Ovt

Ovt

Om 10.05 uur de column van oud-minister-president Willem Drees, die terugblikt op de eerste helft van deze eeuw (VARA-radio 1960/1961). Verder aandacht voor het honderdjarige bestaan van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Een gesprek met dr. Cornelis van Bochove, directeur Sociaaleconomische Statistieken, en drs. Joris Nobel, secretaris van de Centrale Commissie voor de Statistiek. Zij zijn medeauteurs van het in mei te verschijnen gedenkboek over het CBS.
Met om 11.15 uur het tweede deel van de Spoor Terug-serie De gedroomde eeuw: 100 jaar idealen en illusies. In 52 wekelijkse afleveringen komen de belangrijkste dromen van de twintigste eeuw (en hun aanhangers) aan bod. Deel 2: De fabriek voor allen, allen voor de fabriek. De verzoening van kapitaal en arbeid is dé grote droom van een aantal verlichte ondernemers uit het begin van deze eeuw. De grote voorvechter van die droom is de Delftse ondernemer J.C. van Marken. In zijn Delftse Gist- en Spiritusfabriek, het huidige Gist-Brocades, probeert hij als een verlicht despoot zijn arbeiders door goede sociale voorzieningen tot betrokken werknemers te ontwikkelen. Inspraakorganen, ziekenfondsen, sociale huisvesting: de droom van Van Marken is onbegrensd. Toch lukt het ook hem niet de tegenstellingen definitief te overbruggen. Alleen Van Markens drukkerij overleeft in de vorm van arbeiderszelfbestuur als sociaal ideaal. Maar ook daaraan komt, na de overname door Thieme, in 1989 een einde. Boeken en tentoonstellingen: - Tentoonstelling 90 jaar Elfstedentocht 1909-1999 (ijs en weder dienende). Schaatsmuseum Hindeloopen - '90 Jaar Elfstedentocht'- Ron Couwenhoven en Huub Snoep, isbn 90 60 76 45 28, uitg. de Vrieseborch - Artikel 'Zweetziekte' - René Zanderink, Tijdschrift Geschiedenis der Geneeskunde, jaargang 5, nr. 2 (november/december 1998)

Fragmenten

Klik hier voor alle fragmenten van deze uitzending

Column van Willem Drees: De Boerenoorlog in Zuid-Afrika

vanaf 00:03:42

Willem Drees begon als jongen de krant te lezen vanwege de Boerenoorlog, die rond 1900 in Zuid-Afrika woedde ‘tussen Brit en Boer’. Het werd het begin van zijn belangstelling voor de publieke zaak. Nederlanders hadden veel sympathie voor de zaak van de Boeren, die zich verzetten tegen de Britse expansiepolitiek. Ook over Paul Kruger. Drees aan het begin van de jaren zestig voor de VARA-radio.

Omroepgidsen: goudmijn van de omroepen

vanaf 00:08:25

Omroepgidsen zijn een goudmijn voor de omroepen. Ze zijn er sinds 1925. De omroepen vormden in de begintijd een soort kartel voor de uitwisseling van programmagegevens om buitenstaanders uit de lucratieve markt te houden. Bladen als ‘De Telegraaf’ en het Belgische ‘Humo’ slaagden er inderdaad niet in om zich een marktaandeel te verwerven. Kees Slager spreekt met de omroephistoricus Huub Wijfjes. Geluidsfragment Van der Kaa (AVRO) en ‘Hallo hier Hilversum’ door het VARA-orkest

Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) 100 jaar

vanaf 00:26:48

‘Er zijn drie soorten leugens: leugens, verdomde leugens en statistieken’, is een befaamde uitspraak van Benjamin Disraeli. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is de bekendste organisatie, die zich in Nederland sinds 1899 met statistiek bezig houdt. Voorlopers hielden zich bezig met volkstellingen. In de jaren dertig werd het CBS gebruikt om zicht te krijgen op de economische situatie. Een probleem is dat Nederlanders niet mee wensen te werken met statistisch onderzoek. De non-respons is 40%, veruit het hoogste ter wereld. Engeland is tweede met slechts 10%! Kees Slager spreekt met Cornelis van Bochove, directeur Sociaal-economische Statistieken en Joris Nobel, secretaris van de Centrale Commissie voor de Statistiek.

Wilhelmina: Vrouw van de Eeuw

vanaf 01:03:32

Wilhelmina: Vrouw van de Eeuw

vanaf 01:03:32

Commentaar van Kees Slager op de uitverkiezing van koningin Wilhelmina tot vrouw van de eeuw door het ‘Historisch Nieuwsblad’. Over een opvangkamp voor joodse vluchtelingen, dat door toedoen van Wilhelmina niet in de buurt van haar paleis, maar in Westerbork kwam.

Elfstedentocht 90 jaar: De geheime Hollandse oorsprong

vanaf 01:05:25

De Friezen hebben de Elfstedentocht overgenomen van de Noord-Hollanders, volgens Ron Couwenhoven. In 1672 schaatste een zekere Kaaskoper met drie vrienden een 12-stedentocht in Noord-Holland. Kaaskoper schreef er een dagboek over. En een gesprek met Piet Keizer, die in 1940 de Elfstedentocht won. Hij was een van de vijf deelnemers aan het roemruchte en mysterieuze Pact van Dokkum. Aan het woord komt verder Reinier Paping, de winnaar van 1963. Een reportage van Marnix Koolhaas vanuit het Schaatsmuseum Hindeloopen

Zweetziekte: Een onbekende epidemie uit het verleden

vanaf 01:11:41

Rond 1500 werd Engeland geteisterd door vier epidemieën, vooral in de hogere standen. De vierde epidemie trof ook het continent. Mensen die getroffen werden door deze zweetziekte overkwam het volgende: plotselinge koorts, stinkend zweet, hoofdpijn, verwarring, coma en tenslotte de dood. Kees Slager spreekt met Rene Zanderink, die vraagtekens zet bij het verdwijnen van de ziekte. ‘Zweetziekte’ (artikel) – Rene Zanderink, Tijdschrift Geschiedenis der Geneeskunde, jaargang 5, nr. 2 (november/december 1998)

Gedroomde Eeuw: J.C. van Marken

vanaf 01:12:03

.