steun vpro

Labyrint

De vergeten sekse

Labyrint

De vergeten sekse

Nieuwe geneesmiddelen worden vooral op mannelijke proefdieren en mannen tussen de 18 en 55 jaar getest. Tot 1977 werden medicijnen ook op vrouwen getest. Maar enkele incidenten zorgden ervoor dat de Amerikaanse Food & Drug Administration besloot dat vrouwen in de vruchtbare leeftijd uitgesloten werden van klinische studies. Hun hormooncyclus werkt immers vaak verstorend. Inmiddels zijn de richtlijnen weer aangepast en moeten ook vrouwen zo volledig mogelijk in klinische trials voorkomen, het liefst fifty/fifty. Vrouwen verschillen van mannen, dat weet iedereen, maar de echte onderkenning daarvan binnen de medische wetenschap laat lang op zich wachten. Echter, ondanks alle richtlijnen lijkt de dagelijkse praktijk weerbarstig. In die praktijk worden toch minder vrouwen gebruikt of alleen vrouwen na de overgang, waardoor de hormonale stoorzenders er niet meer zijn. Daarnaast worden veel nieuwe medicatie en behandelingen nog steeds alleen op mannelijke proefdieren getest. En worden medicijnen aan vrouwen verstrekt terwijl de werking ervan bij hen niet het juiste effect heeft. Antidepressiva werken bijvoorbeeld anders bij vrouwen dan bij mannen en toch schrijft de medische wereld ze nog bij bosjes aan vrouwen voor. Maar ook kwalen en ziekten die van oudsher het stempel 'mannenkwaal' dragen, krijgen bij vrouwen te weinig aandacht. Zoals hartfalen en hoe een hartinfarct zich bij een vrouw ontwikkelt. Uit recent onderzoek blijkt dat het sterftecijfer na een hartinfarct bij vrouwen twee keer zo hoog is: bij mannen overlijdt zo'n drie procent in de eerste week na het infarct en bij vrouwen is dat zes procent. Dit ontstaat vooral doordat artsen een infarct bij vrouwen te laat herkennen door het verschil in symptomen. Neurowetenschapper Gert ter Horst en cardioloog Angela Maas belichten beiden een andere kant van de problemen die nog steeds bestaan door het zo lang negeren van de vrouw. Ter Horst laat zien hoe antidepressiva eigenlijk écht werken en Maas legt uit wat de belangrijkste verschillen tussen het mannen- en vrouwenhart zijn en waardoor artsen de 'mannenkwaal' - het hartinfarct - nog steeds zo slecht bij vrouwen herkennen. In het andere deel kijkt Labyrint naar de inzet van proefdieren en waar mogelijkheden liggen om het gebruik daarvan te verminderen, het lijden van de dieren zoveel mogelijk binnen de perken te houden of proefdieren zelfs helemaal te vervangen door andere manieren van testen. Hiervoor nemen we een kijkje in de keuken bij de Universiteit Utrecht en de Leidse Universiteit.