steun vpro

Nederlandse walvisvaart bij Spitsbergen en Groenland

Fragment OVT 30 juli 2000 uur 1 (53 min.)

Nederlandse walvisvaart bij Spitsbergen en Groenland

Fragment OVT 30 juli 2000 uur 1 (53 min.)

Nederlanders begonnen aan het begin van de 17de eeuw op walvissen te jagen in de buurt van Spitsbergen. Toen de walvissen na honderd jaar opraakten, trokken de vissers in de 18de eeuw richting Groenland. Daar werd niet alleen gejaagd op walvissen, maar ook gehandeld met de lokale eskimobevolking. De Denen, die het gebied hadden gekoloniseerd, waren niet blij met de Nederlandse aanwezigheid. Marnix Koolhaas ging met Groenland-kenner Govert de Groot op zoek naar sporen van de Nederlandse aanwezigheid. En naar de overblijfselen van de vergeten concurrentiestrijd met de Denen. Een reportage.

Dit fragment is onderdeel van

Ovt

10.00-11.00: De Groenlandse walvis Groenland is één van de meest onherbergzame landen ter wereld. Toch zijn ook daar talloze sporen van Nederlandse aanwezigheid te vinden. In de loop van de 18e eeuw trokken Nederlandse walvisvaarders massaal naar de ijszeeën rond Groenland om de Groenlandse walvis te bejagen. Tot ver in de 19e eeuw bleven de Nederlandse walvisvaarders actief. Totdat de Groenlandse walvis vrijwel was uitgeroeid, en de jacht commercieel niet meer interessant werd. (ged. herhaling) 11.00-12.00: Walvisliteratuur Sinds Willem Barentsz spreken verhalen over barre poolreizen tot de verbeelding. Mede onder invloed van de legendarische 'Moby Dick' werd ook de walvisvaartliteratuur in Nederland populair. Pas in de jaren zestig kreeg het genre een geheel ander karakter. Onder invloed van Greenpeace veranderde de walvis als symbool van heldhaftige jachtverhalen in het symbool van de strijd om het behoud van het zeemilieu. De uitzending is te bestellen door overmaking van f 27.50 op gironummer 444 600 t.n.v. de VPRO in Hilversum o.v.v. de datum en OVT: walvissen. Of f 15,- per uur.