projectieprins

Nicolaas Veul ,

Nicolaas komt er al loempia etend achter dat sex helemaal niet sells.

Terwijl ik me volstouw met viskoekjes en loempia’s staar ik wat door het raam van mijn favoriete Thaise snackbar op de Zeedijk. Het uitzicht op fietsvrezende toeristen wordt verstoord door de vitrine van een ouderwetse parfumerie aan de overkant. Waar normaliter afgeprijsde parfums onhandig staan opgestapeld, is dit keer het hele raam compleet afgeplakt met één grote poster. Daarop prijst een sexy vrouw met strakke kaak en elegante desinteresse een luchtje aan.

Ik probeer haar blik te vangen. Maar vanuit welke hoek ik ook kijk, ze lijkt dwars door me heen te kijken. Alsof ze een boze ijskoningin is bij wie ik – en de rest van het Zeedijkse voetvolk – nooit in de gratie zal komen. Het beeld is zoals vele andere reclames, alleen de naam van het parfum is opvallend: Narciso.

Ik word echt wild van de bozige look van Michiel Huisman 

Nicolaas Veul

Narciso is de Spaanse versie van Narcissus, de mythologische knapperd die niemand zag staan behalve zijn spiegelbeeld. Volgens Freud, die de term narcisme in de psychoanalyse introduceerde, is een narcist iemand die bemind wil worden, maar zelf niet kan beminnen. Hij is de vleesgeworden onbereikbaarheid. Dat maakt de narcist niet per se een leuk iemand. Maar hij is wel goed voor de parfumomzet.

De totale desinteresse van de narcist raakt aan de onzekerheden van de ander en doet hem twijfelen. Ben ik te dik? Te lelijk? Te onsuccesvol? Waarom zie je me niet staan?
De narcist spiegelt zo ons slechte zelfbeeld. Maar in plaats van dat we dat doorhebben, ontbrandt er een vurig verlangen in ons. We maken van de narcist een projectieprins: we willen verlost en gezoend worden door diegene die het slechte zelfbeeld in eerste instantie bij ons opriep. Sterker nog: hoe onbereikbaarder iemand is, hoe geiler diegene voor ons wordt. 

En dus droomt de hele wereld weg bij Ryan Gosling die in Drive nul emoties toont, word ik echt wild van de bozige look van Michiel Huisman en gillen meisjes voor hun leven bij een optreden van de ongenaakbare Bieber. In de hoop dat één knipoog hen bevestigt in hun bestaan.

Desinteresse is het ultieme wapen om verlangen te creëren

Nicolaas Veul

Daar in de snackbar op de Zeedijk werd het me opeens helder. Narciso verklapt onbedoeld het geheim van de mode- en parfumindustrie: sex sells helemaal niet. Desinteresse is het ultieme wapen om verlangen te creëren en mensen te raken waar het altijd een beetje pijn doet.

Ik kijk naar de laatste koud geworden loempia en prop hem schichtig naar binnen. ‘De rekening alstublieft.’

Het is tijd voor een nieuw luchtje.


Nicolaas Veul is programmamaker bij de VPRO. Zo streamde hij zijn leven voor Super Stream Me, ging hij achter de geraniums kijken in Oudtopia en knuffelde hij veel dieren voor het VPRO Jeugd-programma Beestieboys. Nicolaas zit ook op twitter en hij schrijft vanaf nu elke twee weken een column voor vpro.nl.