Tijd

Arnon Grunberg ,

Een korte verhandeling over tijd.

1.    De belangrijkste reden waarom mensen het leven in tijdseenheden hebben ingedeeld (jaren, maanden, uren et cetera) is om ervoor te zorgen dat men afspraken kan maken.
Het leger kent Zulu-tijd; waar je ook bent, je zit overal in dezelfde tijdzone, zodat er geen verwarring kan ontstaan: moet de bom vallen om half zes Afghaanse tijd? Half zes Amerikaanse tijd? Nederlandse tijd?
De tijdsindeling zorgt er niet alleen voor dat verwarring wordt voorkomen maar geeft ook houvast. Wij staan niet op omdat wij niet meer verder willen slapen, uitzonderingen daargelaten, maar omdat de tijd aangeeft dat wij op moeten staan. Wij eten niet omdat wij honger hebben, maar omdat de tijd aangeeft dat het moment om te lunchen is aangebroken, hoewel het niet uitgesloten is dat sommige mensen op dat moment ook daadwerkelijk trek hebben in een boterham of een kop tomatensoep.
De tijd vertelt ons wat wij moeten doen: slapen, eten, werken. Soms vertelt de tijd ons of we seks moeten hebben, denk aan stelletjes die een kind willen hebben en die op het juiste moment van de menstruatiecyclus geslachtsverkeer hebben in de hoop de kans op voortplanting te vergroten. Het omgekeerde komt ook voor, stelletjes die aan periodieke onthouding doen.

2.   Vooralsnog zijn wij sterfelijk, er komt vermoedelijk een moment dat wij zullen sterven. Meestal laten wij die beslissing over aan het noodlot of de goden maar in geval van ernstige ziekte bestaat in Nederland de legale mogelijkheid om tot euthanasie over te gaan. In overleg met een arts en familieleden wordt dan bijvoorbeeld besloten: volgende week donderdag is het zover. Nu mensen steeds ouder worden komt de vraag naderbij of mensen niet ook zonder ernstig ziek te zijn op een gegeven moment genoeg zullen hebben van het leven. Zoals mensen na een avondje stappen op een gegeven moment ook zeggen: ‘Het is tijd om naar huis te gaan.’

3.   Ons lichaam geeft doorgaans aan in welke tijd van het leven wij ons bevinden. Eerst is er de groei, dan het langzame verval. De strijd tegen het verval is een poging tijd te rekken.