filmjaar 2016

‘Echte levens die bijna onwerkelijk zijn’

Tigerkandidaat The Sky Above van Sérgio Borges

Jorine Witte ,

The Sky Above van Sérgio Borges (1975) schets in drie afzonderlijke verhalen het leven van drie mensen aan de onderkant van de Braziliaanse samenleving. Alle drie de levens hebben iets bijzonders, maar tegelijk zijn de vragen en twijfels over erkenning en eenzaamheid universeel. ’De frictie tussen realiteit en fictie is uitermate boeiend.’

Idee?
‘Als mensen over hun eigen leven praten, lijkt het soms alsof ze het over een personage uit een boek hebben. Voor deze film ben ik op zoek gegaan naar dergelijke vormen van fictie. Fictie en realiteit komen hierin samen. Ik ben op zoek gegaan naar echte levens die bijna onwerkelijk zijn . De drie hoofdpersonen in de film zijn allemaal paradoxaal. Het lijkt alsof er meerdere versies van henzelf bestaan. Zo is de prostituee goed opgeleid en geeft les in het hoger onderwijs en de man die Hare Krishna aanhangt leidt ook een hooliganachtige groep van sportfanatici.’

Invloeden?
‘Ik vind filmmakers boeiend die spelen met de vraag wat fictie is, zoals Pedro Costa uit Portugal of Abbas Kiarostami uit Iran. Wat zij doen is vergelijkbaar met mijn werk. In The Sky Above bestaat de plot voornamelijk uit de werkelijkheid, maar er zijn ook scènes gespeeld ten behoeve van de voorgang van het filmverhaal.’

Intellectueel?
‘De drie personen onderaan de sociale ladder hebben moeite met de positie waarin ze zich bevinden en stellen universele vragen. Dat ze hierbij grote wetenschappers als Foucault en Freud aanhalen, lijkt misschien vreemd, omdat ze ver af lijken te staan van Europese academici. Je zou verwachten dat ze dat niet kennen. Dit geeft aan dat het gaat om basisvragen die iedereen aangaan.’

Ambities?
‘Ik wil nog veel meer films maken. Dat is best moeilijk, omdat Brazilië niet gewend is aan cinematografische beeldtaal. Het publiek is televisie gewend. Daarom ben ik trots op de prijzen die de film op het grootste filmfestival in Brazilië heeft gewonnen en de goede kritieken die de pers heeft gegeven. Het is nog steeds een uitdaging om onafhankelijke films te maken, alhoewel het wel democratischer wordt.’