Club Lees las ‘De glazen stolp’
De glazen stolp (The Bell Jar) van Sylvia Plath is het zevenentwintigste boek dat we hebben gelezen met Club Lees en werd gekozen door clublid Naaz. In dit artikel blikken we terug op wat er uit onze vijgenboom is gegroeid en welke vijgen we hebben geplukt voor in de kantlijn.
Trigger warning: In dit artikel bespreken we zelfdoding en depressie. Wil je met iemand praten? Bel 113 of ga naar www.113.nl
Het boek gaat over Esther die na haar studie stageloopt op de redactie van een tijdschrift in New York waar ze geconfronteerd wordt met de wereld buiten de schoolbanken. Na haar stage gaat ze weer bij haar moeder wonen, waar ze steeds dieper in haar depressie valt.
Esther als personage
Als het niet goed met je gaat, ben je soms niet bezig met de wereld om je heen. Toen Naaz het boek voor het eerst las voelde ze zich heel erg verbonden met Esther, na een re-read vond ze Esther een stuk minder aardig en ‘like-able’. Een voorbeeld dat Naaz omhooghaalt is dat Esther haar vriendin dronken in de gang laat liggen. ‘Dat zou nu echt niet meer kunnen’ zegt Naaz. Meelezer Henriette vertelde tijdens de meet-up ‘Ik denk dat Esther zich niet thuis voelt in de rol die ze opgelegd krijgt, dat ze daarom een beetje terugbijt’ Tessel sluit zich daarbij aan.
Esther was een slachtoffer van haar tijd en omgeving, kwam in de kantlijn en meet-up naar voren. Noah vertelde in de meet-up ‘Ik denk dat je eigen gedrag wel een verklaring is, maar nooit een excuus. En Esther haar imperfecties vond ik best wel menselijk, ze reageerde gewoon op haar manier naar haar omstandigheden en de wereld. Dingen gebeurde gewoon voor haar’
De tijdsgeest
Het boek speelt zich af in de jaren vijftig, een tijd waarin taalgebruik, gendernormen, rolverdeling en de psychiatrisch zorg heel anders was. Zodra Esther wordt opgenomen, ligt de nadruk ook vooral op het ‘genezen’ van haar depressie in plaats van haar helpen om te gaan met haar complexe gevoelens. Noah zegt dat hij veel zorgzaamheid voelt tegenover Esther en dat de manier waarop het boek is geschreven ontzettend tijdloos is maar dat er ook woorden worden gebruikt die tegenwoordig niet meer door de beugel zouden kunnen. Hanneke zei in de kantlijn dat ze dit een beetje ongemakkelijk vindt.
Noah: ‘Plath gebruikt heel erg modern taalgebruik, maar je voelt nog steeds de tijdsgeest van de jaren vijftig. Wat ook wel komt door het racistische taalgebruik.’ daar haakt Mahat op in met ‘Ja, de tijdsgeest merk je inderdaad heel erg, dat er taalgebruik wordt gebruikt waar we nu met een lens naar kijken als ‘racistisch’’.
Autofictie & over Sylvia Plath
Plath kampte ook met haar mentale gezondheid, ze heeft uiteindelijk zelfmoord gepleegd. Dat was in de kantlijn en tijdens de meet-up ook een groot gesprekspunt, hoeveel van Esther is Sylvia? Hanneke en Sanne ontcijferen de theorie;
Naaz: ‘Het valt me op dat er gewoon veel overlap is tussen deze twee mensen. Sylvia wou eigenlijk ook geen kinderen maar had het gevoel dat dat moest. Ik denk, als ze in een andere tijd was geboren dat ze het meer naar haar zin had gehad’
Mahat verteld dat hij vindt dat de term autofictie vaak alleen wordt gebruikt bij vrouwelijke schrijvers. ‘Het hoeft helemaal niet zo te zijn, ik denk dat iedere schrijver wel op bepaalde hoogte inspiratie haalt uit diens leven.’ Hanneke is het daar mee eens en geeft aan dat het soms degraderend voelt tegenover de vrouwelijke schrijver. Mee-lezer Mirjam zegt dat, net als Esther, Sylvia ook niet als een prettig persoon werd ervaren. Maar dit kan natuurlijk te maken hebben met de tijdsgeest, zou ze nu ook als onprettig worden ervaren?
Het nieuwe boek
Het volgende boek wat we gaan lezen is De romantische tragedies van een Drama King van Harry Trevaldwyn, dat is gekozen door Noah. Een YA (young-adult) boek waarin Patch opzoek gaat naar een vriendje, want hij heeft besloten dat hij die dit schooljaar zal krijgen! Je kan dit boek lezen van 1 juni tot 6 juli, in de gratis Club Lees app.