filmjaar 2016

Politieke martelporno

Amat Escalante over Heli

Gerhard Busch ,

Heli, de derde film van Amat Escalante (Sangre, Los bastardos), is een hard en somber commentaar op het drugsgerelateerde geweld in Mexico.

Waarom vond u dat deze film gemaakt moest worden?
Escalante: ‘ Ik word in Mexico dagelijks met de gevolgen van drugsgeweld geconfronteerd en vond dat ik daar iets over moest zeggen. Niet op een oppervlakkige manier, want dat hebben we allemaal al gezien op televisie of gelezen in de krant. Ik wilde de kijker het gevoel geven dat hij er zelf bij was. Daarom plaats ik hem midden in alle door drugs veroorzaakte ellende, zodat hij niet een andere kant op kan kijken.’

De scène waar iedereen het over zal hebben is een martelscène waarbij iemands penis wordt overgoten met brandstof en vervolgens in de fik wordt gestoken. Verzon u dat zelf, of gebeurt zoiets wel vaker?
‘Ik verzon het zelf, maar ik weet zeker dat het ook in het echt gebeurt. Je wilt niet weten wat ze daar allemaal verzinnen. En deze vorm was voor mij het simpelst om te verfilmen…’

Simpel?
(lacht) ‘Ja. Onthoofding is veel lastiger in scène te zetten en ziet er bovendien een stuk onprettiger uit.’

Die martelscène op zich is al vrij ziek, maar nog zieker is hoe ongeïnteresseerd de jongere broertjes van de martelaar toekijken.
‘Daarom heb ik die scène ook geschoten. Want anders is het niets meer dan martelporno. Toen ik hoorde hoeveel kinderen bij al dat geweld betrokken zijn, was ik volledig van slag. Ik dacht: “Dit is het einde van de wereld.” Dat moest ik laten zien. Ik moest alarm slaan. De titel van de film komt uit een krantenberichtje over een twaalfjarige jongen die was opgepakt omdat-ie vanaf een motor, waar hij achterop zat, mensen doodschoot. Die twaalfjarige huurmoordenaar heette Heli.’

We zien ook hoe een Amerikaanse militair een Mexicaanse politie-eenheid traint. Een keiharde training, vol geweld en vernedering. Gaat dat in het echt ook zo?
‘Ik zag het in een YouTubefilmpje. Dat filmpje veroorzaakte destijds een heel schandaal, want buitenlanders mogen in Mexico geen militaire training geven. Ik heb dat filmpje 1 op 1 verfilmd. Ik kan je zo de url geven. Ik weet niet of ik er goed aan gedaan heb dat filmpje te gebruiken, maar toen ik het zag, wist ik dat ik het in mijn film wilde hebben. Ik vroeg nog aan mijn producer of we in de problemen zouden komen als ik dat zou doen, maar hij zei van niet. Omdat het nieuws was en daarmee publiek bezit was geworden. En dan kan iedereen het gebruiken.’

U houdt Amerika dus verantwoordelijk voor de drugsellende in Mexico?
‘De afgelopen zeven jaar, sinds de War on Drugs, zijn er in Mexico 70.000 mensen gedood. Zeven- TIG-duizend. En de enige reden dat er in Mexico zo buitensporig veel drugsgeweld is, is vanwege Amerika. Alle wapens komen uit Amerika en alle drugs gaan naar Amerika. Als Mexico niet naast Amerika had gelegen, hadden we die problemen nooit gehad. Dat weet ik zeker.’