steun vpro

Beagle, in het kielzog van Darwin

Darwin pleegde plagiaat (1/2)

Beagle, in het kielzog van Darwin

Darwin pleegde plagiaat (1/2)

Redmond O'Hanlon gaat op zoek naar die andere held uit zijn jeugd: Alfred Russel Wallace, volgens sommigen de ware aartsvader van de evolutietheorie. Wie was die man van wie Darwin het zo benauwd kreeg? Redmond zoekt in Indonesië naar de geest van deze Britse natuuronderzoeker en avonturier, zonder wie Darwin nooit zijn Origin of Species had gepubliceerd. Redmond reist door Sulawesi, het vroegere Celebes, waar Darwins tijdgenoot Wallace een paar jaar woonde en apen uit bomen schoot, om ze te onderzoeken en daarna te verkopen. Wallace deed dat niet voor de lol: het was zijn werk en hij moest ervan leven, in tegenstelling tot Darwin voor wie geld nauwelijks een rol speelde. O'Hanlon noemt Het Maleisische eilandenrijk, het boek dat Wallace in 1869 schreef 'het beste reisboek ooit geschreven': spannend, zeer plastisch en met een groot gevoel voor menselijke verhoudingen. Samen met apenbeschermer en Wallace-adept Willie Smits struint Redmond de plekken af waar Wallace werkte en allerlei nieuwe soorten vond. O'Hanlon is voor even ook natuuronderzoeker: hij vangt kevers, vindt slangen, stoeit met apen en spot vlinders, dit alles met gevaar voor eigen leven. Beagle besteedt twee afleveringen aan de vergeten onderzoeker Alfred Russel Wallace, want: waarom kennen we hem niet en Charles Darwin wel? Roy Davies, een oud BBC-programma-maker heeft daar het antwoord wel op. Volgens hem is er sprake van een Darwin-samenzwering, waarmee moedwillig de rol van Wallace weggepoetst zou zijn. En dat terwijl Wallace de eerste was die met de evolutie-theorie kwam. Van Ternate stuurde hij Darwin meerdere brieven en een essay met zijn bevindingen. Darwin begon na lezing ervan als een waanzinnige aan zijn On the Origin of Species te werken en vervalste -volgens velen- de ontvangstdatum van Wallace's essay. Waarom deed hij dat? Reikte Wallace hem de sleutel tot de evolutietheorie aan?