hoezojazz?!

Als je aan jazzinstrumenten denkt, komen waarschijnlijk saxofoon, trompet of piano als eerste in je op. Maar een harp? Jazeker. In deze aflevering duiken Koen en Kika in de verrassende geschiedenis van de jazzharp en ontdekken we hoe dit klassieke instrument zijn weg vond naar swing, bebop, spiritual jazz, avant-garde en zelfs hiphop.

Deze aflevering staat in het teken van de Zuid-Afrikaanse pianist en componist Abdullah Ibrahim (1934-2026), een van de belangrijkste stemmen uit de jazzgeschiedenis van Zuid-Afrika.

Billy Strayhorn geldt als een van de meest invloedrijke, maar tegelijk meest onderschatte componisten uit de jazzgeschiedenis. Als rechterhand van Duke Ellington schreef hij talloze meesterwerken die uitgroeiden tot standards, vaak zonder de erkenning te krijgen die hij verdiende. In deze aflevering duiken Koen en Kika in het leven en de muziek van de man achter klassiekers als Lush Life, Take the “A” Train, Chelsea Bridge en Isfahan.

Wie de naam Frank Zappa kent, maar zijn muziek nog nauwelijks heeft verkend, zit goed bij deze aflevering. Kika Sprangers en Koen Graat duiken in het eigenzinnige universum van de Amerikaanse gitarist, componist, saatiricus en muzikale alleseter Frank Zappa.

In deel 2 van deze tweeluik over jazz in Japan pakken Kika Sprangers en Koen Graat de draad weer op met saxofonist en Japan-kenner Benjamin Herman. Waar het in de vorige aflevering ging over de geschiedenis en ontwikkeling van de Japanse jazzscene, richten ze zich nu op het heden: een nieuwe generatie muzikanten en de totstandkoming van Hermans album Tokyo Sessions.

Samen met saxofonist en Japan-kenner Benjamin Herman bespreken en beluisteren Kika Sprangers en Koen Graat de Japanse jazzscene. Waarom weten we hier in het Westen eigenlijk zo weinig van die scene? Deze aflevering zet die ‘blinde vlek’ centraal en nodigt uit om met nieuwe oren te luisteren.

Koen en Kika duiken in het werk en oeuvre van George Gershwin. Zijn composities, vaak geschreven samen met zijn broer Ira, vormden de basis voor talloze jazz standards. Nummers als The Man I Love en I Got Rhythm groeiden uit tot onmisbaar repertoire, waarbij vooral die laatste met zijn beroemde ‘rhythm changes’ een fundament werd voor generaties jazzmuzikanten.

Volgens Kika en Koen is funk een way of life, die onlosmakelijk verbonden is met jazz. Van strakke grooves tot rauwe energie: funk draait om ritme, collectiviteit en expressie.

In dit tweede deel over funk dansen Kika Sprangers en Koen Graat verder. Waar het in het eerste deel ging over het ontstaan van de funk, staat nu de invloed centraal — en die reikt verrassend ver, van disco tot hiphop en van Afrika tot de hedendaagse jazz- en popscene.

Ze komen uit alle hoeken van Europa en ontmoetten elkaar in Amsterdam: ROSEYE bestaat uit een vijftal talentvolle muzikanten die elkaar vonden in de groove.

Kika en Koen richten hun pijlen op een instrument dat lange tijd een beetje onder de radar bleef, maar de laatste jaren bezig is aan een opvallende comeback: de vibrafoon. Van sprankelende swing tot dromerige, bijna meditatieve klanklandschappen — de vibrafoon blijkt veelzijdiger dan je misschien denkt.

Manouche jazz is een stijl die onlosmakelijk verbonden is met gitarist Django Reinhardt. Vanuit zijn Roma-achtergrond en leven tussen België en Frankrijk ontwikkelde hij in de jaren ’30 een volledig eigen geluid, waarin Amerikaanse jazz samensmolt met Europese invloeden zoals musette, flamenco en klassieke muziek.

Kika en Koen richten zich op drie krachtige stemmen uit de jazzgeschiedenis die hun muziek inzetten als protest: Billie Holiday, Nina Simone en Abbey Lincoln.
Ze laten horen hoe jazz meer is dan alleen muziek: een middel om onrecht aan te kaarten, verhalen te vertellen en een stem te geven aan mensen die niet gehoord werden.

Kika en Koen nemen een van de meest invloedrijke jazzalbums uit de Europese jazzgeschiedenis onder de loep: Belonging (1974) van Keith Jarrett.
Met zijn European Quartet – waaronder de Noorse saxofonist Jan Garbarek – creëerde Jarrett een geluid dat zich duidelijk onderscheidde van de Amerikaanse jazztraditie: meer ruimte, meer lyriek en invloeden uit folk, klassiek en spirituele muziek. Het album groeide uit tot een mijlpaal binnen de Scandinavische en Europese jazz.

Kika en Koen nemen je mee in het verhaal van een van de meest legendarische jazzlabels ooit: Blue Note Records. Wat begon als een idealistisch initiatief van de Duitse immigrant Alfred Lion groeide uit tot een label met een ongeëvenaarde reputatie — gebouwd op vrijheid, integriteit en een compromisloze liefde voor jazz.

Deze aflevering gaat over grote orkesten, grote ideeën — en een componist die de bigband opnieuw heeft uitgevonden voor de 21e eeuw: Maria Schneider.

Kika en Koen brengen een ode aan de basgitaar. Het instrument dat vaak in de schaduw staat, maar in werkelijkheid de motor van de muziek vormt. Van de vroege dagen van de Fender Precision Bass in de jaren ’50 tot de revolutionaire groove van James Jamerson bij Motown: de aflevering laat horen hoe de basgitaar zich ontwikkelde van begeleidingsinstrument tot onmisbare stem in soul, funk en jazz.

Koen en Kika gaan op ontdekkingstocht door het eigenzinnige universum van Thelonious Monk — misschien wel de meest ongrijpbare figuur uit de jazzgeschiedenis. Monk is een muzikale buitenstaander die juist het hart van de jazz heeft gevormd. Met zijn hoekige spel, onverwachte stiltes en onnavolgbare composities zette hij de piano volledig naar zijn hand. In zijn tijd werd hij vaak niet begrepen, maar nu geldt hij als een van de grote vernieuwers van de bebop en moderne jazz.