filmjaar 2016

Vermoeide acteurs

Le fils van Jean-Pièrre en Luc Dardenne op dvd

Kevin Toma ,

De dubbel-dvd van het verzoeningsdrama Le fils is net zo sober en rijk als de film zelf. Geen featurettes, audiocommentaar, verwijderde scènes, storyboardvergelijkingen of draaiboek-uittreksels, maar wel twee uitstekende interviews van elk een half uur, die het gemis van andere interessante extra's ruimschoots compenseren.

De interviews, het ene met regisseurs Jean-Pièrre en Luc Dardenne en het andere met hoofdrolspeler Olivier Gourmet, hebben een vergelijkbare opbouw: van een algemeen verhaal over hun werkwijze gaan de heren over tot een uitvoerige beschrijving van het productieproces. De Dardennes benadrukken voortdurend dat ze zich meer dan ooit de tijd hebben gegund om het gewenste resultaat te bereiken. Zo duurde het maanden eer alle locaties gevonden waren, mocht het draaien dertien weken duren en werden er per scène meerdere bruikbare opnames gemaakt. 'We herkauwen als koeien,' zeggen de Dardennes, 'En dat kost tijd.'

De kostuums, de decors, het kleurgebruik, de broers hielden zich er tot in detail mee bezig. 'We wisten dat Olivier en Morgan een overall zouden dragen,' zegt Luc. 'Maar de ene overall gaat met knopen dicht en de andere met een rits. Moest het de overall zijn van een monteur of die van een garagehouder? Soms verschillen we van mening. Dan zit de acteur tussen twee vuren. Moet 'ie zich voortdurend omkleden.'

Wie uit de schokkerige handcamerastijl afleidt dat Le fils spontaan geschoten is, heeft het mis. Aan alle bewegingen die de acteurs maken en de camera met hen, gingen uitvoerige repetities vooraf. 'Op een gegeven moment voelen we hoe een scène beweegt, rekening houdende met de verplaatsingen van de acteur en de camera, en dan gaan we draaien. We willen het gevoel krijgen dat de acteur niet meer acteert, en dat de camera niet meer " laat zien"'. Olivier Gourmet zegt dat in zijn interview ook, maar dan simpeler : 'De film mag er niet ingewikkeld uitzien. Dat mag nooit bij de Dardennes.'

Er komt in de interviews nog veel meer ter sprake: hoe Gourmet omging met zijn tegenspeler ('Morgan wou vrienden worden, maar ik hield vanwege de rol altijd drie meter afstand'), hoe de Dardennes aan de montagetafel te werk gingen , hoe het lichaam van Gourmet de spil van de film werd, enzovoort.

Eén keer spreken de heren elkaar tegen - wanneer het gaat over de sfeer op de set, die de Dardennes als 'gespannen' omschrijven en Gourmet als 'vrolijk' - maar verder zijn de gesprekken mooi complementair. 'Olivier was altijd goed, maar zijn beste opname was steeds rond vijf uur 's middags,' zeggen de Dardennes. En Gourmet: 'Vaak waren we voor het draaien al vermoeid van alle repetities. Maar moeheid maakt dat je ontspannen en eenvoudiger acteert. En 's middags vonden de broers mijn gezicht interessanter dan 's morgens. Mijn gezicht werd getekend door de vermoeidheid. We zijn de som van onze ervaringen en die tekenen zich af op ons gezicht. Dat acteer je niet, dat is er gewoon.' Acteurs die overtuigen omdat ze zo moe zijn: is dat het geheim van de Dardennes?

Beeld: 1.66:1 ( anamorphic widescreen)
Geluid: Dolby 5.1 (Frans)
Ondertiteling: Nederlands
Distributeur: A-Film