Instrumenten aan de kant

lennart van der burg ,

Meedansen maar: dj Avicii zorgt voor een aardverschuiving in de Amerikaanse popindustrie.

Avicii bespeelt het publiek

BNN presents Avicii On Tour
Nederland 3, 21.40-22.30 uur
 
Wie Avicii op de radio hoort zou de Zweed kunnen verwarren met een singer-songwriter. Zo begint ‘Wake me up’ met een folk-achtige zanger, een meezingtekst en een zomers gitaarlijntje. Maar na een minuut worden deze abrupt vervangen door harde synthesizers en dancebeats. Inderdaad: Avicii is een dj, en alle muziek die we in de docu Avicii On Tour horen komt rechtstreeks uit diens laptop.
Maar de 24-jarige Tim Bergling (echte naam) is wel een van de beste ter wereld: jaarlijks draait de hij zo’n driehonderd uitverkochte shows aan elkaar en harkt daarmee naar verluid zo’n twintig miljoen euro binnen. Hij veroverde niet alleen Nederland, maar – veel belangrijker – ook Amerika. Avicii’s EDM (electronic dance music) spreidt zich momenteel als een olievlek uit over de Amerikaanse pop. Check mtv ’s nachts, als er wél muziekvideo’s worden uitgezonden, maar eens. Negen van de tien artiesten beginnen hun nummer met een op de emotie inspelend zanglijntje, om dan over te gaan in euforische housebeats.

Dat levert soms lachwekkende taferelen op. Zo bracht Coldplay enkele maanden geleden de door Avicii geproduceerde single ‘Sky Full of Stars’uit. In de videoclip marcheren zanger Chris Martin en zijn collega’s door de straten. Ondanks dat ze behangen zijn met instrumenten, horen we alleen Martins zang en pianospel. Tot het refrein: er komen nu synthesizers en een drumcomputer bij, terwijl de bandleden op hun gitaren beuken alsof ze deze elektronische geluiden écht uit hun instrumenten toveren. Het lijkt een parodie, maar de knipoog blijft uit. 

In Avicii On Tour komt de EDM-revolutie beter uit de verf: de zeeën van mensen die bij ieder Avicii-optreden onophoudelijk dansen, springen en zweten blijven indrukwekkend. We zien Bergling langzaam veranderen van een bescheiden Scandinaviër in een zelfbewuste muziekpionier. ‘Waar zou de koning hier zitten?’ vraagt Avicii aan de piloot als hij zijn privéjet instapt, ‘wat is Jezus zijn plek?’ Hij barst van het zelfvertrouwen.

Door al het succes wil hij iets teruggeven aan de wereld. ‘Toen ik op negentienjarige leeftijd doorbrak had ik al snel door dat ik niet zoveel geld nodig had,’ zegt hij in de documentaire. ‘De meest voor de hand liggende oplossing was om het weg te geven.’ Samen met zijn gewiekste manager Ash Pournouri heeft hij House of Hunger opgericht, een project waarmee een miljoen euro aan touropbrengsten wordt gedoneerd aan kinderen in Afrika. Wat ze met de overgebleven negentien miljoen euro (nogmaals: per jaar) doen, vertellen ze er niet bij. Avicii zit met zijn hoofd alweer in zijn laptop, in voorbereiding op de volgende show, klaar om de wereld te veroveren.