Schrijver en classicus Ilja Leonard Pfeijffer (1968) sluit zondag 23 augustus als zesde gast het seizoen van VPRO Zomergasten af.

Ilja Leonard Pfeijffer schrijft boeken, columns, essays, poëzie en toneelstukken. Hij maakte faam met zijn romans La Superba, waarmee hij de Libris Literatuurprijs won, en met Grand Hotel Europa, dat met 250.000 exemplaren de best verkochte roman was in 2019. De afgelopen maanden schrijft Pfeijffer een dagelijkse column in NRC Handelsblad over de impact van de coronacrisis op Europa, Italië, de stad Genua en zijn eigen leven.

'Ik zou het liefste willen dat de avond op onvoorspelbare wijze alle kanten op schiet en de kijkers in verbijstering achterlaat. Maar ik vrees dat de avond toch een thema zal hebben. Dat het allemaal raakt aan de verhouding tussen feit en fictie, tussen realiteit en fantasie.'

- Ilja Leonard Pfeijffer

claustrofobie

Ilja Leonard Pfeijffer was tot 2004 werkzaam als classicus aan de Universiteit Leiden. Hij promoveerde op het werk van de klassieke dichter Pindarus. In 1998 won hij de C. Buddingh’-prijs voor zijn dichtbundel Van de vierkante man. Zijn dichtbundel Idyllen uit 2015 werd bekroond met onder andere de Jan Campert-prijs en de VSB Poëzieprijs.

Een flink aantal boeken later stapte hij in 2008 in Leiden op de fiets naar Rome. Hij bleef steken in Genua en keerde niet meer terug naar Nederland. In een interview met Knack zegt hij over die stap: ‘Na mijn debuut, toen ik werd toegelaten tot de literaire walhalla's van Amsterdam, had ik me daar met grote gretigheid in ondergedompeld, als in een zwembad vol met bier. Maar na een paar jaar kreeg ik daar heel erg genoeg van. Dat kringetje van schrijvers vormt een claustrofobische gemeenschap: ze haten elkaar, maar gaan wel de hele dag op elkaars lip zitten.’

la superba

Jarenlang voerde Pfeijffer de functies ‘schrijver en drinker’ op zijn visitekaartje, maar sinds vier jaar laat hij de alcohol staan. In zijn boek Brieven aan Genua schrijft hij: ‘Ik wil ja zeggen tegen mijn lichaam en mij voor het eerst in mijn leven inspannen voor mijn gezondheid.

In Italië schrijft Pfeijffer de succesroman La Superba (de hoogmoedige). Het boek ontrafelt de fantasie van een beter leven elders en laat zien hoe mensen – van gerenommeerde schrijvers en verlopen heren van stand tot arme Senegalese sloebers en flanerende hoeren – op verschillende manieren verdwalen in die fantasie. De jury van de Libris Literatuurprijs bekroont het boek en noemt het: ‘een belangrijke roman met universele zeggingskracht, die de komende jaren vele nieuwe lezers verdient, ook buiten ons eigen taalgebied. Behalve een ode aan Genua en zijn bewoners, is La Superba in de eerste plaats een indrukwekkende ode aan de verbeelding.’

grand hotel europa

In 2018 verschijnt Grand Hotel Europa. Pfeijffer beschrijft het oude continent Europa waar zoveel verleden is dat er voor toekomst geen plek meer is: het meest reële toekomstperspectief wordt geboden door de exploitatie van dat verleden in de vorm van toerisme. Het boek komt binnenkort in vijftien landen uit. 

Ilja Leonard Pfeijffer is de zesde Zomergast van 2020. Janine Abbring praat met hem op zondag 23 augustus om 20.15 uur op NPO 2.