Jean-Pierre Melville

1917 -1973 Regisseur, Acteur, Scenarist, Producer, Editor

Jean-Pierre Melville (1917-1973) is regisseur, acteur, scenarist, producer en editor.
Er zijn 18 films gevonden.

The Good Thief

2002 | Misdaad, Drama, Thriller

Verenigd Koninkrijk/Canada/Frankrijk/Ierland 2002. Misdaad van Neil Jordan. Met o.a. Nick Nolte, Tchéky Karyo, Nutsa Kukhianidze, Gérard Darmon en Saïd Taghmaoui.

Aan de Franse Rivièra houdt Bob (Nick Nolte) zich bezig met gokken, drugs en misdaad. Ondertussen kan hij het met velen, ook de politie, prima vinden. Hij bereidt zich voor op de perfecte kraak. In deze bewerking van Jean-Pierre Melville's Bob le Flambeur (1955) speelt Nolte een op het lijf geschreven rol van morsige randfiguur. De acteur, zelf niet onbekend met de grenzen van de wet en verslaving, vertelde dat hij kleine hoeveelheden heroïne tot zich had genomen om zich werkelijk te kunnen verdiepen in zijn personage. Ja ja.

Jean-Pierre Melville (Portrait en 9 poses)

1996 | Documentaire, Biografie

Frankrijk 1996. Documentaire van André S. Labarthe. Met o.a. Jean-Pierre Melville, Annie Melliant, Christine Grenet en André S. Labarthe.

Aan de hand van verschillende interviews die Labarthe had met de Franse specialist in film noir, Jean-Pierre Melville (geboren als Jean-Pierre Grumbach in 1917; overleden in 1973), monteerde hij een documentaire waarin we de cineast volgen tijdens verschillende stadia van de productie van zijn films. Hij deelde zijn documentaire in negen hoofdstukken in: [KL]L`homme d`affaires[KLE] (over de productie), [KL]Le travailleur[KLE] (in de montagekamer), [KL]Le solitaire[KLE] (over het schrijven van scenario`s), [KL]Le r[KA4]eveur[KLE] (de voorbereiding van een film), [KL]L`auteur de films[KLE] (het draaien zelf, de casting), [KL]Le pass[KA1]eiste[KLE] (de doordrijver die geen compromis wil sluiten), [KL]Le perfectionniste[KLE] (spreekt voor zichzelf), [KL]Le franglais[KLE] (de invloed van Amerikaanse films op zijn werk) en [KL]L`encercl[KA1]e[KLE] (de mensen die hem omringen). Het werd een interessant experiment, dat echter maar gedeeltelijk gelukt is. Je komt eigenlijk weinig te weten over de werkmethode van Melville en de man achter de cineast leer je helemaal niet kennen. Labarthe schreef het scenario. Commentaar werd ingesproken door Jean-Claude Dauphin. Danielle Azenin tekende voor de montage. Fotografie is van Jean-Marie Bergis.

Urgent ou à quoi bon exécuter des projets puisque le projet est en lui-même une jouissance suffisante

1977 | Experimenteel

Frankrijk 1977. Experimenteel van Gérard Courant. Met o.a. Nicole Deschaumes, Martine Rousset, Jérôme de Missolz, Mouna en Christian Fouchet.

Deze film is een metafoor van de film, de toepassingsmogelijkheden en de relatie tot de ideologie. Al het werk van de maker, van wie ook het fameuze CINEMATION is, is gebaseerd op een minimalistische esthetiek en verkeert in de marge van de gangbare cinema. Deze film bevat een beschouwing over de kunstvorm en over de relatie tot de kijker. 'Mijn gedachtenwereld wordt totaal beheerst door kleingeestige twijfels en geen tegenspraak duldende zekerheden die zich laten uitdrukken in heldere en samenhangende bewoordingen.' Een in ieder geval origineel onderzoek naar filmtaal waarin onder andere scènes met zich niet bewegende personages en fragmenten uit de correspondentie tussen Antonin Artaud en Jacques Rivière te zien zijn. Deze film kreeg een speciale vermelding op de negende ontmoeting van de jonge filmmakers, Belfort 1977.

Un flic

1972 | Drama, Misdaad, Thriller

Frankrijk/Italië 1972. Drama van Jean-Pierre Melville. Met o.a. Alain Delon, Richard Crenna, Catherine Deneuve, Ricardo Cucciola en Michael Conrad.

In grijsblauwe kerkhoftinten geschoten vaarwelfilm van noir-maestro Melville (1917-1973) over zwijgzame smeris Coleman (Delon) en zijn koers naar de volledige ontgoocheling. Coleman heeft een affaire met Cathy (Deneuve), koele maîtresse van nachtclubuitbater annex gangster Simon (Crenna). Laatstgenoemde blijkt betrokken bij een dubbele coup: een bankoverval en een drugsroof uit een trein. Evenals Le samouraï is Un flic psychogram van een eenzame wolf, liefdestragedie en genreparel in één. Alleen jammer van die trucopnamen met een schaalmodeltreintje.

Le cercle rouge

1970 | Misdaad, Thriller

Frankrijk/Italië 1970. Misdaad van Jean-Pierre Melville. Met o.a. Alain Delon, Bourvil, Yves Montand, Gian Maria Volonté en François Périer.

Sublieme Franse misdaadfilm waarin drie beroepscriminelen elkaar treffen in de onderwereld van Parijs en samen een perfecte juwelenkraak voorbereiden en uitvoeren. Le cercle rouge is het summum van stijl en sfeer, met als monumentale hoogtepunten een inbraakscène van bijna een half uur (zonder tekst!) en een kennismaking tussen twee gangsters in een uitgestrekte modderige akker (Alain Delon en Gian Maria Volonté). Meesterfilmer Melville dikte zijn kunstwerk aan met beelden van deinende Amerikaanse wagens, filosoferende rechercheurs, natte straten en hippe jazzclubs. Een topstuk binnen het Franse misdaadgenre.

L'armée des ombres

1969 | Oorlogsfilm, Drama

Frankrijk/Italië 1969. Oorlogsfilm van Jean-Pierre Melville. Met o.a. Lino Ventura, Simone Signoret, Paul Meurisse, Jean-Pierre Cassel en Claude Mann.

Frankrijk, halverwege WO II. De leden van een verzetsgroep - veelal veertigers, onder dagelijkse leiding van ingenieur Philippe Gerbier (Ventura) - kennen uit veiligheidsoverwegingen zo min mogelijk elkaars identiteit, maar zijn toch beducht dat hun gearresteerde kameraden tijdens martelingen van de Gestapo doorslaan. Zowel bevrijdingsacties als onderlinge liquidaties uit voorzorg blijken noodzakelijk. Melville voegde aan de roman van Joseph Kessel zijn eigen verzetsherinneringen toe en gaf de film de sfeer en de benadering van zijn gangsterthrillers; met een beklemmend resultaat. Lang ondergewaardeerd, maar ijzersterk.

Le samourai

1967 | Thriller, Film noir, Misdaad

Frankrijk/Italië 1967. Thriller van Jean-Pierre Melville. Met o.a. Alain Delon, François Périer, Nathalie Delon, Michel Boisrond en Cathy Rosier.

Een huurmoordenaar legt een nachtclubeigenaar om, wordt verraden door zijn opdrachtgevers, en is vervolgens een tijdlang in de weer om zich een alibi te verschaffen. Onvergetelijk blijft Alain Delon als zwijgende killer Jeff Costello die verstrikt raakt tussen politie en opdrachtgevers. Melville (1917-1973) schreef zelf het scenario en voorzag de film van het motto: 'Er is geen grotere eenzaamheid dan die van de samoerai, behalve die van de tijger in de jungle.' Waarmee hij zich wilde distantiëren van pogingen om in Costello een reële figuur te zien. Costello is een kunstmatige persoon: samoerai en tijger tegelijk, onvermijdelijk op weg naar de dood.

Le deuxième souffle

1966 | Misdaad, Thriller

Frankrijk 1966. Misdaad van Jean-Pierre Melville. Met o.a. Lino Ventura, Paul Meurisse, Raymond Pellegrin, Christine Fabréga en Marcel Bozzuffi.

Een gangster ontsnapt uit de gevangenis en pleegt uit geldnood een overval. Een politieman herkent zijn aanpak, weet hem bij arrestatie op slinkse wijze de naam van zijn medeplichtige te ontlokken, waarna hij in het milieu voor verklikker doorgaat. De kwaliteit van de regie en de ideale acteurskeuze zorgen voor spanning ondanks het betrekkelijk lage tempo. Op zijn beste momenten is dit misdaadverhaal een fraai noodlotsdrama, maar de perfectie van Melville's volgende film Le samouraï wordt niet bereikt. Scenario van de regisseur naar de roman van José Giovanni.

L'aîné des Ferchaux

1963 | Drama, Misdaad

Frankrijk/Italië 1963. Drama van Jean-Pierre Melville. Met o.a. Jean-Paul Belmondo, Charles Vanel, Michèle Mercier, Stefania Sandrelli en Todd Martin.

Miljonair Ferchaux (Vanel) wijkt uit naar Amerika vanwege financiële malversaties. Uitgerangeerde bokser Michel (Belmondo) mag hem vergezellen, als persoonlijke assistent en als lijfwacht, op een woelige reis van Frankrijk via New York naar het nachtleven van New Orleans. Liefhebbers van Jean Melville zullen in L'aîné des Ferchaux de finesse van later werk als Le Samouraï en Le cercle rouge herkennen. Deze ondergewaardeerde Ferchaux, gebaseerd op een boek van Georges Simenon, oogstte vooral lof voor Melvilles visualisatie van het schuim van de zuidelijke VS. Geschoten op locatie.

Le doulos

1962 | Misdaad, Film noir, Thriller

Frankrijk/Italië 1962. Misdaad van Jean-Pierre Melville. Met o.a. Jean-Paul Belmondo, Serge Reggiani, Fabienne Dali, Jean Desailly en Monique Hennessy.

Scenarist/regisseur Jean-Pierre Melville wordt wel de godfather van de Nouvelle Vague genoemd - hij zou verantwoordelijk zijn geweest voor de revolutionaire montagestijl van Jean-Luc Godards À bout de souffle - maar zijn eigen films zijn vooral geënt op Amerikaanse film-noirs. Melville was gek op Hollywood en stopte z'n films vol Amerikaanse verwijzingen. In navolging van de noir-klassiekers uit de jaren dertig en veertig, draait Le doulos hoofdzakelijk om de melancholieke sfeer, gevangen in fraai zwart-wit, en is de plot - vol moord, verraad en misverstanden - flink complex.

Léon Morin, prêtre

1961 | Oorlogsfilm, Drama

Frankrijk/Italië 1961. Oorlogsfilm van Jean-Pierre Melville. Met o.a. Irène Tunc, Jean-Paul Belmondo, Nicole Mirel, Emmanuelle Riva en Gisèle Grimm.

WO II, een Frans Alpendorp. Barny, de atheïstische weduwe van een gesneuvelde joodse communist en moeder van een dochtertje, gaat uit machteloze rebellie een existentieel twistgesprek aan met de onorthodoxe priester Léon. Gaandeweg krijgt hun gedachtespel een andere lading. Ten diepste roerende adaptatie van Béatrix Becks roman is, naast de noirklassiekers Le samouraï en Le cercle rouge, Melvilles meesterstuk. Op een prachtpartituur van filosofisch-literaire dialogen intens gespeeld, door de maître op de millimeter en de seconde exact geënsceneerd. Riva is een betovering en de slotscène van een verscheurende onafwendbaarheid.

À bout de souffle

1960 | Misdaad, Romantiek, Film noir, Experimenteel, Thriller, Drama

Frankrijk 1960. Misdaad van Jean-Luc Godard. Met o.a. Michel Favre, Richard Balducci, Jean-Luc Godard, Claude Mansard en Jean-Pierre Melville.

De destijds 26-jarige Belmondo is een semi-criminele autodief die Parijs onveilig maakt en intussen een relatie aangaat met de amorele Patricia (Seberg). Beelden van een vluchtende Belmondo - waggelend, struikelend, gewond en met z'n arm op de rug - levert een onvergetelijke scène op. Godards debuutfilm, zo ongeveer de opmaat van de nouvelle vague, liet decennia later nog volop zijn invloed gelden. Zo maakte Jim McBride in 1983 een (zwakke) Amerikaanse variant, nu met Richard Gere en Valérie Kaprisky in de hoofdrollen.

Deux hommes dans Manhattan

1958 | Drama, Misdaad, Thriller

Frankrijk 1958. Drama van Jean-Pierre Melville. Met o.a. Jean-Pierre Melville, Pierre Grasset, Jean Darcante, Ginger Hall en Glenda Leigh.

Reporters van een Frans persbureau in New York worden belast met het onderzoek naar de verdwijning van een gedelegeerde in de V.N. Na een tocht langs zijn talrijke vriendinnen ontdekken ze zijn lijk, maar laten uit medelijden met de nabestaanden hun scandaleuze primeur schieten. De intrige is de aanleiding voor de tocht door het nachtelijke New York, opmerkelijk gefilmd in een nerveuze reportagestijl op verrassende locaties. Een op de nouvelle vague vooruitlopende aanpak compenseert het middelmatige acteren en houdt de aandacht geboeid. Het camerawerk is van Nicolas Hayer en de regisseur.

Bob le Flambeur

1956 | Drama, Misdaad, Film noir, Thriller

Frankrijk 1956. Drama van Jean-Pierre Melville. Met o.a. Roger Duchesne, Isabelle Corey, Daniel Cauchy, Howard Vernon en Guy Decomble.

'Mooie boeventronie,' zegt Robert Montagné tegen zijn spiegelbeeld. Een waar woord: Roger Duchesne (1906-1996), die de oudere gangster Bob de Gokker vertolkt, was, na een vooroorlogse succescarrière als acteur, in het Parijse 'milieu' beland en er wegens schulden weer uit verbannen. Een ideale figuur, dus, om in deze gelaagde misdaadfilm als ongrijpbare speeltafelverslaafde het Casino van Deauville te beroven. Later betreurde Melville dat de dialogen van noir-auteur Auguste le Breton louter verroest argot bevatten, maar inmiddels is juist dat bargoens een van de charmes van Bob le Flambeur. Henri Decaë fotografeerde het uitgaanskwartier Pigalle als een prachtig licht-en-schaduwspel.

Quand tu liras cette lettre

1953 | Drama

Frankrijk 1953. Drama van Jean-Pierre Melville. Met o.a. Philippe Lemaire, Irène Galter, Yvonne Samson, Daniel Cauchy en Jacques Deval.

Een jonge non (Gr[KA1]eco) treedt uit de orde der Karmelieten na de dood van haar ouders om voor haar jongere zusje (Galter) te zorgen. Zusje Galter knoopt een relatie aan met een dubieuze gigolo-automonteur, die haar aanvankelijk verkrachtte. Als hij op de vlucht is na de diefstal van al hun spaargeld, raakt hij onder de wielen van een aanstormende trein, en is er geen gevaar meer voor het zusje zodat Gréco terug kan naar het klooster. Een zeper met een onwaarschijnlijk scenario, waarin talent verspild is. Melville onwaardig.

Les enfants terribles

1950 | Drama

Frankrijk 1950. Drama van Jean-Pierre Melville. Met o.a. Nicole Stéphane, Renée Cosima, Jacques Bernard, Melvyn Martin en Edouard Dermithe.

Melville verfilmde het boek van Jean Cocteau over de problematische relatie tussen een broer en zus die zo hecht is dat er voor anderen geen ruimte is. Paul (Dermithe) moet het bed houden nadat hij geraakt is door een te harde sneeuwbal. Zijn dominante zus Elisabeth (Stéphane) verzorgt hem en houdt hem onder de duim. Ze wordt jaloers als Agathe (Cosima) intrek neemt in een kamer in het huis. Melvilles onafhankelijke filmproductie en voorkeur voor locatie-opnamen leverde hem de bewondering op van de latere Nouvelle Vague-cineasten. Hij was onder meer te zien in Godards A bout de souffle.

Le silence de la mer

1949 | Drama, Oorlogsfilm

Frankrijk 1949. Drama van Jean-Pierre Melville. Met o.a. Nicole Stéphane, Howard Vernon en Jean-Marie Robain.

Een Duitse officier wordt in 1941 door de legerleiding in een Frans landhuis ondergebracht waar de bewoners - oom en nicht - weigeren het woord tot hem te richten. Tegen hun zwijgen in houdt hij zijn monologen waaruit zijn vredelievendheid, artisticiteit en respect voor de Franse cultuur blijkt, zonder dat hij ooit een reactie losmaakt. Hij vraagt weer naar het front te worden gestuurd. Na zijn vertrek blijkt dat het meisje toch verliefd op de vijand was. Deze opmerkelijke debuutfilm van Melville - naar de roman van Vercors - weet met geringe middelen de spanning vast te houden en emoties te suggereren. Stéphane is schitterend in haar kwetsbare trots. Scenario van de regisseur. Camerawerk van Henri Decae.

24 heures de la vie d'un clown

1946 | Documentaire

Frankrijk 1946. Documentaire van Jean-Pierre Melville. Met o.a. Béby en Maïss.

Montmartre twintig uur. In het circus maken twee clowns zich op om hun fratsen op te voeren. Een van hen, Béby, volgen we na de show naar huis waar hij herinneringen oproept aan zijn mentors, die al lang tot het rijk der legendes behoren. Hijzelf debuteerde als acrobaat toen hij achttien was. Nu is hij oud en de laatste der grote, nog levende clowns. De volgende dag brengt hij door op de meest normale manier; post lezen, een terrasje doen, fluiten naar de meisjes. 's Avonds bespreekt hij het programma met zijn partner, de pierrot Maïss. Een dag uit het leven van een clown. Een sfeervolle documentaire met zeer humane trekjes. Melville debuteerde met deze korte film als regisseur/scenarist, maar hij was er zelf niet erg tevreden over en borg alle kopieën op in een kluis waar hij eerst in de jaren 1990 teruggevonden werd. Een leuke spielerei nu sterk nostalgische getind. De camera was in handen van Gustave Raulet en André Villard.

op televisie
6 uitzendingen

Le cercle rouge (1970) is deze week eenmaal op televisie. Log in om een abonnement aan te maken

Datum
Zender
Tijd
zondag 26 november
ARTE
20:15 - 22:30

Le deuxième souffle (1966) is deze week driemaal op televisie. Log in om een abonnement aan te maken

Datum
Zender
Tijd
maandag 04 december
ARTE
13:50 - 16:15
dinsdag 28 november
ARTE
13:50 - 16:15
maandag 27 november
ARTE
20:15 - 22:40

Léon Morin, prêtre (1961) is deze week tweemaal op televisie. Log in om een abonnement aan te maken

Datum
Zender
Tijd
maandag 27 november
ARTE
22:40 - 00:30
dinsdag 05 december
ARTE
14:10 - 16:00

Reageer