Ovt

Ovt

10.00-11.00: De column van historica en publiciste Reinildis van Ditshuyzen Afgelopen donderdag werd de Wereldtentoonstelling in Hannover geopend. Reden voor OVT om in de geschiedenis van de Nederlandse bijdragen aan de Wereldtentoonstellingen te duiken. Een gesprek hierover met Marie-Thérèse van Thoor die in 1998 het boek schreef 'Het gebouw van Nederland: Nederlandse paviljoens op de wereldtentoonstellingen 1910-1958'. Verder een gesprek met Johan Joor over zijn proefschrift De adelaar het lam. Onrust, opruiing en onwilligheid in Nederland ten tijde van het Koninkrijk Holland en de Inlijving bij het Franse Keizerrijk (1806-1813) 11.00-12.00: Aandacht voor de opening van het Nederlands-Russische Archiefcentrum in Groningen een reportage over de presentatie van het boek 'Velsen bezet en bevrijd', over prins Bernhard, geheim agenten, engelandvaarders, verzetslieden, onderduikers, verraders en geallieerden tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Een boek van Guus Hartendorf. De Nederlandse Marine werpt zondag een krans in zee voor de kust van West-Sumatra waar op 18-9-1944. Het gaat om het onder Japanse vlag varend vrachtschip de Joenio Maroe (Junyo Maru) met aan boord 6500 gevangenen, waaronder 4200 Indonesische dwangarbeiders, bijna 500 KNIL militairen die geweigerd hadden om in Japanse dienst te vechten en 1800 andere krijgsgevangenen: Britten, Australiërs, Amerikanen, Nederlanders en Indische Nederlanders. Het schip was op weg naar Padang aan de zuidkust van Sumatra, waar de gevangenen zouden helpen bij de aanleg van de Pakanbaroe-spoorweg. Maar op 18 september werd het schip door twee torpedo's van een Britse onderzeeboot geraakt. Uiteindelijk verdronken er bij de grootste scheepsramp ooit ongeveer 5600 mensen, waaronder een aantal marinemensen en die worden vandaag op de plaats van de ramp herdacht. We hebben verbinding met Hare Majesteits De Ruyter, het vlaggeschip van een Nederlands Belgisch vlooteskader. Vanaf 11.25 De Spoor terug-serie: Monument voor mijn vader, een serie in vijf afleveringen. Vandaag deel 4. Op verzoek van zijn zoon sprak de inmiddels overleden Evert Hoedemaker (1896) - zeeman, avonturier, wereldreiziger en communist - zijn levensverhaal in op band. Het zijn onthullende verhalen over onder andere zijn rol in de groep-Schaap, een communistisch verzetsnetwerk dat als doel had schepen die voeren onder fascistische vlag tot zinken te brengen. Na de Duitse inval in 1940 werd Hoedemaker gearresteerd door de Gestapo en in Duitsland gevangen gezet. Dat hij overleefde was een wonder. De Spoor terug-serie Monument voor mijn vader is te bestellen door overmaking van f 40,- (f 5,- voor het Zaans Verzet) op gironummer 444 600 t.n.v. de VPRO in Hilversum o.v.v. serie Monument voor mijn vader. BOEKEN/ INFORMATIE:: - 'Het gebouw van Nederland: Nederlandse paviljoens op de wereldtentoonstellingen 1910-1958'- Marie-Thérèse van Thoor, uitg. Walburpers, isbn 90 5730 043 5 (1998) - 'De adelaar het lam. Onrust, opruiing en onwilligheid in Nederland ten tijde van het Koninkrijk Holland en de Inlijving bij het Franse Keizerrijk (1806-1813) '- Johan Joor, uitg. De Bataafsche Leeuw, isbn 90 6707 520 5 - 'Velsen bezet en bevrijd'- Guus Hartendorf, uitg. Cornegge, Velserbroek, isbn 90 804894 3 3 - Nederlans-Russisch Archiefcentrum, Groningen, tel: 050-363 72 49, e-mail: nrac@let.rug.nl (opening 8 juni)

Fragmenten

Klik hier voor alle fragmenten van deze uitzending

Column van Reinildis van Ditshuyzen: Arnhem

vanaf 00:06:16

Het eerste boek van Reinildis van Ditshuyzen was een Engelse schoolwoordenboekje (1968), dat zij samen met een klasgenote van het gymnasium in Arnhem samenstelde. Het boekje werd Help! genoemd, naar het liedje van de Beatles. Het was een groot succes. Het boekje haalde een derde druk en werd gebruikt op scholen in Arnhem en omgeving.

Wereldtentoonstellingen en paviljoenen

vanaf 00:10:51

Het opvallende Nederlands paviljoen op de wereldtentoonstelling van Hannover (2000) kan een van de grote attracties worden. Het is van dezelfde architect als het nieuwe VPRO-gebouw. Nederland had in 1910 voor het eerst een gebouw op een wereldtentoonstelling, die toen in België werd gehouden. En is er sindsdien altijd bij geweest. Nederland heeft nooit een wereldtentoonstelling georganiseerd. Over de geschiedenis van de wereldtentoonstellingen, die in 1851 in Engeland begon. De traditie leverde gebouwen op als Crystal Palace en de Eiffeltoren. Paul van der Gaag spreekt met Marie Therese van Thoor. Boek: Het gebouw van Nederland. Nederlandse paviljoens op de wereldtentoonstellingen 1910-1958, door: Marie Therese van Thoor.

Inlijving Nederland bij het Franse keizerrijk

vanaf 00:33:06

Nederland bleef passief onder de bezetting van de Franse legers van Napoleon. Als een lam tegenover een adelaar. Volgens promovendus Johan Joor is dit een mythe. Hij ontdekte dat er redelijk veel sociale onrust was in de tijd dat Nederland tussen 1806 en 1813 deel uitmaakte van het Franse keizerrijk. Er werd geprotesteerd tegen gedwongen dienstplicht in het Franse leger, tegen belastingen en tegen de scherpe controle van Franse douaniers op de handel met Engeland, het Continentale Stelsel. Interview van Paul van der Gaag. Boek: De adelaar en het lam. Onrust, opruiing en de onwilligheid in Nederland ten tijde van het Koninkrijk Holland en de inlijving bij het Franse Keizerrijk (1806-1813), door: Johan Joor.

Nederlands-Russisch Archiefcentrum

vanaf 01:05:12

In Groningen is op 8 juni 2000 een Archiefcentrum geopend, dat zich bezighoudt met de betrekkingen tussen Nederland en Rusland. Het centrum wil onderzoek doen in de archieven in Rusland. Bijvoorbeeld naar de Oranje-Romanov connectie, bankarchieven, Nederlandse communisten en de bevrijding van Nederland door Russen in 1813. Paul van der Gaag spreekt met professor Hans van Koningsbruggen, directeur van het nieuwe centrum. Nederlands-Russisch Archiefcentrum, Groningen.

Velzen en de Engelandvaarders

vanaf 01:10:34

Engelandvaarders vertrokken vanuit Velzen naar Engeland. Onder andere Cor Sporre, die niet alleen de oversteek maakte in maart 1941, maar ook in november 1941 weer naar Nederland terugkeerde. Sporre verdronk bij een andere oversteek naar Engeland. Reportage van Marnix Koolhaas. En een lang brieffragment van Cor Sporre. Boek: Velzen. Bezet en bevrijd, door: Guus Hartendorf.

Scheepsramp voor West-Sumatra 1944

vanaf 01:18:03

Ongeveer 5.600 krijgsgevangen van de Japanners verdronken voor de kust van West-Sumatra bij de grootste scheepsramp uit de geschiedenis. Er waren 4000 Indonesische dwangarbeiders, een kleine 500 KNIL militairen en 1800 andere krijgsgevangenen aan boord. Het onder Japanse vlag varende vrachtschip werd geraakt door twee torpedos van een Britse onderzeeboot om tien over zes s avonds op 18 september 1944. De Nederlandse marine herdacht de gebeurtenis door een krans op de plek des onheils in zee te werpen. Paul van der Gaag spreekt met commandeur Jacques Brand over de plechtigheid. Geluidsfragment overlevende scheepsramp, Deinema.

Spoor terug: Evert Hoedemaker deel 4: opgepakt door de Gestapo

vanaf 01:25:21

Op 30 november 1940 wordt Evert Hoedemaker opgepakt door de Gestapo. Samen met twee andere illegale medewerkers van de groep Schaap. Hoedemaker wordt naar Duitsland gebracht, eerst naar Aken en daarna naar een tjokvolle gevangenis in Berlijn. Hij wordt pas verhoord in de Gestapo-gevangenis in Fulsbuttel. De verhoren duren 9 maanden, maar Hoedemaker blijft ontkennen.