steun vpro

Ovt

Ovt

10.00 -11.00: Was de 4de winst op rij voor de SP wel uniek in de Nederlandse parlementaire geschiedenis zoals Jan Marijnissen beweerde? Gerrit Voerman van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen geeft antwoord op die vraag. 80 Jaar geleden, in de winter van 1923, vond in Nederland de dada-veldtocht van Theo van Doesburg, Nelly van Moorsel, Kurt Schwitters plaats. Marco Entrop schreef er een artikel over in De Parelduiker. Een gesprek met hem over de dada-tournee. Met om + 10.30 de column van de oud-parlementair journalist Kees Sorgdrager. Fransen en Duitsers vierden afgelopen week het 40 jaar oude Elysee-verdrag, op 22 januari 1963 gesloten tussen Charles de Gaulle en Konrad Adenauer. Het begin van een 'verstandshuwelijk' tussen twee voormalige aartsvijanden. Een gesprek over de historische betrekkingen tussen Frankrijk en Duitsland, een duo dat zoals algemeen wordt aangenomen de motor vormt van de Europese samenwerking. Met Ton Nijhuis, wetenschappelijk directeur van het Duitslandinstituut in Amsterdam, en Pim de Boer, hoogleraar Europese culturele studies in Amsterdam. 11.00-12.00: Afgelopen week overleed de schrijver van het legendarische nummer ‘Tulpen uit Amsterdam’. Een gesprek met Herman Emmink een van de uitvoerende van dit nummer. Deze week werd bekend dat de kruitfabriek in Muiden gaat sluiten. Fragmenten van ooggetuigen uit het Spoor terug van 1991 over de Kruitfabriek Chemie Muiden en de invloed van die fabriek op Muiden. Volgende week is het 50 jaar geleden dat de watersnoodramp van 1953 plaatsvond. Hans Olivier woonde toen in Tsjechoslowakije en haalde daar geld op voor de slachtoffers van de ramp. Vanaf 11.25 Het Spoor terug: De Ramp Op 1 februari 1953, spoelde een stormvloed zuid-west-Nederland van de kaart. De vloedlijn van de Noordzee lag plotseling in Brabant. Huizen en boerderijen, hele dorpen werden weggevaagd. Er verdronken 1836 mensen. Overlevenden klampten zich vast aan de nok van het dak. Rondom verging de wereld. Sommigen dreven weg op wrakhout. De meesten stierven van kou en uitputting. Johan Hendrikse uit Assen dreef die nacht met zijn vader en zijn broer twaalf uur rond op de Oosterschelde. Naast hem stierf zijn broer. Johan en zijn vader spoelden aan bij Yerseke. Pas toen wist de wereld dat Schouwen-Duiveland was ondergegaan. Paul de Schipper, opgegroeid in Yerseke, nu journalist van dagblad BN De Stem in Breda, hoorde van oude mosselvissers vaak het verhaal van het dodenvlot. Het bleef hem bezighouden. Aan hem vertelde Johan Hendrikse, na vijftig jaar, zijn dramatische verhaal. INFO: -‘De dada-veldtocht in Nederland’ in De Parelduiker, jaargang 7, 2002, nr. 5 -‘Hier was eens Capelle’- Kees Slager, uitg.Den Boer/Ruiter en de Stichting ooggetuigen van de 20ste eeuw Zeeland, isbn 90 74576 37 0 -‘De ramp: Een reconstructie van de watersnood van 1953’- Kees Slager, uitg. Atlas, isbn 90 450 0815 7 -Tentoonstelling ‘We dachten dat de wereld verging’… Watersnoodramp 1953 – 28/1 t/m 7/6/2003, Zeeuws Archief, Middelburg http://www.delta2003.nl

Fragmenten

Klik hier voor alle fragmenten van deze uitzending

SP claimt record van vier verkiezingsoverwinningen op rij

vanaf 00:03:30

De SP-lijsttrekker Jan Marijnissen claimde na de verkiezingsuitslagen van 21 januari 2003, dat zijn partij 4 keer achter elkaar een overwinning had behaald. Maar steeg het zetelaantal inderdaad vier keer of was het eigenlijk maar drie keer? En welke andere partijen presteerden dat laatste ook? En is er een partij die vier keer achter elkaar won? Mathijs Deen spreekt met historicus Gerrit Voerman van de Universiteit van Groningen. Geluidsfragment Jan Marijnissen over claim van 4 overwinningen

Dada veldtocht door Nederland in 1923

vanaf 00:09:29

In 1923 hielden de kunstenaars Kurt Schwitters, Vilmos Huszar en het echtpaar Theo en Nelly van Doesburg een dadaistische veldtocht door Nederland. De voorstellingen waren uitverkocht, de pers sprak schande van de inhoud van de optredens (NRC: gewild zinneloze clownerie) en de politie herstelde de orde. Het dadaisme was tijdens de Eerste Wereldoorlog ontstaan, maar bereikte Nederland pas later. Mathijs Deen spreekt met neerlandicus en Dada-kenner Marco Entrop. Geluidsfragment Kurt Schwitters en ‘treurmars voor een krokodil’

Column van Kees Sorgdrager: lessen uit de geschiedenis

vanaf 00:26:06

Na de verkiezingen van 1981 waren CDA en PvdA net als in 2003 de twee grootste partijen. De vorming van een regering ging traag. Van Agt (CDA) en Den Uyl (PvdA) hadden eigenlijk weinig zin om met elkaar te regeren, maar de verkiezingsuitslag dwong ze daar min of meer toe. Een half jaar later brak het kabinet dan ook in mei 1982. Moraal van het verhaal volgens Sorgdrager: ‘Een kabinet waar de partners geen zin in elkaar hebben, dat wordt niks’.

De veertigjarige vriendschap tussen Frankrijk en Duitsland

vanaf 00:31:07

In januari 1963 besloten de voormalige aartsrivalen Frankrijk en Duitsland vriendschap te sluiten. Het verdrag werd getekend op de symbolische plek Versailles, waar de Fransen in 1871 hun verlies van de Frans-Duitse Oorlog van 1870 moesten erkennen en de Duitsers in 1919 het verlies van en de schuld aan de Eerste Wereldoorlog. Het Elysee-verdrag van 1963 was onder andere mogelijk, omdat Duitsland verzwakt was door de tweedeling. Hans Olink spreekt met Ton Nijhuis en Pim de Boer over de Frans-Duitse betrekkingen.

Kruitfabriek in Muiden sluit na 300 jaar

vanaf 01:01:43

In 1702 vond Amsterdam de aanwezigheid van een kruitfabriek te gevaarlijk. Die werd daarom naar Muiden verplaatst. Nu en dan vloog de fabriek de lucht in. Ook in de naoorlogse periode was werken in de fabriek niet zonder risico’s, zo bleek uit een interview dat Marnix Koolhaas in 1991 had met twee anonieme kruitwerkers. De veiligheidsvoorschriften werden niet altijd even nauwkeurig nageleefd.

Duitse componist van Tulpen uit Amsterdam overleden

vanaf 01:08:12

Het oerhollandse nummer ‘Tulpen uit Amsterdam’ werd geschreven door de Duitse schlager-componist Ralf Arnie. Het kreeg in Nederland bekendheid door Herman Emmink, die het in 1957 voor het eerst zong. Mathijs Deen spreekt met Emmink over de oorsprong van het nummer en de reden van de populariteit ervan. Geluidsfragment met medley van ‘Tulpen uit Amsterdam’-uitvoeringen

Inzamelingsactie voor de Waternoodramp van 1953 in Praag

vanaf 01:15:16

De hulp voor de door de Watersnoodramp getroffen gebieden kwam in Nederland direct op gang. Ook in Praag kwam de in 1947 gevluchte Indie-weigeraar Hans Olivier voor zijn vaderland in actie. Met een inzamelingsactie op zijn werk was hij zelfs de Nederlandse ambassade te snel af. Die wisten nog van niks. Interview van Annelies van der Goot.