in je eigen woorden

Merel van Ommen ,

Improvisatie-programma De vloer op zet een regisseur en een stoet acteurs aan het werk. Alleen de scenarioschrijver heeft weinig te doen.

De vloer op
Nederland 2, 23.00-23.30 uur 

Het schrijven van robuuste (televisie)dialogen is meestal het monnikenwerk van scenarioschrijvers. Voordat een personage tot leven komt en een zinnig woord kan zeggen, moeten eerst sociologische en psychologische kenmerken en het (levens)doel gedefinieerd worden. Daarna volgt een lastige oefening in het overbrengen van dat doel – clichés en open deuren parerend. En vervolgens moet hetgeen door het personage wordt uitgesproken bij voorkeur dan ook nog een of meer diepere lagen hebben.

Kunnen goede dialogen ontstaan zonder schrijvers? De vloer op, dat vanavond aan een nieuw seizoen begint, probeert het al jaren. Het improvisatie-programma wordt gemaakt met een regisseur (Peter de Baan), camera- en productiemensen, een live-publiek en een hele stoet aan acteurs. Alleen de scenarioschrijver ontbreekt. De vloer op hanteert na twaalf seizoenen nog steeds hetzelfde format: in concertzaal het Bimhuis te Amsterdam worden actuele maatschappelijke en persoonlijke dilemma’s door de regisseur in een improvisatie-opdracht gegoten. De acteurs gaan er vervolgens mee aan de slag. Dit seizoen zijn onder die acteurs drie nieuwelingen: Anna Raads, Gaite Jansen en Joost Koning. Zij spelen met ‘oudgedienden’ Nasrdin Dchar, Peter Blok, Eva Van der Gucht, Achmed Akkabi, Anniek Pheifer, Sanne Vogel, Pierre Bokma, Margôt Ros en Loek Peters.

Gaite Jansen

Wat levert improvisatie op? Oppervlakkig geneuzel? Of juist heel naturelle gesprekken – zonder het heenenweergekets van onuitspreekbare zinnen die achter de schrijftafel zijn bedacht? De scènes zijn niet altijd even geslaagd: wazig en nietszeggend, of juist vergezocht. Maar meestal zijn het cadeautjes die – zowel door de acteurs als het publiek – eerst uitgepakt moeten worden. De lach of de ontroering ontstaan altijd een paar seconden later.
Inmiddels is er een heel eigen De-vloer-op-taaltje ontstaan. Op de facebookpagina van het programma (4459 ‘likes’) worden de mooiste dialogen uitgeschreven, zodat ze na de uitzending nog meer ontrafeld, geliket of gedeeld kunnen worden. Hier alvast een voorproefje van vanavond, uit de scène ‘Hond is dood’ met Gaite Jansen en Sanne den Hartogh:
- ‘Dit is je nepgeluidje. Wat je nou doet. Niet doen!
- ‘Ik dóe niks.
- ‘Dit doen we niet, hè? Je gaat niet op Bello nou tof zitten doen. Dat wil ik niet. Ik wil eruit! Ik wil er gewoon uit! Die hond was het enige dat me nog aan jou verbond.’