filmjaar 2016

Recensie: Loin des hommes

Pijnlijk actuele western

Rick de Gier ,

Naast Engels, Spaans, Deens, Italiaans, Russisch en Elfs kunnen we nu ook Frans en Arabisch toevoegen aan het rijtje talen dat Viggo Mortensen in films heeft gesproken. Indrukwekkend, maar de acteur maakt er geen grote vertoning van: zijn hoofdrol in Loin des hommes is even bescheiden als de film zelf.

Mortensen speelt Daru, een Algerijn van Spaanse komaf, die anno 1954 een teruggetrokken bestaan leidt als leraar op een afgelegen schooltje. Ooit diende hij in het Franse leger, maar nu, aan de vooravond van de Algerijnse Revolutie, bemoeit hij zich liever niet met politiek.

Op een dag krijgt Daru de opdracht de plaatselijke moordenaar Mohamed (Reda Kateb, bekend uit Zero Dark Thirty) naar een Frans-koloniale rechtbank te begeleiden, een paar dorpen verderop. Daru heeft geen zin; wat hem betreft slaat Mohamed op de vlucht. De gevangene geeft echter geen kik, en na een zwijgzame nacht in de school begint het tweetal dan toch maar aan de tocht door het Atlasgebergte.

Je zou Loin des hommes, gebaseerd op een kort verhaal van Albert Camus, een Noord- Afrikaanse western kunnen noemen. De twee zwijgzame outsiders, het weidse landschap, de voortdurende dreiging van geweld, de sfeervolle muziek (van Nick Cave en Warren Ellis): het zijn allemaal typische westernelementen. Op zeker moment stappen de mannen zelfs een saloon binnen die zo uit het Wilde Westen lijkt geplukt.

Toch is Loin des hommes meer dan een genrefilm of pastiche. De Franse regisseur en scenarist David Oelhoffen heeft goed ingezien dat het verhaal van Camus nog niets aan urgentie heeft ingeboet. De botsing die centraal staat – tussen twee culturen, twee religies, twee visies op het leven – is actueler dan ooit.

Oelhoffen mag dan een heldere, tamelijk eenvoudige film hebben gemaakt, hij draagt geen simpele oplossingen aan voor de culturele problematiek – beide partijen schieten tekort, zoveel is duidelijk. In het slot laat hij de politiek voor wat die is en zoomt alleen nog in op de mens . Het resultaat is schaamteloos romantisch, maar ook oprecht en ontroerend.