Onze man in Teheran (serie 2)

Twee jaar na de eerste gelauwerde serie sleept Thomas Erdbrink ons weer mee door Iran, het land waar hij woont, werkt en getrouwd is. Er is het nodige veranderd.

Vanaf 8 april 2018, 20.15 uur, NPO 2

Zo is er inmiddels een nucleair akkoord en mogen er weer zaken met Iran worden gedaan. Bij de laatste verkiezingen won de verlichte kandidaat het van de hardliners. Het lijkt erop dat de teugels gevierd worden in Iran, maar voor Erdbrink blijft er genoeg om zich over te verbazen.

hipsterachtige whizzkids

Sinds Trump aan de macht is wordt de taal van de VS weer dreigender. Amerika stuurt aan op een omwenteling in Teheran, hoe eerder hoe liever. Dit is koren op de molen van de hardliners, die intussen niet hebben stilgezeten. Ze weten dat je met ouderwetse propaganda in de vorm van muurschilderingen de bevolking niet meer kunt verleiden. Dus werven ze nu hipsterachtige whizzkids, die op stampende housemuziek meeslepende anti USA internetfilmpjes maken die inspelen op de trots voor het onoverwinnelijke vaderland.

Erdbrink onderwerpt de haat-liefdeverhouding tussen de VS en Iran aan een nader onderzoek. Hij bezoekt de frontlijn: de straat van Hormuz waar de Amerikaanse vijfde vloot nog steeds waakzaam ronddobbert. Hij reconstrueert de ramp met de Iraanse airbus, die per abuis door de Amerikanen uit de lucht werd geschoten. In Amerika probeert hij te weten te komen waarom Iran zoveel meer wordt gevreesd dan bijvoorbeeld Saoedi Arabië. Hij verbaast zich over de krijgshaftige oorlogstaal van rechtse radio-hosts.

Meer dan een miljoen Iraniërs zijn in Amerika neergestreken. Hoopvol gestemd over de toekomst van Iran, maken de eerste waaghalzen zich nu op om terug te keren. Zo ook Erdbrinks Iraanse nichtje dat hij deels opvoedde. Ze woont momenteel bij haar moeder in de VS maar wil slechts één ding: terug naar Iran omdat het leven er zoveel spannender is dan in het brave San Francisco. Het kat en muisspel met de moraalpolitie vindt ze wel vermakelijk. Erdbrinks voormalige assistente Somaye, verruilde juist de benepen sfeer in Teheran voor een leven aan de Amerikaanse oostkust. Voor haar blijkt de overgang geen onverdeeld genoegen.

speeddate

In Iran trekt Erdbrink op met oud Syrië-gangers die zich enthousiast warmlopen voor een nieuwe krachtmeting met de VS. En in een buitenwijk van Teheran vindt hij de moordenaar van Khomeiny, een verbitterde zwarte Amerikaan die zich gebruikt voelt en zijn ballingschap in Iran ervaart als het leven in een gevangenis.

Intussen gaat het alledaagse leven in Iran door. De overheid organiseert speeddate bijeenkomsten om de mensen zover te krijgen dat ze trouwen en kinderen krijgen. De populariteit van Instagram heeft de hechte familiestructuren opengereten: nu eenvoudig is te zien hoe groot de keuze is, wordt er meer dan ooit gescheiden. Bovendien lopen veel huwelijken stuk doordat een van de partners aan drank of drugs raakt. Voor een land waar alcohol verboden is, zijn er wel opvallend veel ontwenningsklinieken. Iran blijft een ongewoon land, met verbazingwekkend gewone kanten.