filmjaar 2016

Herinneren en verwerken

Engelchen, Flieg - Christiane Burkhard

Marissa Jalink ,

Christiane Burkhard maakte twintig jaar nadat haar ouders verongelukten een documentaire over dat verschrikkelijke verlies. Een verlies dat al die tijd verdrongen was, en pas tijdens het draaien van de film aan de oppervlakte kwam.

'Ik herinner me van papa dat ie ons altijd optilde en liet vliegen, als engeltjes.' We zien een vrolijk dansend stel en een lachend gezinnetje op super 8, en horen twee vrouwen in de voice over. Deze jonge vrouwen zitten op de bank en kijken weemoedig naar het scherm. Even later nieuwsbeelden, een vliegtuigongeluk in Athene. Tijdens dat ongeluk, twintig jaar geleden, kwamen de ouders van de jonge vrouwen om het leven.

De vrouwen zijn Christiane Burkhard en haar zusje. Christiane Burkhard maakte de documentaire Engelchen, Flieg over de gevolgen die deze plotselinge dood voor haarzelf en haar naasten had. Interviews met familie en vrienden worden afgewisseld door super-8-filmpjes van vroeger, allemaal geschoten door Christiane's moeder.

Is Burkhards verhaal zo bijzonder dat ze het aan iedereen moet vertellen? Niet echt; dat de dood verschrikkelijk is wisten we al, en er zijn wel meer kinderen die op jonge leeftijd hun ouders verliezen. Maar door haar oprechte manier van filmen is Burkhard er in geslaagd een documentaire te maken die prachtig en ontroerend is . Doordat ze niet bang is voor stiltes en iedereen de tijd geeft zijn verhaal te doen krijgen we veel te zien van het verdriet en de pijn van deze mensen, en van hun gevecht tegen de tranen.

Ook de combinatie tussen de oude en de nieuwe beelden is mooi. Op een bepaald moment zien we bijvoorbeeld de zussen door de tuin van het ouderlijk huis lopen. Deze scène wordt gevolgd door een super 8-filmpje van een vrolijk kinderfeestje waarop papa en mama de boel regelen. Het contrast is extra groot, omdat je weet dat deze mensen nooit meer samen zullen zijn.

Burkhard maakte de documentaire omdat zij na al die jaren haar verdriet wilde kunnen delen. De verhalen over haar ouders, over de schuldgevoelens en de pijn had ze jarenlang opgekropt, en zelfs met haar zusje kon ze er niet over praten. Het is bemoedigend om te zien hoe de gesprekken de hoofdpersonen uiteindelijk dichter bij elkaar brengen. De film kent zowaar een happy end. In een soepele montage heffen Christiane, haar zusje en de anderen het glas, en de ouders proosten vanaf super 8 gezellig mee.

Engelchen, Flieg - Christiane Burkhard
Mexico 2001, 50 min.