Over het Duitse mirakel

Made in Germany

Terwijl Nederland in diepe crisis verkeert, draait de economie van onze oosterburen op volle toeren. Waarom doen de Duitsers het zoveel beter dan wij? Alexander Oey steekt voor Tegenlicht de grens over om de geheimen van het Duitse succes te doorgronden.

Het is nog maar tien jaar geleden dat Duitsland als de zieke man van Europa door het leven ging. De Duitse hereniging had een zware wissel getrokken op de economische groei en stabiliteit van het land. Maar de Duitsers zijn altijd in hun eigen kracht blijven geloven. Dit is volgens socioloog Ulrich Beck voor een belangrijk deel toe te schrijven aan de overtuiging dat kwaliteit, kleinschaligheid en toewijding aan het werk dat je doet, zo diep geworteld is in de Duitse samenleving. De oorsprong moet worden gezocht in het protestantisme die het fundament heeft gelegd voor het moderne Duitsland.

Samen met Dirk Kaesler en Ulrich Beck onderzoeken we de wortels van deze mentaliteit en stuiten daarbij op onvermoede kanten van de Duitse ziel. Want waarom rijden ze tot in China het liefst in Duitse auto’s? Of waarom draait Hollywood zijn speelfilms het liefst op camera’s van Arri? En waarom wordt de orgelbouwer uit Dresden tot in Canada gevraagd de zondagsdienst muziekaal te omlijsten? In Tegenlicht een antwoord op dit Duitse succesmodel.

We kijken ook naar de ‘Energiewende’, want Duitsland is koploper als het gaat om de transitie naar duurzame vormen van energiewinning. Na het fatale ongeluk in Fukushima waarbij kernenergie ineens niet meer zo ongevaarlijk bleek te zijn, werd in Duitsland een moedig besluit genomen. Alle kerncentrales zullen worden gesloten. Maar hoe garandeert de overheid dat het licht blijft branden en de fabrieken gewoon kunnen doorgaan met hun produktie? In het noord Duitse Wiemersdorf hebben ze het antwoord al klaar.

Hoe belangrijk is ‘Bildung’ voor het Duitse economische succes? Onderwijs is één van de pijlers waarop een land zijn economie bouwt. Maar waarom doen de Duitsers dat zoveel beter dan veel andere landen in Europa?

Toch blijft ook Duitsland niet ongeschonden in de crisis die door Europa waart. De torenhoge schulden die vooral door de Zuid-Europese lidstaten zijn opgebouwd zijn zowel voordelig als nadelig voor de Duitsers. Opnieuw rijst de vraag: gaan we voor een Europees Duitsland of wordt het een Duits Europa? Volgens oud-topeconoom Jürgen Stark van de Europese Centrale Bank (ECB) hoef je alleen maar te kijken waarom de ECB in Frankfurt staat, dan wordt het antwoord vanzelf duidelijk. Om het Duitsland van nu beter te kunnen begrijpen gaat Tegenlicht 'gluren bij de buren'.

Uitzending: 24 september
, 20:55 Ned 2
Regie: Alexander Oey

Research: Olaf Oudheusden en Gerko Wessel

Productie: Marie Schutgens

Eindredactie: Henneke Hagen, Jos de Putter en Frank Wiering