steun vpro

OVT

OVT 26 februari 2017

Deze week in OVT waarom Mussert het politieke debat meed, de parallellen tussen boekdrukkunst en social media, 75 jaar na de Slag bij de Javazee, Max van der Stoel werelberoemd in Tsjechië en het belang van prehistorisch besef. In Het spoor terug een documentaire van Jacqueline Maris over de Spaghettirellen in Oldenzaal uit de jaren ’60.

debatmijders

Mark Rutte en Geert Wilders wilden niet naar het grote RTL-premiersdebat. En Wilders, zo werd deze week bekend, slaat ook het tweede grote verkiezingsdebat van RTL over. Het kwam eerder voor dat een politicus niks zag in het openbaar uitwisselen van argumenten en opinies. ‘Debatteren’ schreef deze, ‘is een typisch liberale democratische gedachte’, en ‘principieel zie ik er niet het minste heil in’. De politicus in kwestie had geen partij, maar een beweging achter zich. Zijn naam was Mussert.
NSB-historicus Robin te Slaa komt praten over de populistische onwil tot debatteren in de jaren dertig.

sociale media en boekdrukkunst

Machthebbers zijn nu dikwijls bang voor internetactivisten, bloggers en sociale media. Ooit waren ze dat voor de eerste gedrukte pamfletten en boeken. Nieuwe media, kortom, werden en worden vaak als subversief ervaren. En allerhande subversievelingen maakten en maken er gebruik van. Zo probeert Trump alle redelijkheid de wereld uit te twitteren, en zo wist Luther de paus tot anti-christ te bombarderen in zijn snel verspreide pamfletten.
In het Museum Meermanno in Den Haag is vanaf 24 februari de tentoonstelling ‘Conn3ct. Impact van drukpers en sociale media’ te zien. Samensteller en conservator Marieke van Delft is te gast.

column

Alexander Münninghoff is deze week de columnist.

slag bij de javazee

Het is een van Nederlands ergste militaire trauma’s: de Slag bij de Javazee tegen de Japanners. Eigenlijk waren het er twee. En ze werden allebei verloren. Ongeveer 2300 geallieerde marinemannen lieten er het leven, waaronder ruim 900 Nederlanders. Deze week is de slag 75 jaar geleden en verschijnt het boek Slag in de Javazee van Liek Mulder en Anne Doedens.
Anne Doedens is te gast.

ovt met boeken

Onze recensent Bart Funnekotter bespreekt de nieuwste ertoe doende historische boeken. Met ditmaal:

  • Een beknopte geschiedenis van Nederland van James Kennedy
  • Al Capone. Leven, legende en nalatenschap van Deirdre Bair
  • Waanzin en betovering. Claude Monet en de waterlelies van Ross King
  • De Gestapo. Mythe en realiteit van Hitlers geheime politie van Frank Mcdonough.

standbeeld voor 'onze' max

Hij heeft al een park op zijn naam staan, en krijgt nu een eigen standbeeld in Praag. Onze voormalig minister van Buitenlandse Zaken Max van der Stoel dankt deze eer aan zijn standvastige optreden eind jaren zeventig. Van der Stoel was namelijk de eerste Westerse bewindsman die een ontmoeting had met de toenmalige woordvoerder van de dissidentengroep Charta 77, waar ook Vaclav Havel deel van uitmaakte. Op 1 maart wordt de sculptuur van Max van der Stoel onthuld, precies veertig jaar na de historische ontmoeting met Charta.
Correspondente in Praag Laura Postma blikt vooruit en terug.

prehistorisch besef

Wie zijn wij, waar komen wij vandaan en hoe kan het dat wij geen jagers meer zijn maar boeren? Die vragen wil voormalig hoogleraar prehistorie Leendert Louwe Kooijmans (1940) beantwoorden in zijn nieuwste boek Onze vroegste voorouders. Het is een geschiedenis van de prehistorie voor een Nederlands publiek – en dus begint het verhaal weliswaar 3 miljoen jaar geleden op Afrikaanse savannes, maar het mondt uit bij de Swifterbanters, een volk dat slechts 5 millennia geleden ons zompig vaderland bevolkte.
Leendert Louwe Kooijmans is te gast.

het spoor terug: van spaghettivreters en twentse boeren

In 1960 kwamen de eerste Italiaanse gastarbeiders in het in zichzelf gekeerde Oldenzaal aan. Het was alsof de jongemannen van een andere planeet kwamen. Want de autochtone Oldenzaalers konden maar moeilijk wennen aan de spaghetti-jongens. Lees hier een stuk uit de VPRO Gids over deze documentaire.
Jacqueline Maris blikt in ‘Het Spoor terug’ op de misverstanden tussen boerenkool- en pizzamensen en maakte de documentaire ‘Van spaghettivreters en Twentse boeren’.