steun vpro

Ron Fouchier

Ron Fouchier bestudeert griepvirussen. Hij wil zijn studieobject voorgoed de pas afsnijden door een universeel griepvaccin te ontwikkelen.

Te zien in the mind of the universe (2): de veroveraar
Zondag 14 mei 2017 om 21.10 uur op NPO 2
Herhaling donderdag 18 mei om 9.15 uur op NPO 2

'De grootste doorbraak in mijn carrière is ook de grootste controverse geweest'

Regisseur Rob van Hattum over Ron Fouchier

'Ron is een grote, lange man die ongelofelijk gedreven is. De opvolger van de bekende Ab Osterhaus in het Rotterdamse virologielab. Hij is, onverdiend, erg in de problemen gekomen toen hij zo'n vijf jaar geleden onderzoek deed aan de manier waarop griepvirussen door de lucht overdraagbaar worden. Hij schreef software waarmee hij dat kon voorspellen. Daar ontstond een grote rel over, publicatie werd tegengehouden.' (Lees verder door op 'open' te klikken) 

'De Nederlandse regering volgde daarin, tot zijn frustratie, de Amerikaanse. Maar het ergst vond hij de media-hype. Die zorgde ervoor dat hij politiebewaking kreeg, hij moest elke dag via een andere route fietsen, en dat soort dingen. Mensen bedriegden hem omdat hij zogenaamd een virus had gemaakt dat door bioterroristen gebruikt zou kunnen worden om de mensheid uit te roeien, waar niets van klopte.' 

'Wat ik aan hem bijzonder fascinerend vond, is dat hij heel veel werkt met virussen die kanker kunnen genezen. Dat is allemaal nog niet toegelaten in de medische praktijk, maar er is bijvoorbeeld een virus dat alvleesklierkanker te lijf gaat. Varkensboeren hebben dat virus vaak, en die krijgen vrijwel nooit alvleesklierkanker. Fouchier verandert dat virus zo, dat het heel specifiek die kanker aanpakt.'

leven en werk

Ron Fouchier (Nederland, 1966) bestudeert hoe virussen de wereld veroveren, maar vooral hoe wij de wereld op virussen kunnen veroveren en ze zelfs als bondgenoot kunnen benutten.

Hij begon zijn carrière als HIV-expert en stapte vervolgens over naar griepvirussen. Die weten de afweer van mensen en dieren steeds een stap voor te blijven door voortdurend te veranderen: evolutie gaat bijna nergens zo snel als hier. In de afgelopen honderd jaar heeft dat tientallen miljoenen mensen het leven gekost. Fouchier wil zijn studieobject voorgoed de pas afsnijden door een universeel griepvaccin te ontwikkelen. En hij ziet virussen niet alleen als vijanden. Ze vormen uitgekiend gereedschap om mensen juist beter mee te maken.

Fouchier is bijzonder hoogleraar moleculaire virologie aan Erasmus MC in Rotterdam en staat internationaal bekend als vooraanstaand virusjager. Op het gebied van vogelgriepvirussen is hij echt een autoriteit. Die vriussen worden onder meer verzameld bij wilde watervogels, maar hij kan ook zijn licht opsteken in een honderd jaar oud archief.

'De biodiversiteit onder virussen is veel groter dan onder de wezens die je met het blote oog kunt zien.' - Ron Fouchier