kleine irritatie. Voor de ander een groeiende bron van zorgen. De stijgende boodschappenprijzen. Terwijl velen achteloos de kar blijven volladen, dreigt een fatsoenlijke maaltijd voor sommige Nederlanders een luxe te worden. Wat als het doen van je dagelijkse boodschappen een strijd om te overleven is geworden?
Aflevering 5: De vertrouwenskloof
Steeds meer mensen hebben het idee dat de overheid hen niet ziet, niet hoort en niet beschermt. En wanneer dat vertrouwen verdwijnt, verandert ook het stemgedrag. Mensen zoeken hun toevlucht tot de politieke flanken, als uiting van frustratie en onmacht. Is dat tij nog te keren, en zo ja hoe dan?
Vier jaar geleden dacht ik dat de politieke woede in Nederland vooral voortkwam uit de kansenkloof. Maar dat lijkt het niet te zijn. Veel mensen zijn niet boos omdat anderen meer kansen hebben, maar omdat ze het gevoel hebben dat alle lasten bij hen worden neergelegd. Dat gevoel is soms rationeel, soms irrationeel, maar het is wel ontzettend echt.
Over Sander Schimmelpenninck:
Journalist, opiniemaker en presentator Sander Schimmelpenninck was van 2016 tot 2020 hoofdredacteur van het tijdschrift Quote. Sinds 2019 is hij columnist van de Volkskrant. Voor de VPRO maakte hij eerder de documentaireseries: Sander en de kloof en Sander versus de socials.
Sander en de kloof is een productie van CCCP in coproductie met VPRO.
Sander en de kloof, vanaf donderdag 3 september, wekelijks, 20.25 uur, VPRO NPO 2 en volledig te streamen op NPO Start
