Tegenlicht

Een potje domino in Libanon

In Tegenlicht de reconstructie van een moordaanslag die leidde tot een revolutie, tegen de achtergrond van een fataal en internationaal machtsspel, waarbij grootmachten als de VS, Frankrijk, Syrië, Israel en de VN ieder hun eigen rol spelen.

Deze week presenteerde de VN-onderzoeker Detlev Mehlis zijn langverwachtte onderzoeksrapport naar de moordaanslag op de Libanese oud-premier Rafik Hariri.

In het rapport wordt geconstateerd dat de Syrische veiligheidsdienten en andere hooggeplaatste Syrische functionarissen betrokken zouden zijn geweest bij deze moordaanslag. Ook de Libanese president, Emile Lahoud zou op de hoogte zijn geweest van de moordaanslag op Hariri. In Tegenlicht de achtergronden en een reconstructie van deze politieke moord aan de hand van gesprekken met de meest nauw betrokkenen personen, zoals onder anderen oppositieleider Walid Jumblatt, persoonlijke vriend en minister van Telecommunicatie Marwan Hamade, en politicoloog en oud-minister van Onderwijs en Cultuur Ghassan Salame.

Ook gaat Tegenlicht in op de vraag wat nou eigenlijk de aanzet was voor de politieke omwenteling die na de moord op Rafik Hariri in Libanon op gang kwam. Wat was de aanzet tot de 'Ceder Revolutie' , waarbij miljoenen Libanezen de straat opgingen om het vertrek van de Syrische troepen uit Libanon op te eisen? Programmamaker Shuchen Tan reisde voor Tegenlicht af naar Libanon om ter plekke zicht te krijgen op de complexe werkelijkheid achter de moordaanslag op Hariri en de daaruit voor komende Ceder Revolutie. Welke rol claimt Amerika, wat vinden de Libanezen zelf en wat is de betrokkenheid van Syrië?

De Amerikaanse neo-conservatieven claimen de Ceder Revolutie als het bewijs voor de door hen gepropageerde domino-theorie. De domino-theorie gaat er vanuit, dat, wil je de vastgeroeste machtsverhoudingen in het Midden-Oosten doorbreken, je ergens een eerste klap moet uitdelen. Zoals in Irak, zodat het effect hiervan zich vanzelf zal voortplanten in de andere landen in de regio. Want kijk naar recente ontwikkelingen: democratische verkiezingen in Irak, Egypte, en Afghanistan. Ook de gebeurtenissen in Libanon waren niet mogelijk geweest zonder 'the breaking of the glass in Iraq' . Dat althans, beweert William Kristol, één van de belangrijkste neo-conservatieve denkers en adviseur van president Bush. Achter de domino-theorie van de neo-con's schuilt ook een ideologische gedachte: sinds 11 september is het Westen doordrongen van de noodzaak dat zij een morele verplichting heeft om het systeem dat het Westen gebracht heeft waar zij nu is, de liberale democratie, te verspreiden over de hele wereld. Dat klinkt allemaal mooi, maar werkt de domino-theorie ook in de praktijk?

In Libanon wil men niets weten van de 'arrogantie van de Neo-con's' en komt men met een geheel eigen versie van de dynamiek die leidde tot de recente omwentelingen in hun land.

In Tegenlicht de reconstructie van een moordaanslag die leidde tot een revolutie, tegen de achtergrond van een fataal en internationaal machtsspel, waarbij grootmachten als de VS, Frankrijk, Syrië, Israel en de VN ieder hun eigen rol spelen.

Regie: Shuchen Tan
Research: Gijs M. Swantee
Productie: Mariska Schneider
Eindredactie: Doke Romeijn, Frank Wiering