nieuwe site?

Tictac-doosjes op de soundtrack

Eternal Sunshine of the Spotless Mind

Sietse Meijer ,

Eternal Sunshine of the Spotless Mind, 31e minuut: Kate Winslet rent op een trottoir, Jim Carrey rijdt in een auto naast haar in een poging haar tot rede te brengen. Ze hebben net ruzie gehad. Maar - wie de film gezien heeft, zal het begrijpen - dit is een herinnering van Carrey's personage die aan het desintegreren is. Dat verklaart, vertelt regisseur Michel Gondry op de commentaartrack van de dvd, waarom Winslet in die scène maar één been heeft. Hé , ja, verrek! Eén been!

Zo zit Eternal Sunshine of the Spotless Mind vol met details die je misschien in eerste instantie niet opvallen, maar pas bij de tweede of derde keer dat je de film ziet. Dat is niet de enige reden waarom het een film is die de moeite waard is om op dvd te hebben.

De eerste reden is uiteraard dat Eternal Sunshine één van de beste films van de laatste jaren is. Het blijft verbazingwekkend hoe een gegeven dat op het eerste gezicht leuk bedacht lijkt, maar niet meer dan dat - dat je alle herinneringen aan een ex en de bijbehorende relatie uit je geheugen zou kunnen wissen - zo aangrijpend uitgewerkt kan worden. Dat is de verdienste van scenarioschrijver Charlie Kaufman, maar ook van hoofdrolspelers Jim Carrey en Kate Winslet, die volkomen andere rollen spelen dan ze gewend zijn, en daarin erg geloofwaardig zijn. En natuurlijk van regisseur Michel Gondry.

De tweede keer dat je Eternal Sunshine ziet, is je blik anders door wat je inmiddels weet over het verdere verloop. De eerste keer is overweldigend en geestverruimend, de tweede keer krijgen veel scènes - zoals de openingsscène - een heel andere lading. De derde keer (en daarna) kun je nog eens extra letten op ontbrekende benen en wat dies meer zij.

De uitgebreide, twee schijfjes-versie van de dvd geeft zelfs nog meer aanleiding tot het vaker bekijken van de film. Zo vertelt regisseur Michel Gondry in één van de korte documentaires die zijn toegevoegd, hoe hij special effects zo veel mogelijk 'in camera' doet, dat wil zeggen: niet door de beelden achteraf nog eens op de computer te manipuleren. Dat betekent dat hij ingenieuze oplossingen zoekt om de effecten die hij wil voor elkaar te krijgen. In Eternal Sunshine gaat het dan ook nog eens om vrij complexe effecten . We zien hoe herinneringen vervagen, uit elkaar vallen, met elkaar vermengd worden, absurde wendingen nemen. Gondry koos ervoor om die effecten te bereiken door handig gebruik van licht, montage en diverse hulpstukken.

Een mooi voorbeeld is een scène waarin Carrey scherp op de voorgrond te zien is, terwijl de achtergrond vervaagt. Dat effect kreeg Gondry op een simpele manier: door een groot plastic scherm tussen Carrey en de achtergrond te houden. Een kleine tour de force was de opname van een scène waarin Carrey eerst links in beeld is, en terwijl de camera naar rechts gaat, achter de cameraman langs loopt om dan weer rechts in beeld te komen - zodat zijn personage in twee verschillende incarnaties in beeld kwam. In de tussentijd moest Carrey ook nog zijn jas uittrekken. Vooraf leek het Carrey onmogelijk, maar het lukte uiteindelijk wel. Met die wetenschap kijk je opnieuw anders naar de film.

Een interessant onderdeel op de dvd met extra's is de korte documentaire 'Anatomy of a scene: Saragota Avenue', waarin de totstandkoming van één scène uitvoerig uit de doeken wordt gedaan. Tot en met de muziek, die op een interessante manier gemaakt blijkt te zijn. Componist Jon Brion, die de soundtrack verzorgde, gaf de leden van het orkest waarmee hij werkte de opdracht een noot te spelen - welke, dat mochten ze zelf weten. Op zijn aangeven moesten ze zachter of harder spelen. En vervolgens een andere noot kiezen. Zo, zegt Brion, krijg je een instant-stuk originele muziek. En het werkt nog ook in de scène.

Gondry bemoeide zich ook nog met de muziek: hij kreeg het idee om elk van de orkestleden een doosje tictacs te geven, waar ze muziek mee moesten maken. Het zal voor de meeste musici een ongewone ervaring zijn geweest.

Overigens zit op het tweede schijfje nog een aardig, klein extra'tje verstopt. Kijk maar eens onder de schoen van Jim Carrey.

Beeldformaat: 16:9 / extra's: 4:3
Geluidsformaat: Dolby Digital 5.1 en Digital Surround Sound
Ondertiteling : Nederlands en Frans
Duur: hoofdfilm 103 minuten, extra's 109 minuten
Distributeur: A-Film Home Entertainment