OVT 27 september 2026

De Maand van de Geschiedenis openen wij dit jaar in het Forum Groningen, midden in het historisch centrum van de stad. Het thema is Lichaam en Geest. Suzanna Jansen is te gast, ze schreef dit jaar het Maand van de Geschiedenis-essay over vrouwen die in de jaren 1950 en 1960, vaak tegen eigen wil, rusthuizen werden ingestuurd. Welk idee zat hierachter? Verder in OVT: Stine Jensen over Groenland, Paul Haenen is te gast, de ‘Wisseljaren’, Armeense folkmuziek van Ara, Jos Palm over Moeder Teresa en meer.

We moeten het over Groenland hebben
Na ruim een jaar dreigementen tekenden Trump en de premiers van Groenland en Denemarken deze week een akkoord: Amerika krijgt meer militaire bases en invloed op de defensie van Groenland. Maar het is niet de eerste keer dat Amerika een relatief vrije hand krijgt op Groenland. In 1968 stortte er een Amerikaanse bommenwerper neer met vier kernwapens aan boord; één werd nooit teruggevonden. Wat er daarna gebeurde, bleef lang geheim. Wat leert die geschiedenis ons over die buitenlandse invloed op het eiland? Daarover spreken we Stine Jensen, schrijver van ‘We moeten het over Groenland hebben.’

Dominee Gremdaat over Lichaam & Geest
Op deze zondagochtend geeft Dominee Gremdaat een onorthodoxe preek over het thema ‘lichaam en geest’. Om onze imperfecte lichamen en dolende zielen wat troost en relativering te bieden.

Verplichte rust voor ‘overspannen’ huisvrouwen
Dit jaar schreef Suzanna Jansen het essay voor de Maand van de Geschiedenis: ‘Project RUST’, over vrouwen die in de jaren vijftig en zestig in rusthuizen geplaatst werden, vaak tegen hun eigen wil. Ook Suzanna’s eigen moeder kwam er terecht. Welk idee zat erachter? Wie waren de andere vrouwen? En hoe was het om in zo’n rusthuis te verblijven? Suzanna Jansen is te gast.

Folkmuziek met Armeense roots
Singer-songwriter Ara Abrahamian kwam in 1993 in de buik van zijn moeder vanuit Armenië naar Nederland. Ze vluchtte voor de oorlog in Nagorno-Karabach. Nu verwerkt hij zijn Armeense roots en de geschiedenis in zijn muziek. Onder andere met de Duduk, een eeuwenoud Armeens blaasinstrument. Ara speelt twee nummers: Ruins en Hin Orer.

Een jonge rebelse Moeder Teresa
Lang was Moeder Teresa het toonbeeld van katholieke naastenliefde. Ze kreeg de Nobelprijs voor de Vrede en werd heilig verklaard. Maar vanaf de jaren negentig veranderde dat beeld: critici beschuldigden haar ervan lijden te verheerlijken en de armen niet altijd de juiste medische zorg te geven. Nu is er de film Mother, waarin Moeder Teresa opnieuw wordt bekeken: dit keer vooral als een vrouw die zich verzet tegen de dominante mannenwereld. Is dat beeld accuraat? En kunnen we haar begrijpen via de bril van onze eigen tijd? Oud-OVT-presentator en kenner van het katholicisme Jos Palm bekeek de film.

Recensies met Fresco Sam-Sin
Elke week bespreken we historische tips met afwisselend Wim Berkelaar, Dore van Duivenbode, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, Lotte Houwink ten Cate en Nadia Bouras. Deze week is de beurt aan Fresco Sam-Sin. Hij bespreekt twee boeken een een tentoonstelling.
- Wrijving- Peter Jan Margry
- Bloed, zweet, tranen- Ruben Verwaal
- Thinking Hands- Tentoonstelling in Niemeyer

Wisseljaren
Opvliegers, slapeloze nachten en hersenmist. De overgang lijkt een puur biologisch gegeven, maar de geschiedenis van het fenomeen vertelt een ander verhaal. In Wisseljaren laat cultuurhistoricus Rina Knoeff zien hoe veranderlijk onze ideeën over de overgang zijn. Een ontluisterende geschiedenis, die laat zien dat de overgang behalve een biologisch ook een cultureel fenomeen is.

Van Grover tot Gremdaat
Het was groot nieuws deze week: Paul Haenen stopt als de stem van Bert en Grover in Sesamstraat. Na het overlijden van de stem van Ernie -Wim T. Schippers- wordt het tijd om het stokje over te dragen, vindt Haenen. Maar wie denkt dat het daarmee stil wordt heeft het mis. Als dominee Gremdaat preekt hij nog steeds met een troostrijke, verbindende boodschap, en Margreet Dolman beleeft haar 50-jarig jublileum én heeft een nieuwe tv-serie. Paul Haenen is te gast over de liefde voor zijn karakters door de jaren heen.
