SUB: zes jonge makers onderzoeken vertical, Gen Z en subculturen

De zes SUB makers

Van motorcrossen tot Witchtok, van cosplayers tot christelijke jongeren. Met SUB zet VPRO Dorst de spotlight op zes subculturen binnen Gen Z. Want Gen Z is heus niet zo beige als millennials soms denken. De achttien korte, vertical first video’s over verschillende scenes zijn speciaal voor smartphone gemaakt door zes getalenteerde, jonge makers, begeleid door VPRO Dorst.

Elke maker dook in een subcultuur die hen fascineert, of waarvan ze soms zelf deel uitmaken. Samen schetsen de verticale video’s een genuanceerd beeld van de diversiteit aan subculturen binnen Gen Z, door de lens van jonge makers zelf. Zo vindt de 18-jarige pedalbiker Gine rust in risicovolle ride-outs, die door de buitenwereld soms juist als intimiderend worden ervaren. Christine heeft als moderne heks op TikTok meer dan 118K volgers, maar ervaart de meeste verbinding offline, met anderen in haar coven. En cosplayer Noë trotseert boze blikken in de trein als zij in haar cosplay-outfit op weg is naar ComicCon. 

 

Motorcrossen in Friesland

Maker: Hannah Swart (1999)

Motorcrossen in het noorden van Friesland: dit drieluik levert een explosie van modder, gemoedelijkheid en Snelle Jelles. Tot grote schrik van Hannah gaat haar vriend Leon tijdens een training over de kop en raakt hij geblesseerd. We volgen hem in zijn herstel, langs de zijlijn. Hij is niet de enige die in de wachtkamer zit, want blessures zijn vaste kost bij het motorcrossen. Uiteindelijk mag hij weer vol gas tijdens de Piepercross: de race op het gerooide aardappelland.

 

Dungeons and Dragons-fans

Maker: Jodie Cranen (2002)

Jodie, zelf een fanatiek DnD-speler, neemt je mee in de levendige wereld van Dungeons & Dragons en zijn toegewijde community. Wat maakt DnD zo magisch voor vriendengroepen? We ontmoeten spelers aan de keukentafel en we volgen gepassioneerde cosplayer Noë tijdens haar reis naar Comic Con, inclusief de uitdagingen die ze onderweg trotseert. Uiteindelijk zien we hoe zij zwijmelend haar favoriete DnD-acteur Neil Newbon op de conventie ontmoet.

 

Witchtok: jonge, moderne heksen op TikTok

Maker: Sterre van der Spek (1998)

Op #WitchTok delen Gen-Z’ers rituelen en spreuken met kristallen, kruiden en kaarsen om goede energie aan te trekken. Ze noemen zichzelf heks en volgen de maan. Magie gebruiken ze als een mix van esthetiek, selfcare en een poging grip te krijgen op een chaotische wereld. Sterre volgt drie heksen van TikTok die onderdeel zijn van een internationale, online community en tegelijkertijd offline aansluiting zoeken met andere heksen in covens. Een zoektocht naar houvast en een hernieuwde band met de natuur, maar altijd met een smartphone in de hand.

 

Pedal bikelife vol wheelies en ride-outs

Maker: Piet van den Reek (1998)

Wheelies, swerves en boze blikken. In de subcultuur van pedal bikelife bewegen jongens als in een choreografie op één wiel door de stad. Ze stuiten daarbij op onrust, weerstand en regels. Wat van buitenaf roekeloos lijkt, blijkt van binnenuit een hechte familie. Hun wheelies geven niet alleen adrenaline, maar ook rust, houvast en een plek om zichzelf te zijn. Piet brengt (soms van gevaarlijk dichtbij) in beeld waarom zij, ondanks alles, steeds weer op de fiets stappen.

 

Gen C: Gen Z’ers die zich bekeren tot het christendom, op hun eigen voorwaarden

Maker: Lakaaysha van Ewijk (1998)

Lakaaysha volgt vier jonge christenen in Amsterdam die hun weg zoeken in een seculiere stad. Van de kappersstoel tot de 'Pink Bible Club': de serie biedt een inkijkje in de levens van Gen C'ers Ana, Nadja, Esther en Jamal. Ze bespreken hoe ze hun overtuiging in de praktijk brengen. De een stopte met uitgaan, de ander besloot naar enkel christelijke muziek te luisteren. Ze leggen uit waarom ze realness en gemeenschap verkiezen boven status in de huidige maatschappij.

Indo creatives: de creatieve scene van derde generatie Indische jongeren

Maker: James Whistler (1999)

James laat de creatieve subcultuur van derde generatie Indische jongeren zien, waar hij zelf onderdeel van uitmaakt. Bij deze generatie heerst een hernieuwde interesse naar hun Indische achtergrond. Door middel van creatieve projecten, zoals theater, muziek en koken, onderzoeken zij hun roots en gezamenlijke geschiedenis. Tegelijkertijd richten zij de blik op de toekomst, door een bruisende, creatieve gemeenschap te vormen.

Over het maaktraject van SUB

VPRO neemt verticale video als vertelvorm serieus. Steeds meer mensen kijken korte video’s in deze vorm op hun smartphone, maar er is nog weinig aandacht voor de creatieve kansen en mogelijkheden die dit formaat met zich meebrengt. VPRO zoekt altijd naar de getalenteerde, creatieve makers van de toekomst, die zich ook (of, juist!) in deze vertical first vorm kunnen onderscheiden. SUB is als begeleid maaktraject georganiseerd door VPRO Dorst. De zes deelnemers (geselecteerd uit zestig aanmeldingen) hadden tussen september en december 2025 wekelijkse bijeenkomsten en masterclasses en kregen ieder een VPRO-mentor toegewezen.

 SUB, 18 afleveringen van ca 2 min. Vanaf 12 januari 2026 te zien op VPRO Dorst Tiktok en Instagram

Meer weten over de SUB-makers?