geld

Arnon Grunberg ,

1.       Geld is een makkelijk verhandelbaar schuldpapier, althans het meeste geld. De nationale munt van Mozambique is minder makkelijk verhandelbaar dan de euro of de dollar. Als economie schaarste is, dan is geld vertrouwen.

2.       De munt waarmee u uw belasting kunt betalen, is doorgaans de nationale munt. Toch hebben minder stabiele economieën een schaduweconomie die geen gebruik maakt van de nationale munt maar veelal van de u.s. dollar. Of in West-Europa diverse munten succesvol naast elkaar kunnen bestaan, betwijfel ik. De gemiddelde Europeaan wil een schuldpapier – dat wil zeggen geld – waarmee hij zijn verplichtingen aan de overheid kan voldoen.

3.       Hoe kleiner het vertrouwen in de overheid, hoe geringer het vertrouwen in de munt die die overheid uitgeeft. De euro is onder andere een poging het vertrouwen in de eigen overheid los te koppelen van het vertrouwen in de nationale munt. Een Italiaan kan zeggen: ‘Ik vertrouw mijn overheid niet, maar de euro is een degelijk Duits product.’

4.       Aangezien geld vertrouwen is, zou er ook reclame kunnen worden gemaakt voor geld. Men zou bijvoorbeeld kunnen denken aan een reclamecampagne voor de euro met de slogan: ‘De euro, de Mercedes-Benz onder de valuta.’ Wat Draghi zegt, is feitelijk effectieve reclame voor de euro.

5.       Geld is een product. Je kunt geld krijgen door het te lenen. Daarvoor moet doorgaans rente worden betaald, en de lening moet meestal worden afgelost. Je kunt geld verkrijgen door het te kopen, wat arbeid wordt genoemd. De arbeider koopt geld met zijn lichaam en/of zijn hersenen. Sommige marxisten en anarchisten zijn hier tegen. In beschaafde landen is men van mening dat kinderen geen geld mogen kopen. Ook kunnen verzekeringen geld uitkeren, bij bijvoorbeeld werkloosheid of ouderdom. Hier zijn sommige mensen ook tegen. Zij hanteren de wet van het kamp: arbeid maakt vrij, wie niet kan werken moet creperen.

6.       Als geld een bepaalde kritische massa bereikt, vermeerdert het bijna ongemerkt vanzelf. Piketty schreef hierover een boek dat bijna niemand gelezen heeft. Het succes van het boek bevestigde als het ware zijn theorie. Op een gegeven moment genereert succes vanzelf meer succes. Voor velen is geld de graadmeter van succes.