Zoekresultaten

De oorlog van Rusland tegen Oekraïne is op 24 februari één jaar oud. Een treurig jubileum, want in dat jaar gebeurde het onvoorstelbare: een klassieke landoorlog op het Europese continent. Maar naast de fysieke oorlog vindt er ook een culturele oorlog plaats waarin de geschiedenis wordt ingezet om de eigen positie te legitimeren. Ivo van de Wijdeven, Olga Burlyuk en Hanco Jürgens zijn te gast in deze OVT-special die in het geheel over deze oorlog gaat.

Verder: de column van Sana Valiulina en in Het Spoor Terug een documentaire over fotograaf Karine Zenja Versluis op zoek naar haar Oekraïense familiegeschiedenis.

Het schilderij Amandelbloesem van Vincent van Gogh hing gewoon boven de bank bij opa, herinnert Willem van Gogh zich. Dat honderden werken door de familie samen bewaard zijn en in het Van Gogh Museum terechtkwamen is niet vanzelfsprekend. Dat is te zien in de tentoonstelling Kiezen voor Vincent in het Van Gogh Museum. Willem van Gogh is te gast.

Verder in OVT: de Chinezenmoord, Koert Lindijer, correspondent in Afrika, het verhaal achter de Leopard-tanks en wat Pim Lammers te maken heeft met het Heilige Roomse Rijk.

'Gansch het raderwerk staat stil, als uw machtige arm het wil', zo klonk het bij de fameuze spoorwegstaking in 1903. Ruim een eeuw later wordt er in ons land weer gestaakt. Volgende week ligt namelijk het streekvervoer plat. Keren oude tijden terug en wordt Nederland net als in de jaren zeventig weer overspoeld door stakingsgolven? Te gast is stakingshistorica Rosa Kösters.

Verder in OVT: erfenis van Sovjet-dissidenten verdwijnt, Couperus en de islamitische cultuur en in Het Spoor Terug: De geur van geschiedenis, van Marten Minkema.

Nederland was nog niet lang geleden voorloper op het terrein van duurzaamheid. Nu lijkt in het land een grote weerstand te bestaan tegen verduurzaming, zeker vanuit de agrarische sector. Duurzaamheid lijkt te botsen met economische belangen. De geschiedenis van duurzaamheid in Nederland wordt bestudeerd in de een speciale editie van de BMGN. Historicus Peter van Dam stelde het samen en is te gast.

Verder: de logica achter misdaden tegen de mensheid, 'Het verloren Hertogdom' en het Holocaustonderzoek.

De opiatencrisis richt in de Verenigde Staten een ongekende ravage aan: de hoeveelheid overdosis-doden blijft maar stijgen. En die crisis is te herleiden naar de steenrijke Sackler-familie, volgens fotografe Nan Goldin. Haar strijd tegen die familie wordt gevolgd in de documentaire 'All the Beauty and the Bloodshed' die nu in de bioscoop te zien is. Tracy Metz bespreekt de film, al het moois en al het bloedvergieten.

Verder: monument voor 'troostmeisjes', Oekraïense zoutmijnen en Zeeland na de Watersnoodramp en in Het Spoor Terug: De verschrikkelijk mooie migratie #3 Het dorp.

‘Met een zuiver geweten erken ik vandaag de dag, als staatshoofd, dat er ernstige mensenrechtenschendingen hebben plaatsgevonden op meerdere momenten.’ Zo sprak president Joko Widodo deze week. Waarom komen deze excuses nu? Historicus en Indonesië-kenner Remco Raben is te gast.

Verder in OVT: Surinaamse klederdracht, de Duitse bruinkoolindustrie en deel 2 van 'De verschrikkelijk mooie migratie'.

Podcastmaker Gabriella Adèr herinnert zich haar moeders familie als een warme, hechte familie, maar na een conflict is er iets veranderd. Ze beseft dat ze altijd een kleine, donkere wolk boven haar familie heeft gevoeld. In de eerste aflevering van de podcast 'De verschrikkelijk mooie migratie' duikt ze daarom in de oorsprong van de ruzie, die te vinden is in de migratie naar Nederland in 1969.


Verder: ‘Dr. Nasrs Wunderkammer’, het BVD-dossier van Nicolaas Jouwe en het Bloedbad van Zutphen.

Het archief van de Duitse dichter Rainer Maria Rilke had onder liefhebbers een bijna mythische klank. De verzameling kon eerst alleen door onderzoekers worden bekeken, maar binnenkort wordt het voor iedereen toegankelijk: onlangs heeft het Duitse literatuurarchief in Marbach de grote Rilke-bibliotheek weten over te nemen. Te gast is filosoof en Rilke-kenner Florian Jacobs.

Verder: het nazi-verleden van het Nieuwjaarsconcert in Wenen en historische boeken met Wim Berkelaar. Vanwege nieuwjaarsdag een verkorte uitzending.

Net als elk jaar staan we stil bij de mensen die ons het afgelopen jaar zijn ontvallen. Onze vaste gasten Wim Berkelaar, Nadia Bouras en Fresco Sam-Sin schenken onder meer aandacht aan: schrijfster en activiste Nikki Giovanni, sekstherapeute Ruth Westheimer en historicus Willem Frijhoff.


Verder in OVT: terug naar de Millenniumbug, boekrecensent Sanne Frequin bespreekt drie nieuwe historische boeken en een aflevering van de serie Tijdgeest: Het Chinese verlangen naar een Alfabet.

Je ziet ze weer overal, in kerken, thuis onder de kerstboom of op het dorpsplein. De kerststal lijkt inmiddels meer cultureel dan religieus erfgoed. Wat is de betekenis van de verbeelding van Jezus' geboorte vroeger en nu? Religiewetenschapper Ernst van den Hemel verdiepte zich in de geschiedenis van de kerststal en is te gast.

Verder in OVT: de verborgen oorlogsvoering van de Russen, 'het perfecte recept', Robert Malthus over overbevolking, en meer.

De Maori, oorspronkelijke bewoners van Nieuw-Zeeland, hebben in een brandbrief aan de Britse koning Charles om hulp gevraagd. De nieuwe regering in Nieuw-Zeeland tornt aan oude afspraken en verworven rechten van de Maori. Hoe zit dat en kan Charles ingrijpen? Wonu Veys, conservator Oceanië bij het Wereldmuseum, is te gast.

Verder in OVT: Romeinse mode, revolutiekoorts in Amsterdam in 1918, de nieuwe documentaire 'Dahomey' en meer.

Het is het grote nieuws van vandaag: Syrische rebellen hebben de regering van president Bashar al-Assad omver geworpen. Daarmee komt na 62 jaar een einde aan de heerschappij van de Assads. Daarover is te gast Koos van Dam, oud-diplomaat in Syrië en auteur van een standaardwerk over dat land.

Verder in OVT: politieke crisis in Frankrijk, 50 jaar na de sluiting van Limburgse mijnen, de bekendste afvalbak van Nederland en meer.

Wu Zetian was de enige vrouwelijke keizer die China ooit heeft gekend. Hoe lukte haar dat in het confucianistische China met zijn traditionele rolverdeling voor mannen en vrouwen? En hoe feministisch was ze daadwerkelijk? Conservator Denise Campbell is te gast over de tentoonstelling Wu Zetian: de enige vrouwelijke keizer van China.

Verder in OVT: Surinaamse olie, ontdekking Nedersaksische ridderroman, protestantse zendelingen in Nieuw-Guinea.

Journalist Lex Boon stuitte op een spraakmakende kunstroof uit het Museum Singer Laren. Het bleek om de diefstal van de 'Lentetuin' te gaan, een van de werken van Vincent van Gogh. Waarom spreken kunstroven zo tot onze verbeelding? En wanneer komen gestolen werken terug? Journalist Lex Boon schreef het boek 'De Gestolen Van Goghs' en is te gast.

Verder in OVT: de gevonden 'pommelkap' van een oud Vikingzwaard in Friesland, een arrestatiebevel voor Netanyahu, de cultuurgeschiedenis van het bos en meer.

Operatie Nachtwacht is van start. Na vijf jaar onderzoek begint het Rijksmuseum met de restauratie van Rembrandts beroemde schuttersstuk. Achter een glazen wand zullen conservatoren zich buigen over een monnikenwerk: de verwijdering van vernis. Esther van Duijn, restaurator van het Rijksmuseum, vertelt meer over de geschiedenis van de restauratie van De Nachtwacht.

Verder in OVT: sodomie in de Zuidelijke Nederlanden in de middeleeuwen, de geschiedenis van Nederlandse ontwikkelingshulp, een nieuwe documentaire over de nazi-filmregisseur Leni Riefenstahl en meer.

Scholieren kunnen binnenkort een VR-bril opzetten en op zomerkamp in de DDR. In de experience vertellen getuigen van die tijd hoe het was om op te groeien in de DDR. Een gesprek met Trixie Hölsgens van het Duitsland-Instituut, en Gunnar Planitzer, één van die Zeitzeugen.

Verder in OVT: Sana Valiulina over haar vader's verleden, Kader Abdolah over Zarathustra, Noord-Korea in Oekraïne, gewelddadige aanvallen op Israëlische supporters en meer. De IDFA-tips van Nadia Bouras staan ook onderaan deze pagina.

Per toeval vond een promovendus uit de Verenigde Staten een enorme Maya-stad. Het complex was honderden jaren onder de jungle verdwenen, maar is nu dankzij Lidar-technologie gevonden. Hoe kan dat, en wat weten we over deze stad?
Alexander Geurds werkt zelf met Lidar-technologie in Centraal Amerika. Hij vertelt over deze jaloersmakende ontdekking.

Verder in OVT: de geboorte van kiesmannen, rijstkorrels en de Surinaamse Marrons, Drugsgebruik in Nederland, De burgerbaron, en meer.

Wie wint de Libris Geschiedenis Prijs 2024? Deze week reiken we, als feestelijk slotstuk van de Maand van de Geschiedenis, de Libris Geschiedenis Prijs uit in de OBA Oosterdok in Amsterdam.

Verder in OVT: Een gesprek met de winnaar van de Libris Geschiedenis Prijs 2023, Martin Bossenbroek, de geschiedenis van toerisme in Amsterdam en meer.