steun vpro

Boeken op reis met Wim Brands

Annie Proulx

Annie Proulx (1935) bouwde een huis op een plek ver van de bewoonde wereld, in het desolate Wyoming in Amerika. In de derde aflevering van 'Boeken op Reis' bezoekt Wim Brands de plek waar haar roman 'Mijn leven op Bird Cloud Ranch' zich afspeelt.

Landschap, dat is waar alles wat ze schrijft mee begint. Hoe ziet het eruit? Hoe is het klimaat? Wat wordt er verbouwd? De natuur is beter te verdragen dan de buitenwereld – conservatief Amerika – en hier heeft ze zich dan ook in teruggetrokken. Een raaf en twee steenarenden zijn haar gezelschap hoog op de klif, maar ze had liever adelaars gezien. Toch vervloekt ze deze vogels, net als ze zoveel vervloekt waar ze eerst van hield.

Het is Annie Proulx ten voeten uit: 'Ik ken mijn slechte karaktereigenschappen maar al te goed: bazig, ongeduldig, teruggetrokken op het schuwe af, kortaf, doelgericht', schreef ze in haar boek Mijn leven op Bird Cloud Ranch. Ze vergeleek in dit boek het bouwen van haar huis liefdevol met het maken van een gedicht. Ze keek uit naar het leven op de ranch en verwachtte dat het als een ontdekkingsreis zou zijn.

Op de barbecue waar ze Wim Brands voor uitgenodigd had verzuchtte ze echter alweer dat ze misschien ook al wel genoeg had van het huis. Annie Proulx houdt van het maakproces en laat vervolgens haar werk achter zich, zonder om te kijken. Ook haar verhaal 'Two Cowboys' waarop de film Brokeback Mountain is gebaseerd had ze achteraf gezien liever niet geschreven.

Gelukkig beseft ze wel dat ze ook goede eigenschappen heeft, die haar van pas zijn gekomen bij het schrijven van verhalen. 'Ik kan me goed in iemand anders verplaatsen en doe dat ook voortdurend. Scherp kunnen waarnemen, snel beslissingen kunnen nemen (waaronder ook flink wat slechte), de neiging om ver te gaan, verder dan het bevattingsvermogen reikt, en moeilijke dingen uitproberen, dat hoort allemaal bij me.'

Die combinatie van eigenschappen leverde een wonderschoon boek op, over cowboys, dagloners, boerenknechten en barmeiden in ruige oorden. In Boeken op Reis zie je haar hobbelen over haar terrein omdat ze meende in de kurkdroge verte een levensgevaarlijk vuurtje te hebben gezien. De ranch uit het boek komt hiermee tot leven, evenals de teruggetrokken persoon achter het verhaal.

Herhalingen 'Boeken op Reis'
26 juli: Karl Ove Knausgård
2 augustus: David Grossman
9 augustus: Annie Proulx
16 augustus: David Sedaris
23 augustus: Lionel Shriver

Nederland 2, 13.10 uur


Boeken op reis werd oorspronkelijk in september/oktober 2013 uitgezonden op Nederland 2.