filmjaar 2016

Op scherp: Michael Mann

Impact door inhoud

Gerhard Busch ,

Donderdag gaat Michael Manns politiefilm Miami Vice in première, een eigentijdse bewerking van de invloedrijke tv-serie uit de jaren tachtig over undercover-agenten Crockett en Tubbs. En daarmee is voor Mann de cirkel rond, want als executive producer van de tv-serie drukte hij een zware stempel op de 'look and feel' van de serie. In Op scherp een multimediaal portret van een filmregisseur die nooit de erkenning kreeg die hij verdiende. 'Wat ik probeer te doen - en de nadruk ligt op probeer, want het lukt niet altijd - is om impact te hebben door inhoud.'

De feiten
Geboren: 5 februari 1943 in Chicago, Verenigde Staten, als Michael Kenneth Mann,

Actief als: regisseur, producer, schrijver, cameraman

Eerste film: The Jericho Mile (1979), een realistische gevangenisfilm met Peter Strauss als veroordeelde moordenaar, die in de gevangenis traint voor carrière als Olympische atleet. Eigenlijk gemaakt voor televisie, maar wel geschoten op film, zodat uitbreng in de bioscopen mogelijk was. Eerste bioscoopfilm: Thief (1981), een misdaadfilm met James Caan in de hoofdrol.

Prijzen: Emmy's in 1979 voor The Jericho Mile (als schrijver) en in 1990 voor de miniserie Drug Wars: The Camarena Story (schrijver /producer), in 1985 genomineerd voor Emmy voor politieserie Miami Vice ( executive producer); vier Oscarnominaties - drie voor The Insider (1999) en een voor Scorsese's The Aviator (producer); in 1980 winnaar van de Director's Guild of America Award voor The Jericho Mile (regie).

Beste film
Nek-aan-nek-race tussen Heat (1995) en The Insider (1999). Heat, met voor het eerst De Niro en Pacino samen in één film, is superieure misdaadfilm over geniale bankrover (De Niro) en politie-inspecteur (Pacino), die niet van opgeven wil weten. The Insider vertelt het verhaal van klokkenluider Jeffrey Wigand ( Russell Crowe) en diens gespannen relatie met journalist Lowell Bergman (Pacino weer). Ondanks alle tekst en de pratende hoofden toch ontzettend spannend. Ook zien: Manhunter (de eerste Hannibal Lecter film uit 1986).

Slechtste film
The Keep (1983), vreemd allegaartje over vampieren en nazi's in het Roemenië van 1945. Let wel: dit is Manns slechtste film, maar daarmee nog niet een slechte film. De man heeft maar een handvol films gemaakt ( negen bioscoopfilms in 25 jaar), die stuk voor stuk de moeite waard zijn. Zelfs The Keep.

Handelsmerk
Mann studeerde eind jaren zestig samen met Britse collega's als Adrian Lyne en de broertjes Scott (Tony en Ridley) aan de London Film School, en leerde - net als zij - het vak in de praktijk door het maken van korte films en commercials. Dat leverde hem nogal eens de kritiek op dat hij een mooifilmer is. En inderdaad zien Manns films er steevast prachtig uit. Maar stijl en visuele flair voegen in Manns werk altijd iets toe aan de inhoud. Het beste voorbeeld is nog wel de invloedrijke tv-serie Miami Vice, waarvan Mann executive producer was. Typische Mann-handelsmerken als de voorkeur voor blauw licht, een eigentijdse score (in de tijd van Miami Vice vaak synthesizer pop), en de fascinatie door de wereld van criminelen, zitten al in Miami Vice en zouden later weer regelmatig opduiken. Net als het kiene oog voor stadslandschappen en architectuur. Ook thematisch zijn er overeenkomsten tussen al zijn films. Een echte Mann-held is een loner, goed in wat hij doet, maar ongelukkig en vol verlangen.

Mann over Mann
Mann geeft niet veel interviews, en als hij al interviews geeft, beperkt hij zich graag tot de stijl en inhoud van zijn films.

'The Insider is twee uur en 32 minuten lang praten. Alles is dialoog. Dat zou je kunnen zien als een verschrikkelijke beperking, maar ik zie dat liever als een avontuur. Iemand vroeg me wat ik er van vond om zoveel telefoongesprekken te filmen. Ik zei: heerlijk. Je hebt twee mensen op twee verschillende plekken. We laten Jeffrey zien die vanuit zijn slaapkamer belt. En waar is Lowell dan? Die staat in New Orleans bij een lijk. Omringd door politie, omdat Lowell op dat moment toevallig bezig is met een verhaal over de politie van New Orleans.'
(Salon.com, 1999)

'Ik praat nooit over zulk soort zaken [hoe hij Russel Crowe regisseerde in The Insider-red.]. Het is gewoon niet goed om alles maar aan iedereen te vertellen. Het is ons werk, het is wat we doen. En de "Freedom of Information Act" is daarop niet van toepassing!'
(Salon.com, 1999.)

'Uiteindelijk moest Hawkeye net zo echt worden als wanneer ik een film zou schrijven en regisseren over een man van nu.'
(Mann tegen Graham Fuller in diens boek Making Some Light, over zijn verfilming van de 18de-eeuwse avonturenroman The Last of the Mohicans)

'Om te beginnen is het de schuld van Jamie Foxx. Hij begon erover op de première van Ali in 2002. Op een gegeven moment werd ik zelf ook gegrepen door het idee een remake van Miami Vice te maken. Om eens echt te duiken in wat undercover werk met je doet. Wat het betekent om met een valse identiteit te leven, en in hoeverre dat personage een afspiegeling is van je zelf.'
(About.com, 2006)

'Ik dacht dat ik alles wist over undercover werk - ik heb Serpico gezien en al die andere films - maar ik bleek toch echt nog niet te weten wat er met je gebeurt als je zo diep undercover gaat.'
(LA Weekly, 2006)

'Wat ik probeer te doen - en de nadruk ligt op probeer, want het lukt niet altijd - is om impact te hebben door inhoud. Het gaat mij erom het publiek iets anders voor te schotelen dan gefilmd theater. Als ik al een ambitie heb, dan is het dat.'
(LA Weekly, 2006)