filmjaar 2016

Paul Verhoeven over Cannes-sensatie Elle

Juist geen wraakfilm

Gerhard Busch ,

De internationale filmpers in Cannes was lyrisch over Paul Verhoevens psychologische thriller Elle. Maar hebben de journalisten de film wel goed begrepen?

‘Paul Verhoevens schaamteloze verkrachtings-wraakkomedie is een gevaarlijk genot.’
The Guardian

‘Paul Verhoevens Elle is een lichtvoetig verkrachtings-wraakverhaal.’
Indiewire

‘Je hebt nog nooit een verkrachtings-wraakfantasie gezien als Elle. Omdat de elementen verkrachting, wraak en fantasie in dat subgenre nog nooit op zo’n fascinerende manier overhoop zijn gehaald.’
The Telegraph

Wraakkomedie? Wraakverhaal? Wraakfantasie? Welke film hebben deze recensenten gezien? De psychologische thriller Elle, Verhoevens eerste film in tien jaar en een bewerking van de roman ‘Oh…’ van Philippe Djian , is inderdaad schaamteloos, lichtvoetig en fascinerend, maar géén wraakfilm.

Elle gaat over de succesvolle zakenvrouw Michèle, die op een dag verkracht wordt, maar niet reageert zoals haar omgeving én het filmpubliek verwacht.

Michèle wordt gespeeld door de nu 63-jarige Isabelle Huppert, die een carrière heeft gebouwd op het spelen van eigenzinnige, ongrijpbare personages. Huppert is de ideale actrice voor deze moeilijke rol, maar ze kwam aanvankelijk niet eens in aanmerking. Omdat Elle een Amerikaanse film moest worden. Zo vertelde de 77-jarige Verhoeven vorige maand in Cannes tegen VPRO Cinema.

Verhoeven: ‘De producent van de film, Saïd Ben Saïd, heeft mij voor Elle gevraagd en wilde de film aanvankelijk in Hollywood maken. Daarom heb ik ook een Amerikaanse scriptschrijver genomen, om Djians verhaal van Parijs naar Chicago of Boston te verplaatsen. Maar dat ging allemaal niet door, omdat er vanuit Amerika zowel financieel als artistiek geen enkele belangstelling bleek te bestaan voor dit, tussen aanhalingstekens, amorele project.’

Verhoeven begrijpt ook wel waarom: ‘Op tweederde van de film komt Michèle erachter wie haar verkrachter is, maar dan gaat het verhaal een heel andere kant op dan je zou verwachten. Dan wordt het juist geen wraakfilm. Ik weet zeker dat als het script en het boek als wraakverhaal waren geschreven, ze dat veel makkelijker hadden geaccepteerd. Want wraak begrijpen ze wel in Amerika. Kijk maar naar een film als The Revenant. Maar Michèle maakt een heel andere draai, en dat was voor de Amerikanen blijkbaar onverteerbaar.’

Geen wraakfilm dus, en ook geen Amerikaanse film, maar een Franse film, die een sensatie was in Cannes (al durfde de jury er geen prijzen aan te geven) en wel eens het begin zou kunnen zijn van een ‘beautiful friendship’ tussen Verhoeven en producent Saïd, die al hebben aangekondigd samen nog meer films te willen gaan maken.

Zie hier voor het interview met Verhoeven in Cannes