Genomineerden VPRO Bob den Uyl Prijs 2009

Voor de VPRO Bob den Uyl Prijs 2009 zijn zeven boeken genomineerd.

De hoogvlaktes - Lieve Joris
Bij Uvira, een provinciestadje in Oost-Congo, rijst een bergwand op waarachter de hoogvlaktes liggen, een onherbergzame streek zonder wegen of elektriciteit die door de Belgen nauwelijks gekoloniseerd werd. Het is een gebied zoals er in Afrika zovele zijn: een mengeling van militarisme, bijgeloof en profetieën regeert het dagelijks leven. De kolonel die er de scepter zwaait, wijst Lieve Joris een gids toe. Ze trekken van markt naar markt, logerend in hutten bij lokale priesters en onderwijzers. Het landschap lijkt gedompeld in een Bijbelse rust, maar naarmate ze verder reizen, begint de macht van de kolonel te tanen en wordt de gids onzekerder.’s Nachts bezweert de bevolking haar angst voor oorlog met opzwepende kerkdiensten. Lieve Joris’ reis door Congo begon bijna twintig jaar eerder in het uiterste westen van het land, waar haar heeroom missionaris was. De hoogvlaktes in het oosten zijn als de laatste hindernis die ze moet nemen. In dit oude landschap komen herinneringen aan het dorp van haar jeugd met grote kracht naar boven.
 

Bentleys in de steppe - Marona van den Heuvel
Er zijn weinig landen die de afgelopen twee decennia zulke ingrijpende veranderingen hebben doorgemaakt als Kazachstan. Omdat de voormalige hoofdstad Almaty niet strategisch genoeg lag, zijn kosten noch moeite gespaard om de hypermoderne, haast surrealistische nieuwe hoofdstad Astana uit een moeras op te trekken. Dankzij de olie- en gasreserves is het land een generatie miljonairs rijker, die met hun Porsches, Hummers en Bentleys het straatbeeld van de grote steden bepalen. Onder Stalin werden miljoenen Russen, Duitsers, Tataren, Tsjetsjenen en Koreanen naar strafkampen in Siberië en Kazachstan gedeporteerd. Achtergebleven bevolkingsgroepen leven nu samen in dit sinds 1991 onafhankelijke land. Marona van den Heuvel neemt in het boek Bentleys in de steppe de lezer in haar kielzog mee op reis door dit fascinerende land. Ze bezoekt werkelijk elke uithoek van Kazachstan en vertelt daarbij over onder andere de haatliefdeverhouding die het land met Rusland heeft, en over de diepgewortelde cultuur en tradities van dit nog jonge land.
 

Rusland voor gevorderden - Jelle Brandt Corstius
Mensen met een voorliefde voor Rusland, vindt Jelle Brandt Corstius, zijn mensen bij wie een steekje los zit. Bij hemzelf zit zeker een steekje los, want hij woont en werkt al enkele jaren in Rusland voor dagblad Trouw en reist veel door de landen eromheen. En dan nog het liefst door de meest onherbergzame gebieden. Een verblijf bij constant dronken rendierhouders in Siberië, een zoektocht naar uit de lucht gevallen ruimteafval in Mongolië, per tank door de toendra, in elkaar geslagen worden in een dorp boven de Poolcirkel en gearresteerd worden bij een bejaardendemonstratie: de reizen die Brandt Corstius beschrijft in Rusland voor gevorderden zijn de Rough Guide ver voorbij. En als hij dan eindelijk weer thuis is in zijn sovjetflat in Moskou, is het leven ook niet simpel. Zijn kat dreigt hij na een van zijn reizen nooit meer terug te krijgen uit het 'luxe kattenhotel'. En in het weekend moet hij, zoals alle Moskovieten, naar een datsja waar 'nee' zeggen tegen twee liter wodka echt geen optie is.
 

Het beste land ter wereld - Dylan van Eijkeren
Voor de derde keer in zijn leven nam Dylan van Eijkeren ontslag om een boek te schrijven. Na eerdere reisboeken over Duitsland en Suriname en de Antillen vond hij ook dit keer een land dat alles met Nederland te maken heeft: België. Hij onderzoekt wat België tot België maakt, en ontdekt tijdens zijn reis wat het grote probleem van België is, maar concludeert dat het desondanks het beste land ter wereld is.
 

Stemmen uit de oorlog - Rudi Vranckx
Wat er in Irak gebeurt, bepaalt onze tijd. De VRT-journalist Rudi Vranckx heeft het Iraakse drama van bij het begin van de vijandelijkheden nauwlettend gevolgd. Hij deed dat als oorlogsjournalist, maar ook als mens. En zo is hij in contact gekomen met tientallen Irakezen die niet voor de ellende hebben gekozen, maar wel het hardst erdoor worden getroffen. Over hen heeft Vranckx een boek geschreven.
Met Stemmen uit de oorlog geeft de Vlaming Rudi Vranckx, bekend van de gelijknamige reportagereeks op Canvas, een indringend beeld van een verscheurd Irak. Anton de Goede belde met Vranckx, ook is er een fragment te horen van een interview dat Wim Noordhoek eerder met hem had.
 

De kleine keizer - Martin Bril
Wie van Frankrijk houdt, kan niet om hem heen: Napoleon Bonaparte. Al ruim honderdtachtig jaar dood, en toch is hij nog overal. Schrijver en columnist Martin Bril maakte vier jaar geleden kennis met Napoleon toen hij Corsica bezocht. Daarna las hij een paar boeken over de Franse keizer en ineens was hij Napoleon-gek. Zoals altijd als hij zijn verbeelding wil voeding, ging Bril vervolgens op pad. Hij bezocht slagvelden, archieven, monumenten en musea, in Frankrijk, Oostenrijk, Tsjechië, België en Nederland. De kleine keizer is een boek over een ondoorgrondelijke figuur, over eenzaamheid, over de dwaasheid van de geschiedenis en de troost van de petite histoire, over Frankrijk, toen en nu. Wegens zijn ziekte was het niet mogelijk om hem te interviewen, in plaats daarvan is een fragment uit Kunststof te horen, het cultuurprogramma van de NPS. Jellie Brouwer sprak met Bril in april vorig jaar, kort na het verschijnen van De kleine keizer.
 

Shanghai skyline - Carolijn Visser
Maarten Westerveen sprak met Carolijn Visser over haar boek Shanghai skyline, waarin ze op zoek gaar naar de werkelijkheid achter de schone schijn van het moderne China. Ze vraagt zich af of de Chinezen, die weliswaar het kapitalisme hebben omhelsd maar tegelijkertijd een communistisch systeem handhaven, zelf wel weten wat voor toekomst ze precies najagen.