Ovt

Ovt

10.00-11.00: Met de column van Martin Ros (columnist van de maand januari). Een interview met Jan Hoffenaar over de geschiedenis van het Korps Nationale Reserve (NatRes) n.a.v het opstappen van luitenant-kolonel Van Zuidam als commandant van de NatRes). Jan Hoffenaar is mede-auteur van het boek 'November Romeo Treed nader! De Nationale reserve 1948-1998', dat in 1998 verscheen. Verder een gesprek met Ger Harmsen, auteur van het boek 'Chris Beekman: Een kunstenaarsleven, 1887-1964' 11.00-12.00: Aandacht voor de rol van De Telegraaf in de Eerste Wereldoorlog en een reportage met Jan ter Laak van wie deze week het boek 'Brave rebellen: Herinneringen aan de eerste studentenopstand in Nederland (1961)' verscheen. En om 11.25 Ter Walvischvaart! Een zesdelige documentaire-serie over de geschiedenis van de Nederlandse walvisvaart. Deel 2: Stoere Mannen De walvisvangst was een bedrijfstak voor stoere mannen met baarden. Maandenlang trotseerden zij de barre kou van de Poolzeeën, in de hoop op een goede vangst. Op Spitsbergen werd in speciale walvisvaartstations (met Smeerenburg als bekendste) de traan uitgekookt, om aan het einde van het seizoen mee terug te nemen naar Nederland. Toch was het een aantrekkelijk bedrijf: wie naar de Noord ging was hooguit een half jaar van huis, en bij goede vangst waren de verdiensten hoog. Wel was er de nodige concurrentie. Tot in het pakijs bestreden Nederlanders, Britten, Fransen en Denen elkaar de meest lucratieve vangstlocaties. BOEKEN/TENTOONSTELLINGEN: - 'Chris Beekman: Een kunstenaarsleven, 1887-1964'- Ger Harmsen, isbn 90 6168 571 0, uitg. SUN - Tentoonstelling 'Chris Beekman 1887-1964'- Kröller-Müller Museum, Otterlo, tot 30 april - 'November Romeo Treed nader! De Nationale reserve 1948-1998' - J. Hoffenaar/J.P.M. Schoenmakers, isbn 90 12 08575 6, uitg. SDU - 'Brave rebellen: Herinneringen aan de eerste studentenopstand in Nederland (1961)' - Jan ter Laak, isbn 90 5625 082 5, uitg. Valkhof Pers - Tijdschrift voor Media Geschiedenis: media en oorlog, jaargang 2, nummer 2, december 1999

Fragmenten

Klik hier voor alle fragmenten van deze uitzending

Column van Martin Ros - 1950

vanaf 00:04:02

De Koude Oorlog was op het warmst in het jaar dat de twee Koreas met elkaar in oorlog waren. Ook over wielrennen.

Het Korps Nationale Reserve (NatRes)

vanaf 00:08:36

De Nationale Reserve werd aan het begin van de Koude Oorlog opgericht. Niet alleen tegen linkse groepen, maar ook tegen rechtse. Er bestonden voor 1948 allerlei rechtse milities en weerbaarheidgroepen, die men door de oprichting van de NatRes te neutraliseren. De communistische machtsovername in Tsjechoslowakije versnelde de oprichting van de NatRes. De belangstelling voor de NatRes is aan het begin niet zo groot, maar dat wordt beter in de jaren vijftig. De laatste twintig jaar worden ze beschouwd als een soort militaristische padvinders. Paul van der Gaag spreekt met Jan Hoffenaar. Boek: November Romeo treed nader! De Nationale Reserve 1948-1998, door: J. Hoffenaar en J.P.M. Schoenmakers.

Kunstenaar Chris Beekman

vanaf 00:33:36

Ger Harmsen moest voor het communistische blad De Waarheid een negatieve recensie over een tentoonstelling schrijven. Hij kreeg hulp van een CPN-lid, kunstenaar Chris Beekman, omdat hij niets van kunst wist. Daaruit ontstond een vreindschap, die de breuk van Harmsen met het communisme overleefde. Beekman was eerst anarchist, werd geïnspireerd door de kunststroming De Stijl en eindigde als overtuigd communist. Interview van Paul van der Gaag. Boek: Chris Beekman. Een kunstenaarsleven 1887-1964, door: Ger Harmsen.

De Telegraaf en de Eerste Wereldoorlog

vanaf 01:04:50

Nieuws, nieuws en nog meer nieuws, was het motto van De Telegraaf. De krant had geen eigen achterban, zoals de katholieke en socialistische kranten. De Telegraaf voerde verfrissende ideeën door om lezers te trekken. Die later door de andere kranten werden nagevolgd. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was men bang dat De Telegraaf de neutraliteit van Nederland in gevaar zou brengen door de manier van nieuws brengen. Verder was de krant zeer anti-Duits en liet dat ook in de berichtgeving merken. Paul van der Gaag spreekt met de Groningse pershistoricus Marcel Broersma, die een artikel over De Telegraaf schreef. Tijdschrift voor Media en Geschiedenis, jaargang 2, nummer 2, december 1999.

Revolutie op de Rijsenburgse seminarie

vanaf 01:12:03

De jaren zestig begonnen in 1961 in Rijsenburg. Daar was een kleine revolutie in het seminarie. Aldus kerkhistoricus Jan Roes in de inleiding van een boek over de kleine opstand op 11 november 1961. Een reportage van Marnix Koolhaas, die met Jan ter Laak de vergeten revolutie van Rijsenburg reconstrueerde. Boek: Brave rebellen. Herinneringen aan de eerste studentenopstand in Nederland (1961), door: Jan ter Laak.

Spoor terug: Ter Walvischvaart deel 2

vanaf 01:20:49

Op Spitsbergen was een bloeiende walvisindustrie. Het stadje Smeerenburg was daarvan een bekend voorbeeld. De walvissen werden gevangen en de traan werd uitgekookt. Die werd aan het einde van het seizoen meegenomen naar Nederland. De omstandigheden waren extreem, maar het was een ook aantrekkelijk bedrijf met vaak goede verdiensten. De concurrentie tussen de Nederlanders, Britten, Fransen en Denen ging behoorlijk ver. Marnix Koolhaas ging mee met een expeditie naar Spitsbergen om een onbekend walvisstation uit de zeventiende eeuw te bekijken. Deel 2, Stoere mannen. Samenstelling Marnix Koolhaas.