Dwaalcast
Met Dwaalcast werken we aan een podcast voor elke vierkante meter van Nederland. Het verhaal ligt nog niet op voorhand vast, je loopt het zelf bij elkaar.
We bouwen voort op de kennis uit DRIFT, waar werd onderzocht hoe verhalen modulair kunnen worden opgebouwd en telkens opnieuw kunnen worden samengesteld. Daar leerden we dat variatie werkt als er een sterke wereldlogica onder ligt, aka: een set afspraken die het verhaal bij elkaar houdt, zelfs wanneer de volgorde verandert.
We raakten ook geïnspireerd door de audiowandelingen van NTR Podwalks. Het is bijzonder hoe een verhaal samenvalt met de plek waar je staat. We zagen de enorme hoeveel werk die er nodig is om een enkele route tot in detail te ontwikkelen. Daar zagen we een uitdaging in.
Hoe kan deze vorm groter en flexibeler worden?
Een soort Podwalks 2.0, waarin verhalen zich kunnen aanpassen aan hoe mensen bewegen. Daarvoor keken we stiekem af bij projecten als Walkcast.fm, van Italiaans designbureau oio waar we zagen hoe audio en locatieverhalen samenkomen door een generatief systeem. We vroegen ze hoe zij het prompten aanpakken, dat was een groot geheim waar heel veel uur werk in had gezeten. We moesten dat geheim zelf zien te ontrafelen. Spoiler: dat is aardig gelukt.
DRIFT, PODWALKS en Walkcast.FM, zijn inspiraties. We wilden verder, we wilden meer. Dus zochten we naar vormen met meer dramaturgie, meer aanpassingsvermogen en meer technische uitdagingen. Daar zijn onze Dwaalcast en Whodunnit uit voort gekomen. De technische uitdaging heeft Werner Helmich (SUDOX) voor zijn rekening genomen. Die in recordtijd een systeem heeft gebouwd waar we beide vormen mee konden gaan testen.
De vertelvormen
De Whodunnit is een interactieve detective waarin je het verhaal al wandelend bij elkaar brengt. Jij bent de detective die de moord op kan lossen. Jouw route bepaalt welke aanwijzingen je krijgt en in welke volgorde het mysterie zich ontvouwt. Luisteren wordt hier een vorm van handelen: je omgeving verandert in een speelveld.
De Dwaalcast is een verhaal zonder vaste route of volgorde. Hier kozen we archeologie als thema. We willen laten horen wat normaal onzichtbaar blijft. De laatste resten van gebouwen, verdwenen landschappen, sporen van eerdere levens. We verweven dat met wat de dwaler wel ziet. We spreken de verbeelding aan en plaatsen vroeger in het hier en nu.
Voor beide formats hebben we enkele databases gekoppeld aan het systeem, zodat verhalen gevoed kunnen worden door concrete gegevens uit de omgeving. Dat is een eerste stap: in de toekomst hopen we nog meer databronnen te integreren om de rijkdom van de ervaring te vergroten.
We hebben nu een systeem dat je locatie kan opvragen en weet wat er onder de grond ligt. Hoe maken we daar iets van dat ook nog interessant is om te luisteren? Die uitdaging gaven we aan toneelschrijver, theatermaker en dichter Maxine Palit de Jongh. Zij ontwikkelde teksten en dramaturgische lijnen. Om beter te begrijpen hoe het schrijven met AI werkt, kregen we een training van OG DRIFT maker, immersief kunstenaar en creatief producer Nienke Huitenga.
Spanningsopbouw of nuance blijft gelukkig heel leuk mensenwerk
Met de lessen van Nienke vers in het geheugen en door zelf aan de slag te gaan leerden we dat schrijven met AI vraagt om een vernieuwende aanpak. In plaats van één doorlopende tekst werk je met context, toon en verhalende instructies. Het systeem kan variëren, maar heeft duidelijke kaders nodig om dramaturgie en betekenis te behouden. AI blijkt sterk in het genereren van perspectieven en variaties, maar niet in spanningsopbouw of nuance. Dat blijft gelukkig heel leuk mensenwerk. Wat de luisteraar hoort is een samenwerking tussen maker, machine en publiek.
We staan nog aan het begin. Wat we nu hebben is een waanzinnig startpunt om mee aan de slag te gaan. In de komende fase willen we verder testen met grotere groepen, meer datasets en stabielere technische infrastructuur.
Blijf op de hoogte van testmomenten, updates en nieuwe inzichten via de website, onze LinkedIn en de nieuwsbrief.
Wil je meer weten over dit project of samenwerken op dit onderwerp? Mail dan d.steenbeek@vpro.nl.