filmjaar 2016

Geobsedeerde Boer

Skoonheid van Oliver Hermanus

Gerhard Busch ,

Zuid-Afrika’s inzending voor de Oscars 2012 was de film Skoonheid, van de jonge Afrikaanse filmmaker Oliver Hermanus (1983). Een film die vooral herinnerd zal worden door een heftige, uitvoerig in beeld gebrachte anale verkrachting.

Skoonheid gaat over de Afrikaner François, een getrouwde man en vader van middelbare leeftijd, die eens in de zoveel tijd seks heeft met andere getrouwde mannen. Die verzamelen zich dan in een afgelegen farm en hebben groepsseks. Maar ze beschouwen zich niet als  homoseksueel, want dat is een levensstijl. Wat zij doen is seks met mannen. Bijna mechanisch, zonder gevoel.

Totdat François op een trouwreceptie de inmiddels volwassen geworden zoon van een goede vriend terugziet. Dan slaan bij hem de stoppen door. Hij moet en zal hem hebben .

Hermanus, die meeschreef aan het scenario, liet zich inspireren door Thomas Manns novelle Der Tod in Venedig (1912), waar Luchino Visconti later de filmklassieker Morte a Venezia (1971) op baseerde. Maar in Skoonheid verlangt François niet – zoals bij Mann – naar schoonheid of jeugd, maar naar seks. Wat uiteindelijk zal leiden tot de al eerder gememoreerde verkrachtingsscène.

Skoonheid is de tweede film van de nog geen dertig jaar oude Hermanus. Zijn eerste film, Shirley Adams (2009), gaat over een alleenstaande moeder van een na een schietpartij gehandicapt geraakte jongen, en hoe zij wanhopig probeert financieel en emotioneel overeind te blijven.

Skoonheid heeft een al even extreem, zo niet extremer, onderwerp, maar Hermanus is nooit sensatiebelust. Hij blijft dicht bij zijn personages, en daarmee dicht bij de mens. Ook het camerawerk is sober maar doeltreffend. In Skoonheid kijken we, zoals in de prachtige openingsscène, voortdurend mee met de loerende blik van François.

Acteur Deon Lotz isvoortreffelijk als de geobsedeerde Boer . Charlie Keegan, die Christian speelt, het object van zijn begeerte, is een wat mindere acteur, maar hij hoeft dan ook niet veel te acteren in deze film. Hij moet vooral mooi zijn.